Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық жазушы Уильям Салетан – The Bulwark басылымының американдық жазушысы.
American writer
William Saletan is an American writer for The Bulwark.
Өмірбаян және білім
Салетан, Техас штатының Ла-Порте қаласында туған еврей, 1987 жылы Свартмор колледжін бітірген.
Saletan, a Jewish native of La Porte, Texas, graduated from Swarthmore College in 1987.
Аборт және контрацепция
Салетан аборт туралы көп жазды, оның заңды болуы керек екенін, бірақ мүмкін болса, контрацепция қолдану арқылы одан аулақ болуға болады деп сақтық шараларын қабылдады. 2004 жылы ол «ұрық – заңдық қарастыруға лайық, ерекше адам» деп жазды. Бірақ ол оны «жеке тұлға» ұғымынан ажыратып, оның өміршеңдікке жеткенге дейін берілмейтінін айтты. 2009 жылы ол абортқа қарсы жаңа заңдарға қарсы шығып, олардың «елікпеушілікке, алдауға, тексерулерге және әуесқой үйдегі хирургияға» алып келетінін мәлімдеді. Ол абортты кісі өлтірумен теңестірген жоқ және «дұрыс шешімді қабылдауға ең лайықты адам – жүкті әйел» деген қорытындыға келді. Бірақ ол абортты «дамып келе жатқан адамның жойылуы» деп атады. Сондықтан, оны аз жасаған жөн. Кейінірек Салетан контрацепцияға көшті. 2009 жылы ол былай деп жазды: «Өмірді құрметтеу мәдениеті контрацепция этикасын қажет етеді. Ұрықтандыруға қарсы шаралар – күнә емес, бұл балаңызды өсіруге шыдамайсыз және аборт жасағыңыз келмесе, оның пайда болуын болдырмаудың мейірімді және жауапкершілік жолы». 2015 жылы ол аборттардың көбеюін азайту үшін ұзақ әрекет ететін, қайтымды контрацепцияны қолдады. Абортқа қарсыларға кеңес берді: «Сіз әйелдің бақытсыз жүкті болуын күтіп, оның еркіне қарсы әрекет етуге тырыса аласыз, немесе ол жүкті болмай тұрып, сізден де аборт жасағысы келмейтін кезде онымен бірлесіп жұмыс істеу арқылы осы дағдарыстың алдын аласыз».
Saletan has written extensively about abortion, arguing that it should be legal but should also be avoided, if possible, through the use of contraception. In 2004, he wrote that "the fetus is a distinct human entity deserving of legal consideration." However, he distinguished this from "personhood," which he said might not be conferred until viability. In 2009, he opposed new laws against abortion, claiming that they would lead to "hypocrisy, deceit, interrogations, [and] amateur home surgery." He rejected the proposition that abortion was equivalent to murder, and he concluded that "the person best situated to make the right decision is the pregnant woman." But he also called abortion "the destruction of a developing human being. For that reason, the less we do it, the better." In later years, Saletan turned his attention to contraception. In 2009, he wrote, "A culture of life requires an ethic of contraception. Birth control isn’t a sin It’s a loving, conscientious way to prevent the conception of a child you can’t bear to raise and don’t want to abort." In 2015, he advocated for long acting reversible contraceptives as a way to reduce the prevalence of abortions. He advised opponents of abortion rights: "You can wait till a woman is unhappily pregnant and then try to thwart her will, or you can work with her before she’s pregnant—when she doesn’t want an abortion any more than you do—to avert that crisis."
