Кіріспе

2006 жылы жарық көрген Терри Пратчеттің "Диск әлемі" романы – британдық жазушы Терри Пратчеттің "Диск әлемі" әлеміндегі және жас оқырмандарды ескере отырып жазылған комик-фантастикалық романы. Бұл роман "Диск әлемі туралы әңгіме" деп белгіленген, бұл оның "Диск әлемі" сериясындағы көптеген кітаптардан өзгеше балалар немесе жасөсперімдерге арналған туынды екенін көрсетеді. 21 қыркүйек 2006 жылы жарық көрген бұл роман Тиффани Ачинг кейіпкері туралы сериядағы үшінші кітап. Ол 2007 жылы Америка кітапханалар қауымдастығынан "Жасөсперімдерге арналған үздік кітап" деп танылды. 2013 жылы Steeleye Span фолк-рок тобы, оның жанкүйері болған Пратчеттпен бірлесіп, "Wintersmith" тұжырымдамалық альбомын жасады, ол 2013 жылдың қазанында шықты.

Сюжет

Тиффани Ачинг, енді 13 жаста, сиқыршы Мисс Трейсонмен жаттығуда. Бірақ ол Тиффаниді қыс мезгілін қарсы алу үшін жасалатын құпия "қара мориске" куә болуға алып кетеді. Биге тартылған Тиффани ескертуге қарамастан, биге қосылады. Ол өзін қыс мезгілінің тұлғасы – Қысқы шебермен бетпе-бет кездеседі, ол оны жаз мезгілінің тұлғасы – Жазғы әйелмен шатастырады. Қысқы шебер Тиффаниге таңғалады, оның қасында болуына қызығады. Тиффани білмей, би кезінде Роландтан (баронның ұлы) алған күміс ат әшекейін түсіріп алады. Қысқы шебер әшекейді пайдаланып Тиффаниді табады және екінші кездесуде оған қайтарады. Содан бері ол әшекейді оны табу үшін және сыйлықтарын жеткізу үшін пайдаланады. Weatherwax әже мен Nanny Ogg сияқты аға сиқыршылар Қысқы шебердің оны іздеп жүргенін біледі. Weatherwax әже одан күміс ат әшекейін Ланкре шатқалына лақтыруды талап етеді. Тиффани үшін жағдай қиындағанда, ол Жазғы әйелдің кейбір күштеріне ие екенін біледі – ол бос аяқпен жүрген жерде өсімдіктер өсе бастайды, ал Cornucopia пайда болып, азық-түлік пен жануарларды шашып, проблема тудырады. Тиффани мен Қысқы шебердің мәселесі шешілмей тұрып, Мисс Трейсон қайтыс болады. Жас сиқыршы Анаграмма Мисс Трейсонның үйін алады, бірақ оған Тиффани мен басқа жас сиқыршылардан көмек қажет, сонда ғана ол өзіне сенімді болуды үйренеді. Тиффани Nanny Ogg-пен бірге тұрады. Қысқы шебер Тиффани оған бұрынғыдай болмайтынының себебі – ол адам емес деп шешеді. Балалардан адам денесінен не құралғаны туралы қарапайым өлеңді үйреніп, ол қажетті ингредиенттерді жинауға кіріседі. Ол осы ингредиенттерден өзіне дене жасайды және Тиффаниді қуалайды, бірақ адам болу дегеннің не екенін толық түсінбейді. Weatherwax әже Nac Mac Feegles-ке, олар Тиффаниді "үлкен кішкентай жындыларын" қорғау үшін жақыннан бақылайды, оның балалық шағынан таныс Роландты табуды тапсырады. Роланд Нак Мак Фиглздің басшылығымен жер асты әлеміне түсіп, нағыз Жазғы әйелді ертегілік ұйқысынан оятуы керек. Бірақ алдымен Фейглдер Роландқа жаттығу үшін қозғалатын нысананы (қару-жарақ ішіндегі өздерін) ұсынады. Роланд пен Нак Мак Фейглз жер асты әлеміне кіреді, онда Роланд естеліктермен қоректенетін жаратылыстармен күреседі. Ол Тиффаниге ұқсайтын Жазғы әйелді құтқарады және олар жер бетіне қашып кетеді. Осы уақыт аралығында Қысқы шебер жерді Тиффани пішінді қар түйіршіктерімен жауып жатыр. Ұзаққа созылған қатал қыс үйлерді көміп, жолдарды жауып, шыршаның қойларын қырып жатыр. Әкесінің үйінде жасырынған Тиффани өзінің күміс әшекейін бауыры Вентворт ұстаған балықтың ішінде табады. Бұл Қысқы шеберге оның қайда екенін анықтауға мүмкіндік береді, ол оны өзінің мұз сарайына алып барады, онда ол оны тоқтатуға жетеді, оны сүйіп ерітеді және Жаз бен Қыс қайта туылатын Жыл мезгілдерінің биін орындайды.

Қабылдау

Жалпы алғанда, кітап жағымды пікірлер алды. The Times UK-тан Николетт Джонс: «Пратчеттің әзіл-қалжыңдары, Фейглдердің күлкілі әңгімелері, жасөспірімдер туралы сатира, қарапайым халықтың сенгіштігі және Орфей мифін қайта жаңарту, әдеттегідей көңіл көтеретін үйлесімді құрайды» деді. 2007 жылы ол «Жас ересектерге арналған үздік кітап» номинациясы бойынша Locus сыйлығын жеңіп алды.