Швециядағы иммигранттар арасындағы тілдік нұсқалар
Rinkeby Swedish
Ринкеби швед тілі – иммигранттар көп шоғырланған қалалық аудандарда пайда болған швед тілінің әртүрлі нұсқалары. Стокгольм, Мальмё, Гётеборг тілдері жайында.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швед тілінің түрлері
Variety of Swedish
Ринкеби шведі (Rinkebysvenska) – 1980-ші жылдары тілдік құбылыс ретінде пайда болған, негізінен иммигранттар көп тұратын қалалық аудандарда қолданылатын швед тілінің бірнеше түрі. Стокгольмдегі Ринкеби осындай бір шалқар маңы, бірақ «Ринкеби шведі» термині кейде Швецияның басқа қалаларындағы ұқсас түрлерді де білдіруі мүмкін. Осыған ұқсас термин – «Розенгардсвенска» («Розенгард шведі»), Мальмёдегі Розенгард ауданының атынан алынған. Швецияда осы түрлерде жарық көретін Gringo журналы Миллион бағдарламасына сүйене отырып, «miljonsvenska» («Миллион шведі») атауын ұсынады. Ринкеби шведінің әртүрлі түрлері бар, олар аймақтық диалекттерге негізделген, әсіресе Стокгольмнің (Свеланд диалектілері), Мальмёнің (сканиялық) және Гетеборгтың (батыс Гёталанд диалектілері) ірі қалалық орталықтарында.
Rinkeby Swedish (Rinkebysvenska) is any of a number of varieties of Swedish spoken mainly in urban districts with a high proportion of immigrant residents which emerged as a linguistic phenomenon in the 1980s. Rinkeby in Stockholm is one such suburb, but the term Rinkeby Swedish may sometimes be used for similar varieties in other Swedish cities as well. A similar term is Rosengårdssvenska ("Rosengård Swedish") after the district Rosengård in Malmö. The one magazine in Sweden published in these varieties, Gringo, proposes 'miljonsvenska' ("Million Swedish") based on the Million Programme. Different varieties of Rinkeby Swedish exist which are based on the regional dialects, especially in the major urban centers of Stockholm (Svealand dialects), Malmö (Scanian) and Gothenburg (western Götaland dialects).
Жіктеу
Лингвистердің пікірлері Ринкеби швед тілін социолект, диалект, этнолект немесе мүмкін "көпэтнолект" деп қарастыру мәселесінде келіспейді. Әсер ететін тілдердің саны өте көп болғандықтан, және сөйлейтін адамдардың өте азы ғана олардың бірнешеуін толық меңгере алады, сондықтан пиджин тілінің анықтамасы, аралас тілге қарағанда дұрыс сияқты көрінеді. Бұл тілдерді, сөйлеушілер оларды көбінесе нақты әлеуметтік ортада ғана қолданады және қажет болған жағдайда басқа тілдерге ауысады, демек, құрдастар арасындағы бейресми байланыс тілі ретінде де сипаттауға болады.
Opinions among linguists differ on whether to regard Rinkeby Swedish as a sociolect, dialect, ethnolect, or maybe a "multiethnolect". Since the number of influencing languages involved is rather large, and extremely few speakers are likely to be fluent in more than a few of these, the definition of pidgin language may appear more accurate than that of mixed language. The varieties may also be characterized as a register for informal communication between peers, since the speakers often use them only in specific social contexts and switch to other varieties where appropriate.
Қолдану
Профессор Улла Бритт Котсинас, Ринкеби швед тілінде жиі сілтеме жасалатын ғалым, осы тілдердің негізінен иммигранттар мен иммигранттар ұрпақтары шоғырланған қала маңындағы жасөспірімдерде қолданылатынын, оларды жастар мәдениетінің көрінісі ретінде қарастыруға болатынын айтады: Тіл – белгілі бір субмәдениетке жататындықтың белгісі, сонымен бірге иммигранттар ұрпақтарын бағаламайтын, басым ағымдағы иммигрант емес мәдениетке қарсылық танытушы құрал. Ринкеби швед тілі және оған ұқсас тілдер индустриалдық емес қоғамдағы иммигранттар аудандарында өскен, басқа елдерде тамырлары бар және иммигранттар ұрпақтары арасында жұмыссыздық деңгейі жоғары жастардың үлкен тобына жататындығын көрсетеді. Тілдік қашықтықтан басқа, Котсинас бұл жағдайды бір ғасыр бұрынғы өнеркәсіптік революция мен қалаланудан кейін пайда болған қала маңы мен қалалық жұмысшы табының тілдерінен ешқандай айырмашылықты көрмейді. Ринкеби швед тілінен алынған көптеген сөздер қазір швед жастарының түрлі жаргондарына еніп, иммигрант мұрасы жоқ көптеген жастар оларды топтық ынтымақ пен өзіндік белгілеудің символы ретінде қолданады.
Professor Ulla Britt Kotsinas, a scholar frequently cited on Rinkeby Swedish, argues that these varieties primarily are spoken by teenagers from suburbs where immigrants and immigrant descendants are concentrated, and can be interpreted as expressions of youth culture: The language is a marker of belonging to a certain subculture and at the same time opposition to a perceived mainstream non immigrant culture that seems not to value the immigrant descendants. Rinkeby Swedish and similar varieties thus express belonging to the rather large group of youths with roots in other countries that have grown up in immigrant neighborhoods in a post industrial society and with a disproportionately high unemployment rate for youths with immigrant background. Except for the fact that the linguistic distance is greater, Kotsinas sees in principle no difference from the suburban and urban working class varieties that followed industrial revolution and urbanization a century ago. Many words from Rinkeby Swedish have now been incorporated into all kinds of other Swedish youth slang and are used by many young people without immigrant heritage as a marker of group solidarity and identity.