Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбританиялық саясаткер, оның әкесі – сэр Фрэнсис Бурдет, 5-ші баронет (25 қаңтар 1770 – 23 қаңтар 1844) – Ұлыбританиялық саясаткер және парламент мүшесі. Ол барлық ерлерге сайлау құқығын беруді, тең сайлау округтерін, дауыс беру бюллетені арқылы жүзеге асыруды және жыл сайынғы парламенттерді қолдаушы ретінде белгілі болды (Чартстерден бұрын). Реформаға деген адалдығы сот процесіне және Лондон мұнарасына қысқа мерзімге қамауға әкелді. Өмірінің соңында ол 1832 жылғы реформа заңының өте шектеулі шараларымен келісімге келді. Ол испан-американдық тәуелсіздік соғыстарының белгілі Либертадорларының бірі – Франсиско Бурдет О'Коннордың крест әкесі болды.
British politician
his father
Sir Francis Burdett, 5th Baronet (25 January 1770 – 23 January 1844) was a British politician and Member of Parliament who gained notoriety as a proponent (in advance of the Chartists) of universal male suffrage, equal electoral districts, vote by ballot, and annual parliaments. His commitment to reform resulted in legal proceedings and brief confinement to the Tower of London. In his later years he appeared reconciled to the very limited provisions of the 1832 Reform Act. He was the godfather of Francisco Burdett O'Connor, one of the famed Libertadores of the Spanish American wars of independence.
Отбасы
Фрэнсис Бердет – Фрэнсис Бердет пен оның әйелі Элеонораның ұлы, Элеонора Вильтширдегі Рамсбери усадьбасының иесі Уильям Джонстың қызы болған. Ол 1797 жылы әкесінің әкесі, сэр Роберт Бердеттен отбасылық барондық атағын мұраға алды. 1820 жылдан өмірінің соңына дейін ол Лондон қаласындағы 25 St James's Place мекенжайында тұрды.
Sir Francis Burdett was the son of Francis Burdett and his wife Eleanor, daughter of William Jones of Ramsbury Manor, Wiltshire. He inherited the family baronetcy from his grandfather Sir Robert Burdett in 1797. From 1820 until his death, he lived at 25 St James's Place, London.
Білім және ерте өмір
Ол Вестминстер мектебінде және Оксфордтың Крайст-Черчінде білім алған. Жастық шағында ол ұзақ уақыт бойы Оксфорд ледисінің әйгілі жақыны болды (Томас Райкс журналына сәйкес), содан кейін Францияда және Швейцарияда саяхаттады. Ол Француз төңкерісінің алғашқы күндері Парижде болды. Ол оған 25 000 фунт стерлингке тең зор байлық әкелді. Олардың кіші қызы – Анжела Бурдет-Коутс – ақырында Коутс мүлігін мұраға алып, белгілі қайырымдылық жасаушыға айналды. 1796 жылы ол Ньюкасл герцогының өкілдерінен осы мандатты сатып алып, Боробридж округінен парламент мүшесі болды, ал 1797 жылы атасынан 5-ші баронет атағын мұраға алды. Парламентте ол Уильям Питт кішіге қарсы оппозициялық саясаткер ретінде және халық құқықтарын қолдаушы ретінде тез танылды. Ол Франциямен соғысты, Хабеас Корпус заңының тоқтатылуын және Джон Хорн Туктің парламенттен қуылтуын сынап, халықтың сүйіктісіне айналды. 1797 жылы ол Тукпен танысып, саясатта ғана емес, сонымен қатар филологияда оның шәкірті болды. Елге опасыздық жасады деген айыппен өлім жазасына кесілген Бюретт Кэтрин Деспардқа зейнетақы тағайындалуына көмектесті. 1802 жылы Парижде Бурдет радикал жазушы Томас Пэйнге қарыздарын өтеуге және АҚШ-қа қайта оралуға көмектесетін ақшалай сыйлық берді.
