Наварраның асыл немесе дана патшасы Филипп III

Кіріспе

Наварра королі 1328 - 1343 жылдары Филипп III (исп. тілінде; 27 наурыз 1306 - 16 қыркүйек 1343), Асыл немесе Дана деп аталған, 1328 жылдан өліміне дейін Наварра королі болды. Ол француз корольдік отбасының кіші мүшесі ретінде дүниеге келді, бірақ Капетингтер әулетінің тікелей сызығы тоқталғанда маңызға ие болды, себебі ол және оның әйелі, сонымен қатар туысы, Наварраның Иоанна II Иберия корольдігі мен бірқатар француз феодаларын иеленді. Филипп пен Иоаннаның таққа отыруы Франция мен Наварра арасындағы 44 жылдық жеке одақтың аяқталуын білдірді. Франция тәжін иеленуге екі есімнің бірі де жетпесе де, Филипп пен Иоанна Валуа әулетінің королі Филипп VI-ның ықпалды вассалдары және Наваррадағы табысты бірлескен монархтар болды. Наварралықтардың Иоаннамен бірге оны патша ретінде қабылдауға бастапқыда қарсылық білдіргеніне қарамастан, Филипп әсіресе патшалықтың заңнамасын жақсартумен ерекше көзге түсті. Олар негізінен француз жерлерінде тұрды, бірақ Наваррада жеткілікті уақыт өткізіп, елде үлкен беделге ие болды. Филипп өзінің Валуа туысымен әскерлерімен және әскер басшысы ретінде, әсіресе Жүз жылдық соғыстың басталған кезінде белсенді түрде қолдау көрсетті. Алайда, әйелімен бірлесіп билеген кезінде Наварраның назары қайтадан Иберия көршілеріне ауысты. Бұл Филиппті Гранада Корольдығына қарсы крест жорығына қатысуға итермелеген болуы мүмкін, сол жорық кезінде ол ауырып, мүмкін жараланған, содан кейін қайтыс болды.

Капеция мұрагерлігі

Филипп – Франция королі Филипп III-тің екінші әйелі Мария Брабанттан туған ұлы. Филипптің әкесі Эвре үйінің негізін қалаушы болған, ал анасы Маргарет (1311 жылы қайтыс болған) Капетияның басқа бір тармағына, Артуа үйіне жататын. Эвре үйі Филипптің туысы, Франция королі Людовик X-тің мұрагерлігі мәселесіндегі келіссөздерге тікелей қатысты. 1316 жылы күрт қайтыс болған кезде Людовик X-тің жалғыз баласы төрт жасар қызы Жоан болды, бұл қиындық тудырды, себебі Капетия патшасы ешқашан ұлсыз қалған емес. Жоанның анасының туыстары, Капетия Бургундия үйі, оның атынан таққа талап етті, бірақ оның әкесінің інісі оның орнына король Филипп V болды. Оның інісі сондай-ақ оны Наварра корольдігінен ығыстырды, ол жақында ғана Капетияның қолына келген еді, Наварра королі Жоанна I-нің анасы және Филипп V мен Людовик X-тің анасы болатын.