Гомосексуализм және неке
Салетан гомосексуализмнің гетеросексуализммен моральдық жағынан теңестірілгенін, бірақ берілген қарым-қатынастардың кездейсоқ қарым-қатынастардан моральдық тұрғыдан артық екенін айтады. 2003 жылы ол былай деп жазды: "Мен өмір салтын консервативті ұстаныста, ал бағдарламаны либералды деп есептеймін. Меніңше, тұрақты отбасылар жақсы, гомосексуализм таңдау емес, сондықтан гей-некеге рұқсат ғана емес, оны ынталандыру керек". "Міндеттілік, ақымақ!" деген мақаласында ол консерваторларға бір жынысты некелерді қабылдауға кеңес берді, себебі "егер сіз отбасылық құндылықтарды қаласаңыз, ең оңайы – адамдарға отбасы құруға мүмкіндік беру". 2013 жылы Салетан екі стандартты сынады. Ол кейбір консерваторлардың бір жынысты жұптар бала көтере алмайды деген себеппен гей-некеге қарсы екенін, бірақ олардың осы ережені баласыз әртүрлі жынысты жұптарға қолданбайтынын айтты. Ол былай деп жазды: "Гомосексуализмнің ерікті емес және өзгермейтін нәрсе екенін мойындағаннан кейін, сіз оны бала туғызу туралы ойлағандай ойлай бастай аласыз". Ол бір жынысты некелердің, бала туғыза алмайтын әртүрлі жынысты некелер сияқты, "қарым-қатынасты реттейді және міндеттеме мен өзара жауапкершіліктің қарапайым құндылықтарын бекітеді" деген қорытындыға келді. 2014 жылы консервативті Fixed Point Foundation ұйымдастырған пікірсайыста Салетан гей-некеге қатысты аргументтер келтірді. Кейіннен ол Slate басылымында өз пікірін түсіндіріп, гомосексуализмнің зиянды емес екенін және таңдау болмағандықтан, ол күнә бола алмайды деп жазды. Ол некеге тұрудың алғышарты ретінде ұрпақ беру қабілетін сынап, былай деп жазды: "Біз бала туғыза алмайтын гетеросексуал жұптарды ажырасуға немесе бөлінуге мәжбүр етпейміз, содан кейін олар басқа біреумен балалы болуы мүмкін. Біз гомосексуалдармен де солай істеуге болмаймыз". Ол консерваторларға гомосексуализмді өз жынысына ғана емес, гетеросексуализм сияқты ерлерге немесе әйелдерге бағытталған ретінде қарастыруға кеңес берді. Осы көзқарас бойынша, гомосексуализм – "әйелдерге бағытталған адамдардың қыз болып тууы" немесе "ерлерге бағытталған адамдардың ұл болып тууы" сияқты сирек жағдай.
Saletan has argued that homosexuality is morally equivalent to heterosexuality but that committed sexual relationships are morally preferable to casual sexual relationships. In 2003, he wrote, "I’m a lifestyle conservative and an orientation liberal. The way I see it, stable families are good, homosexuality isn’t a choice, and therefore, gay marriage should be not just permitted but encouraged." In a subsequent article entitled, "It’s the Commitment, Stupid," he advised conservatives to accept same sex marriage because "if you want family values, the simplest thing to do is to let people form families." In 2013, Saletan criticized what he described as a double standard. He asserted that some conservatives opposed same sex marriage on the grounds that same sex couples could not conceive children together, but that they did not apply that rule to infertile opposite sex couples. He wrote: "Once you acknowledge that homosexuality is involuntary and immutable, you can start to think about it the way you think about infertility." He concluded that same sex marriage, like marriage between a man and woman who could not conceive children together, "domesticates sex and affirms the simple values of commitment and mutual responsibility." In 2014, at a debate hosted by the Fixed Point Foundation, a conservative organization, Saletan presented a case for same sex marriage. Later, he summarized his argument in Slate, writing that homosexuality was not harmful and could not be a sin "because it isn’t a choice." He expanded on his critique of procreative ability as a prerequisite for marriage, writing: "We don’t ask infertile straight couples to divorce or break up so they can go have a baby with someone else. We shouldn’t do that to gay couples, either." He also advised conservatives to think of homosexuality not as an orientation toward people of one's own sex but as an orientation toward men or toward women, like heterosexuality. From this point of view, he proposed, homosexuality is a relatively rare circumstance in which "people who are oriented toward women are born female," or "people who are oriented toward men are born male."