He was educated at Westminster School and Christ Church, Oxford. When young, he was for a long time the notorious lover of Lady Oxford (according to the journal of Thomas Raikes), and afterwards travelled in France and Switzerland. He was in Paris during the earlier days of the French Revolution. She brought him the large fortune of £25,000. Their youngest daughter – Angela Burdett Coutts – ultimately inherited the Coutts fortune and became a well known philanthropist. In 1796, he became Member of Parliament for Boroughbridge, having purchased this seat from the representatives of the Duke of Newcastle, and in 1797 succeeded his grandfather as 5th Baronet. In Parliament he soon became prominent as an opponent of William Pitt the Younger, and as an advocate of popular rights. He denounced the war with France, the suspension of the Habeas Corpus Act, and the proposed exclusion of John Horne Tooke from parliament, and quickly became the idol of the people. He had made the acquaintance of Tooke in 1797, becoming his pupil not only in politics but also in philology. executed for treason, Burdett helped secure Catherine Despard a pension. In Paris, 1802, Burdett presented the radical writer Thomas Paine with a gift of money to enable him to discharge his debts and return to the United States.
Қайта сайлану және даулар
1802 жылғы жалпы сайлауда Бурдет, радикалды ирланд журналисі және баспагер Питер Финнертидің көмегімен, Миддлсекс графтығының парламент мүшесі болып сайланды, бірақ 1804 жылы оның сайлануы күштен шығарылды және ол одан кейін өткен қосымша сайлауда сайлау комиссарының іс-қимылдарының нәтижесінде жеңіліске ұшырады. 1805 жылы бұл шешім оның пайдасына өзгертілді, бірақ бұл шешім де тез кері қайтарылды. Бұл мәселеге үлкен қаржы жұмсаған Бурдет енді парламентке сайланбайтынын мәлімдеді. Ол қайтадан кемшіліктерге шабуыл жасап, реформалар үшін күресті, ал 1810 жылы Халық палатасымен қарым-қатынасы шиеленісті болды. Радикал Джон Гейл Джонс Халық палатасымен түрмеге қамалды, ал Бурдет палатаның осы қадам жасау құқығына күмән келтірді және оны босатуға тырысты. Одан кейін ол осы оқиғадағы сөзінің жаңартылған нұсқасын шығарды, оны Уильям Коббет Weekly Register басылымында жариялады.
At the general election of 1802 Burdett, assisted by the radical Irish journalist and publisher Peter Finnerty, was returned as Member of Parliament for the county of Middlesex, but his return was declared void in 1804 and he lost the ensuing by election owing to the machinations of the returning officer. In 1805 this return was amended in his favor, but as this decision was again quickly reversed, Burdett, who had spent an immense sum of money over the affair, declared he would not stand for parliament again. He again attacked abuses, agitated for reform, and in 1810 came sharply into collision with the House of Commons. The radical John Gale Jones had been committed to prison by the House, and Burdett questioned the power of the House to take this step, and tried in vain to have him released. He then issued a revised edition of his speech on this occasion which was published by William Cobbett in the Weekly Register.
Реформа
Парламентте Бурдет әскердегі дене жазаларын айыптады, жемқорлықты тексеруге жасалған барлық әрекеттерді қолдады, бірақ оның басты күш-жігері парламент реформасын жүзеге асыруға және Рим католиктерінің құқықтарын қорғауға бағытталған. 1809 жылы ол парламенттік реформа жобасын ұсынды, ал 1817 және 1818 жылдары осы мәселеге оралып, барлық ерлерге сайлау құқығын, тең сайлау округтерін, жасырын дауыс беруді және жыл сайынғы парламенттерді ұсыну арқылы чартистер қозғалысынан бұрын баяндады; бірақ оның ұсыныстарына көп қолдау көрсетілмеді. Дегенмен, ол 1825 жылы Рим католиктеріне қатысты заңдарды қарастыру жөніндегі қаулыны қабылдауға қол жеткізді. Бұған оның ұсыныстарын қамтитын заң жобасы ілесуі керек еді, ол Халық палатасынан өтті, бірақ Лордтар палатасы қабылдамады. 1827 және 1828 жылдары ол осы мәселе бойынша қайтадан қаулылар ұсынды және оның ұсыныстары 1829 жылы заңға айналды. 1821 жылы Джон Картрайт Джереми Бентамға Бурдетпен бірге "Конституциялық реформаның сақшылары" ретінде қызмет етуді ұсынды, олардың есептері мен бақылаулары "Біріккен Корольдіктің барлық демократиясы немесе қара халық" мәселесіне қатысты болсын. Ал қалған "жеті дана" – пастор Уильям Дрейпер, Джордж Энсор, пастор Ричард Хейс, Роберт Уильямс және Мэтью Вуд болды.