Филипп V әйелінің мәртебесін қайтадан келісуге қысымға ұшырады. 1318 жылдың 27 наурызында қол жеткізілген келісімде Жоанның анасының туыстарына аумақтық жеңілдіктер, сондай-ақ оның Эвренің Филиппіне күйеуге берілуі, қалың мал және король Филипп V ұлы болмаған жағдайда Шампан және Бри графтықтарына (сонымен қатар Наварра королі Жоанна I-нің мұрасы) мұрагерлік құқығы кірді. Филипптің Жоанмен некесі 18 маусымда тойланды, содан кейін ол оның әжесі, королева Мариямен бірге тұрды. Жоан алты жаста болғандықтан, оған рұқсат сұралған еді. Бір-біріне жақын тұрғандарына қарамастан, Филипп пен Жоан жас айырмасының кесірінен бірге өскен жоқ. Олардың одағы 1324 жылға дейін толыққанды жүзеге асырылмады. 1319 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Филипп Нормандиядағы Эвре феодын мұралады. Филипп кәмелетке толмағандықтан, оның інісі Валуалық Карл (1325 жылы қайтыс болды) оның қамқоршысы болып тағайындалды. 1322 жылы Филипп V ұлы болмай қайтыс болды, ал оның барлық мұрасы оның және Людовик X-тің кіші інісі Карл IV-ке өтті, ол 1325 жылы Филипптің қарындасы Жоаннаға үйленді. 1328 жылдың 1 ақпанында Карл да ұл қалдырмай қайтыс болғаннан кейін Капе әулетінің тікелей еркек желісі аяқталды. Бірінші Эвренің Филиппінің әйелінен, содан кейін Филипп V-тің қыздарынан бас тарту арқылы агнатикалық мұрагерлік принципі бекітілді. Эвренің Филиппі және оның есімдес туысы Филипп Валуалықтар Капетия тағына ең лайықты үміткерлер болды, ал Англия королі Эдуард III оны Карл IV-тің сіңлісі ретінде талап етті. 15 жасар Эдуардтың талабы қабылданбады, ал 35 жасар Филипп Валуа 23 жасар Филипп Эвреге қарағанда жасы үлкен болғандықтан, артықшылыққа ие болды. Валуа әулеті осылайша Филипп VI тұлғасында таққа отырды, ол дереу Филипп Эврені өзінің кеңесіне алды. Валуалар Наварра Корольдігіне немесе француздық Шампан және Бри графтықтарына құқығы болмады, өйткені олар Жоанна I-нің ұрпағы емес еді. Филипп VI Эвре жұбына Шампан мен Бриді иеленуге рұқсат ете алмады, себебі бұл, Нормандиядағы олардың иеліктерімен бірге, оларға оның Париж астанасын қоршап тұрған қуатты базаны берер еді. Сондықтан Филипп пен Жоанна осы жерлерді Ангулем, Мортен және Лонгвиль графтықтарына айырбастау үшін Валуаға берді.

Philip V was eventually pressured to renegotiate his niece's status. An agreement reached on 27 March 1318 included territorial concessions which placated Joan's maternal family, as well as her betrothal to Philip of Évreux, a dowry and a promise of succession to the counties of Champagne and Brie (also Joan I of Navarre's patrimony) if King Philip V were to die sonless. Philip's marriage to Joan was celebrated on 18 June, after which she lived with his grandmother Queen Marie. A dispensation had been sought because Joan was only six years old. Although they lived near each other, Philip and Joan were not raised together due to age difference. Their union was not consummated until 1324. Philip inherited the fief of Évreux in Normandy upon his father's death in 1319. As Philip was a minor, his uncle Charles of Valois (d. 1325) was appointed his guardian. King Philip V died sonless in 1322 and all his patrimony passed to his and King Louis X's younger brother, King Charles IV, who married Philip's sister Joan in 1325. When Charles too died leaving no sons on 1 February 1328, the direct male line of the House of Capet came to an end. With the bypassing first of Philip of Évreux's wife and then of Philip V's daughters, the principle of agnatic succession had become established. Philip of Évreux and his namesake cousin, Philip of Valois, were the strongest Capetian candidates for the throne, while King Edward III of England claimed it as Charles IV's sororal nephew. The 15 year old Edward's claim was dismissed, and the 35 year old Philip of Valois was preferred over the 23 year old Philip of Évreux on account of his more mature age. The House of Valois thus ascended the throne in the person of Philip VI, who immediately took Philip of Évreux on his council. The Valois had no right to the Kingdom of Navarre or the French counties of Champagne and Brie, however, as they were not descended from Joan I. Philip VI could not allow the Évreux couple to take possession of Champagne and Brie since that, coupled with their holdings in Normandy, would give them a powerbase encircling his capital at Paris. Philip and Joan thus ceded these lands to the Valois in return for the counties of Angoulême, Mortain and Longueville.