Ирак соғысы
2002 жылы Салетан Джордж Буш әкімшілігінің Ирак президенті Саддам Хусейн мен «Аль-Каида» арасындағы байланысты дәлелдемегенін жазды. Сонымен қатар ол «Американың шапшаң әрекет ету саясатына» алаңдаушылық білдірді. Бірақ ол Ирактың ядролық бағдарламасына араласпау да қауіпті екенін айтты. АҚШ Сенатының Иракта күш қолдануға рұқсат беру туралы пікірсайысында Салетан бұл рұқсатты Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесіне Иракқа қарсы қаулыларын орындау үшін қысым жасау құралы ретінде сипаттады. Ол Бушқа сенімсіздік білдіргенімен, рұқсатты қолдайтынын мәлімдеді, себебі «француз, орыс немесе қытай үкіметтерінің Иракқа қатысты өздерінің коммерциялық немесе саяси мүдделеріне зиян келтіретіндей әрекеттер жасауына сенбеймін». 2004 жылы әкімшіліктің Ирактың қару-жарақ бағдарламасы туралы мәліметтерді жоғары бағалағаны белгілі болғаннан кейін, Салетан Бушты «Саддамның БҰҰ инспекцияларына бағынбағаны үшін жазалауға мүлдем қажет емес, асыра сөздерге» сынады. 2008 жылы ол «Иракты қалай жаңылыстым?» деген мақала жазды. Ол Саддамның қару инспекторларын «алдап-сұрап» келгенін айтып, әлемдік қауымдастықтың «ЖҚҚ-ны бақылауға арналған халықаралық жүйенің» күшіне сендіру үшін қандай да бір әскери араласу қажет болғанын мәлімдеді. Бірақ ол Буштың күш қолдануы осы қимылға негіз болғаннан асып кеткенін мойындады, былай деп жазды: «Егер бұл кірісудің себебі осы болса, неліктен ирак армиясын таратып жіберді? Иракты қайта құру – бұл соғыстың себебімен салыстырғанда артық болды және біздің күшімізден асып түсті». Салетан күш қолдануды лайық емес президентке сеніп, қателік жасағанын қорытындылады: «Сіз соғыстың идеясына ғана емес, әкімшілікке сенім артасыз ба, жоқ па, соны шешуіңіз керек».
In 2002, Saletan wrote that the George W. Bush administration had failed to prove its asserted connections between Iraqi President Saddam Hussein and al Qaeda. In addition, he expressed concern about "an American policy of trigger happy pre emption." But he argued that non intervention in Iraq's nuclear program was also dangerous. During the United States Senate debate over whether to authorize the use of force in Iraq, Saletan described the authorization as leverage that could pressure the United Nations Security Council to enforce its resolutions against Iraq. He concluded that although he distrusted Bush, he would support the authorization because "I don’t trust the French, Russian, or Chinese governments to do anything to Iraq that interferes with their commercial or political interests." In 2004, in the wake of revelations that the administration had overstated evidence of Iraq's weapons programs, Saletan criticized Bush for "exaggerations wholly unnecessary to the punishment of Saddam for his noncompliance with U. N. inspections." In 2008, he wrote an article entitled, "How Did I Get Iraq Wrong?" He continued to argue that because Saddam had been "jerking around the [weapons] inspectors," some kind of military intervention had been required to show that the global community was serious about "an enforceable international system to police WMD." But he conceded that Bush's use of force exceeded that basis for action, writing: "If that was the rationale for going in, why disband the Iraqi army? Remaking Iraq was more than the offense justified and more than we could handle." Saletan concluded that he had erred by entrusting the use of force to an unfit president: "You have to decide whether you trust the administration, not just the idea of the war."
