Кіріспе

Португалияда шарап жасау

Португалиялық шарапты негізінен римдіктер және басқа да ежелгі Жерорта теңізі халықтары енгізді, олар жергілікті жағалау тұрғындарымен сауда жасады, әсіресе оңтүстікте. Римге дейінгі Галлекия Лузитания дәуірінде жергілікті халықтар тек сыра ішкен және шарап өндірісімен таныс болмаған. Португалия Рим империясы кезінде Римге шарап экспорттауды бастады. Қазіргі экспорт 1703 жылғы Метуэн шартынан кейін Англиямен сауда арқылы дамыды. Осы сауданың нәтижесінде Португалияда шараптың алуан түрлері өсіріле бастады. 1758 жылы әлемдегі алғашқы шарап өндіретін аймақтардың бірі – Região Demarcada do Douro, Дору өзені аңғарында Маркиз де Помбалдың басшылығымен құрылды. Португалияда ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген екі шарап өндіретін аймақ бар: Дуро өзені аңғарының шарап өсіретін аймағы (Douro Vinhateiro) және Пико аралының шарап өсіретін аймағы (Ilha do Pico Vinhateira). Португалияда жергілікті сорттардың кең ассортименті бар, олар ерекше ерекшеліктерімен көзге түсетін әртүрлі шараптарды өндіреді.

Тарих

Иберия түбегінің оңтүстігіндегі кейбір археологиялық жағдайлар шарапты б.з.д. 7-6 ғасырларда тұтынуға, ал өндіріс б.з.д. 5-4 ғасырларда басталғанын көрсетеді. Римдіктер Лузитания провинциясындағы, әсіресе Португалияның Эстремадура және Португалияның оңтүстігіндегі елді мекендерінде жүзім шаруашылығын кеңейтуге және дамытуға үлкен үлес қосты. Солтүстік Португалияда, қазіргі білімге сәйкес, шарап жасау Рим үкімдігі кезінде басталды. Страбон Солтүстік Португалиядағы жергілікті халықтың көбінесе житос (сыраның бір түрі) ішетінін, ал шарапты сирек өндіріп, тұтынатынын айтқан; өндірілімі аз болған шарап отбасылық тойларда бірден ішіліп, жас және мәртебесі бойынша реттелген тәртіппен ішілген, бұл олардың шарапқа қызығушылық танытқанын көрсетеді. 12-13 ғасырлардағы Реконкиста кезінде, жаулап алынған жерлерді қоныстандыру (povoamento) барысында, діни себептермен арабтар шарап өндірісін азайтты. Осы кезеңде ежелгі сорттарға жаңа сорттар қосылды, Бургундиядан француз сорттары келді. Ашылу дәуірінде Генрих Теңізші грек Криті аралынан Мадейра аралына москатель мен малвазия әкелді. Король Карлос тұсында Винью Верде және Дао аймақтары, сондай-ақ Колареш, Каркавелуш, Сетубал және Мадейра аймақтары құрылды. 1979 жылы Байрада қосылды, ал 1980 жылы Алгарве аймағы (Лагоа, Лагош, Портимао және Тавира) белгіленді. 1998 жылы Алентежу аймағы 1995 жылы құрылған бірнеше кішірек белгіленген аймақтарды біріктіру арқылы бөлінді.

Москат

Москатель – Сетубал түбегіндегі тәтті шарап. Аймақ ұлттық шараптарды жасауды қашаннан бері бастағанмен, Сетубал шараптары алғаш рет 1797 жылы айтылған. Дору аймағында "Moscatel de Favaios" деп аталатын москатель шарабының тағы бір түрі бар, ол басқа өрім сортынан жасалады, ал "Galego" (ақ) сортынан, ал Moscatel Roxo шарабы осы шараптың атымен аталатын өрім сортынан жасалады.

Экспорт

Шарап Португалияның ең танымал экспорттық тауарындарының бірі. Ел әлем бойынша осы өнімнің жетінші ірі экспорттаушысы болып табылады. +2005 жылы шарап экспорттаушы елдердің тізімі (мың тонна): 1 Италия – 1 552,10 2 Франция – 1 367,86 3 Испания – 1 364,75 4 Австралия – 695,51 5 Португалия – 534,47 6 Чили – 422,42 7 Оңтүстік Африка – 349,28 8 АҚШ – 345,92 9 Германия – 284,50 10 Молдова – 254,18 Әлем бойынша – 7 929,85 +2005 жылғы экспорт нарығының үлесі: Ел (%) (АҚШ долларымен бағаланған): 1 Франция – 34,01% 2 Италия – 18,03% 3 Австралия – 10,24% 4 Испания – 9,18% 5 Чили – 4,13% 6 Германия – 3,25% 7 Португалия – 3,17% 8 АҚШ – 3,00% 9 Оңтүстік Африка – 2,90% 10 Жаңа Зеландия – 1,61%