Патша ретінде билікке кіру

1328 жылы ақпанда Жоанның кіші ағасы Шарльдің қайтыс болуы Филиптің Наварра тағына отыруына мүмкіндік берді, себебі енді ешкім олардың осы құқығын даулап тұра алмады. Парижден тағайындалған қатал басшыларға наразы болған наваррлықтар Франциямен жеке одақтың аяқталуына қуанды. Олар 13 наурызда Пуэнте-ла-Рейнада бас қосып, Хуан Мартинес де Медрано мен Хуан Корбаран де Лехетті регенттер етіп сайлады. Олар мамыр айында тағы жиналды, Филиптің әйелін өздерінің билеушісі ретінде мойындады. Филип III тұсында Эвр үйінің билікке келуі, Франция үкіметінен тәуелсіздік алған Наварра тарихындағы жаңа кезеңнің басталуы ретінде маңызды. Жоанның таққа мұрагерлік құқығы барлық тараптан мойындалса да, Филиптің болашақ рөлі белгісіз болды. Шарльдің қайтысынан кейін үкіметті қабылдау үшін әйел Жоан ғана ел астанасы Памплонаға шақырылды. Филип мүлдем назардан тыс қалды, бірақ өзінің билігін орнатуға ниеттенді. Әйелдер мен ерлі-зайыптылар шілдеде Естеліктермен жеке-жеке келіссөздер жүргізді, ал 22 тамызда Папа Иоанн XXII Филипті Наварра королі ретінде бекітетін жарлық шығарды. Ерекше қызығушылық Филиптің алдағы тәж кигізу рәсіміндегі рөліне болды. Естеліктер «табиғи әйел» ретінде Жоанның ғана қалқанға көтеріліп, тәж кигізілуін және «табиғи билеуші болмаса, ешкімді көтере алмайтынын» талап етті. Дегенмен олар Филиптің үкіметке қатысуына келісім берді. Филип наразы болды, өйткені Жоанмен бірге тәж кигізілмесе, оның орны әлсіреп қалады деп сенді. Әйелдер мен ерлі-зайыптылардың өкілдері Филиптің «ер және бас» ретіндегі құқықтарын қолдау үшін Жаңа Өсиетті пайдаланды, сонымен қатар Жоанның оның тәж кигізілуін және өзінің серігі ретінде көбірек билікке ие болуын қалағанын атап өтті. Наварра регенттігі 1329 жылдың 27 ақпанында Ларрасоанада аяқталды, онда Хуан Мартинес Жоан мен Филипке мөрлерді тапсырды. Ақырында, Жоан мен Филиптің екеуі де тәж кигізілді, епископ Арнальт де Барбазан оларды майлады және 1329 жылдың 5 наурызында Памплона соборында қалқанға көтерді. Филип пен Жоан Наварраның алғашқы тәж кигізілген монархтары болды. Тәждер мен скипетрлерді пайдалану Капетия дәстүрінен алынған Наварра патшалық рәсіміндегі жаңалық болды. Олар кейінгі Эвр монархтарының салтанатының бір бөлігін құраса да, бұл элементтер 1329 жылы наваррлықтар үшін маңызды емес еді, олар үшін ант беру маңызды акті болды. 1329 жылдың мамырында Филип пен Жоан шартқа қол қойды, онда ол Наварраның «нағыз және табиғи мұрагері» екені, бірақ «Наварра патшалығының барлығы оның күйеуіне патша атымен бағынады» деп бірнеше рет айтылды. Сонымен қатар, оның әйелі патшалық иелігін алуына көмектескен Филиптің рөлі де мойындалды. Алайда Филиптің қатысуын шектеу үшін, ол да, Жоан да олардың мұрагері, ер немесе әйел, 21 жасқа толған кезде тәжді тастауы керек еді, немесе олар 100 000 ливр турни айыппұл төлеуге міндетті болды. Монархтардың билік ету мерзіміне шектеу қою бұрын-соңды болмаған және ерекше жағдай еді.