Ақпараттық зерттеулер
Бастапқыда 2007 жылдың 18 қарашасында Slate.com сайтында жарияланған серияда Салетан нәсіл мен интеллект арасындағы қатынасты сараптап, нәсілдің интеллектке генетикалық түрде әсер ететініне қатысты мәселені қарастырды. Ол бұл гипотезаны толығымен жоққа шығармады, соңында былай деді: «Барлық деректерді, зерттеулерді және аргументтерді қарастырғанда, мен жартылай генетикалық ықпалдың объективті дәлелдерін көремін». Кейін Ричард Нисбет «The New York Times» газетінде, Стивен Меткалф «Slate» журналында және Малкольм Гладуэлл «The New Yorker» журналында қарсы пікірлер жариялады. Салетанның сериясындағы төртінші мақаласы, «Өкініш» деп аталып, оның негізгі дереккөздерінің бірі Ж. Филипп Раштон мен нәсілдік басымдық жақтастары арасындағы байланысты байқамағанын мойындады, «Мен мұны зерттеп, хабарлауда немқұрайлылық таныттым» деді. Келесі мақалаларында Салетан бұл мәселені қайта қарастырып, интеллект туралы талқылауларда нәсілдік ұғымдарды қолдануға қарсы шықты. 2008 жылы ол нәсілді медициналық немесе басқа биологиялық зерттеулердегі талдау санаты ретінде «генетиканың тас ғасыры» деп сипаттады. Ол ғылыми расизмді «деректерге экономика, мәдениет, генетика сияқты басқа категориялардың үйлесімі жақсы сәйкес келгенде нәсілдік талдауға жүгіну және оған қанағат ету» деп түсіндірді. «Адамдарды нәсіл бойынша топтастырып, орташа көрсеткіштерді салыстыру оңай, бірақ бұл зиянды». 2012 жылы ол «нәсілге, жынысқа, дінге немесе басқа да қарапайым категорияларға негізделген қорытындылар жасау, сол адамды зерттеуге немесе онымен қарым-қатынас жасаудың нашар баламасы болып табылады» деп жазды. Ол стереотиптерді қолдануды сынға алып, оларды «білімсіз адамның білімнің нашар орнына жарамайтын нәрсесі» деп атады. 2013 жылы ол нәсілдік преюдистің себептерін зерттеп, оқырмандарға өздерінің көзқарастарын зерделеуге кеңес берді. 2018 жылы нәсілдік IQ дауы қайта жанданғанда, Салетан 2007 жылғы сериясын қайта қарады, қателерін талдап, басқаларға оларды қайталамауға кеңес берді. Ол «растық деректерді генетикалық аргументтер үшін пайдалану ғылыми емес», себебі «гендер талқыланып жатқан механизм» және «гендер отбасылар арасындағы сияқты популяциялар арасында да ағып, нәсілдік категорияларды бұзады және адамның әртүрлілігін қайта құрайды» деп жазды. Ол интеллекттің генетикалық факторларын зерттеуді қорғады, бірақ генетикалық салыстырудан нәсілдік салыстыруға көшу «интеллект ғылымын шамадан тыс кеңейтеді» деп ескертті. Ол интеллект биологиясын нәсілдік емес, генетикалық тұрғыдан қарастырудың зияннан гөрі пайдалы екеніне келді.
In a series initially posted on November 18, 2007 on Slate. com, Saletan assessed the relationship between race and intelligence, specifically the question of whether race is a genetically determining factor in intelligence. He ultimately did not discount the hypothesis that it is, concluding: "When I look at all the data, studies, and arguments, I see a prima facie case for partial genetic influence." Counterarguments were subsequently published by Richard Nisbett in The New York Times, Stephen Metcalf in Slate and Malcolm Gladwell in The New Yorker. Saletan's fourth entry in his series, entitled "Regrets", acknowledged overlooking ties between one of his primary sources, J. Philippe Rushton, and advocates of white supremacy, saying, "I was negligent in failing to research and report this." In subsequent articles, Saletan reconsidered this subject and argued against racializing discussions of intelligence. In 2008, he called race, as a category of analysis in medical or other biological studies, "the stone age of genetics." He defined scientific racism as "looking and settling for racial analysis when some other combination of categories—economics, culture, genetics—more accurately fits the data. It’s easy to group people by race and compare averages. But it’s pernicious." In 2012, he wrote that "drawing inferences about anyone based on race, sex, religion, or any other crude category is a lousy substitute for inspecting or interacting with that individual." He criticized the application of stereotypes, calling them "an ignorant person’s weak substitute for knowledge." In 2013, he examined sources of racial prejudice and advised readers to reflect on their biases. In 2018, when the race IQ controversy resurfaced, Saletan revisited his 2007 series, dissected his errors, and advised others not to repeat them. He wrote that "using racial data to make genetic arguments isn’t scientific," because "genes are the mechanism under discussion," and "genes flow between populations as they do between families, blurring racial categories and reshuffling human diversity." He defended the study of genetic factors in intelligence but cautioned that extrapolation from genetic to racial comparisons "overextends the science" of intelligence. He concluded that framing the biology of intelligence in racial terms, as opposed to genetic terms, does more harm than good.