In parliament Burdett denounced corporal punishment in the army, and supported all attempts to check corruption, but his principal efforts were directed towards procuring a reform of parliament, and the removal of Roman Catholic disabilities. In 1809 he had proposed a scheme of parliamentary reform, and returning to the subject in 1817 and 1818 he anticipated the Chartist movement by suggesting universal male suffrage, equal electoral districts, vote by ballot, and annual parliaments; but his motions met with very little support. He succeeded, however, in carrying a resolution in 1825 that the House should consider the laws concerning Roman Catholics. This was followed by a bill embodying his proposals, which passed the Commons but was rejected by the House of Lords. In 1827 and 1828 he again proposed resolutions on this subject, and saw his proposals become law in 1829. </blockquote>In 1821, John Cartwright proposed to Jeremy Bentham that they serve with Burdett as "Guardians of Constitutional Reform", their reports and observations to concern "the entire Democracy or Commons of the United Kingdom". The other "seven wise men" were to be Rev. William Draper; George Ensor, Rev. Richard Hayes, Robert Williams, and Matthew Wood.
Кейінгі мансап
1832 жылы реформа туралы заң қабылданғаннан кейін, тәжірибелі реформатордың құлшынысы біршама басылды, және оның көптеген сайлаушылары оның өзгерген көзқарасына ашушар болды. Осының салдарынан ол 1837 жылдың басында мандатын тастады, бірақ қайта сайланды. Дегенмен, сол жылғы жалпы сайлауда ол Вестминстерден бас тартып, Солтүстік Уилтширден депутат болып сайланды, ол орынды өмірінің соңына дейін сақтап, көбінесе консерваторлармен бірге жұмыс істеді. Оның әйелі, леди Бердет, оған өте берілген, 13 қаңтар 1844 жылы қайтыс болды. Сэр Фрэнсис 74 жасқа толуға он екі күн қалғанда, мұңайып, өмір сүруге мағынасы қалмағандай сезінді. Ол тамақтан бас тартып, содан кейін он күн өткен соң, 1844 жылдың 23 қаңтарында дүниеден өтті. Ол және оның әйелі Уилтширдегі Рамсбери шіркеуіндегі бір мазарда бірдей жерленді. Ол барондық титулын ұлы Робертке мирас етіп, өте ірі байлығын қалдырды, сондай-ақ бес қызын қалдырды, олардың ең кішісі белгілі баронша Бурдет-Коутс болды, ал екіншісі – Симон Боливар армиясында күрескен Франсиско Бурдет О’Коннор.
After the passing of the Reform Act 1832, the ardour of the veteran reformer was somewhat abated, and a number of his constituents soon took umbrage at his changed attitude. Consequently, he resigned his seat early in 1837, but was re elected. However, at the general election in the same year he forsook Westminster and was elected member for North Wiltshire, which seat he retained, acting in general with the Conservatives, until his death.]] His wife, Lady Burdett, to whom he was devoted, died on 13 January 1844. Sir Francis, then twelve days short of his 74th birthday, became inconsolable and felt he had nothing left to live for. He refused all food and died just ten days later on 23 January 1844. He and his wife were buried at the same time in the same vault at Ramsbury Church, Wiltshire. He left a son, Robert, who succeeded to the baronetcy and inherited his very large fortune, and five daughters, the youngest of whom became the celebrated Baroness Burdett Coutts the other was Francisco Burdett O'Connor, who fought in Simón Bolívar's army.