The death of Charles, Joan's younger uncle, in February 1328 paved the way for Philip's accession to the throne of Navarre, as there was no longer anyone who could challenge the couple's right to it. The Navarrese, uncomfortable with repressive governors appointed from Paris, were pleased to see the personal union with France come to an end. They held a general assembly at Puente la Reina on 13 March, electing Juan Martínez de Medrano and Juan Corbarán de Lehet as regents. They assembled again in May, recognizing Philip's wife as their sovereign. The ascension of the House of Évreux under Philip III is thus important as beginning of a new era in the history of Navarre, now once again free from the government of France. While Joan's hereditary right to the crown was universally recognized by the Estates, Philip's future role was not clear. Joan alone was invited to the capital Pamplona to assume government on her uncle's death. Philip was entirely ignored but determined to assert his own authority. The spouses negotiated with the Estates separately in July, and on 22 August Pope John XXII issued a bull confirming Philip as King of Navarre. Of particular concern was Philip's role in the forthcoming coronation. The Estates insisted that Joan alone, as "the natural lady", would be raised on the shield and crowned and that "no one can be raised up if they are not the natural lord". They nevertheless agreed to allow Philip to take part in the government. Philip was dissatisfied, believing that his position would be undermined if he were not crowned alongside Joan. The couple's legates invoked the New Testament in support of Philip's rights as "husband and head", while also stressing that Joan as sovereign wished him to be crowned and to have more power as her co ruler. The Navarrese regency ended on 27 February 1329 in Larrasoaña, where Juan Martínez handed over the seals to Joan and Philip. In the end, both Joan and Philip were crowned, anointed by bishop Arnalt de Barbazan and raised on the shield in Pamplona Cathedral on 5 March 1329. Philip and Joan were the first monarchs of Navarre to be crowned. The use of crowns and sceptres was an innovation in Navarrese royal ceremony, borrowed from Capetian tradition. Although they came to form part of the ceremonial of the subsequent Évreux monarchs, these elements had no significance to the Navarrese in 1329, to whom the oath was the essential act. In May 1329, Philip and Joan signed a charter which emphasised repeatedly that she was the "true and natural heir" of Navarre, but that "all of the kingdom of Navarre would obey her consort under the name of king". Philip's role in securing his wife's smooth acquisition of the kingdom was also acknowledged. In order to limit Philip's involvement, however, it was stipulated that both he and Joan would renounce the crown as soon as their heir, male or female, reached the age of 21, or they were obliged to pay a fine of 100,000 livres tournois. Placing a limitation on the monarchs' reign was an unprecedented and extraordinary condition.

Ішкі саясат

Патшаның немересі болған Филип патшалық билікке үлкен мән берді. Ол бұл рөлге мүлдем дайын емес еді, бірақ Францияның жаңадан таққа отырған патшасына кеңес бере отырып, бірнеше ай ішінде жаңа патшалығы, оның халқы, тілі және институттары туралы білу керектінің бәрін үйренді. Филип III – тиімді және табысты билеуші болды. Оның ең танымал жетістігі – 1330 жылы патшалықтың заң кодексін жетілдіру. 1331 жылдың қыркүйегінде ол Жоаннамен бірге Францияға оралды; олар 1336 жылдың сәуірінде Наварраға оралды және 1337 жылдың қазан айына дейін патшалықта қалды. Жалпы алғанда, Филип III және Жоанна II 1274 жылдан бері Наварра монархтарының кез келгенінен гөрі патшалықта ұзақ уақыт болды. Ерлі-зайыптылар уақыттың көп бөлігін әртүрлі француз феодальдық иеліктерінде және Париж сарайында өткізді, олардан олар француз қандық әміршілер ретінде өздерінің беделін нығайта алды, бірақ Филип бірнеше сапарлар кезінде Наваррада олардың көрінуін қамтамасыз етті. Ол тіпті бірнеше рет өздігінен патшалықты аралады, ал оның «табиғи ханымы» Франциядағы өзінің округтерін басқарды. Филип III пен Жоанна II-нің бірлескен билігі олардың тығыз ынтымақтастығымен ерекшеленді, бірақ ол заңнамада және басқа да бірнеше салада басымдық танытты. Қырық бір патшалық жарлығы Филипп пен Жоаннаның атынан шығарылды, бірақ Филип әйеліне сілтеме жасамай отыз сегізін қол қойды, ал тек алтысы Жоаннаның атынан ғана шығарылды. Ерлі-зайыптылар Наварраның әдет-ғұрыптары мен заңдарының сақталуын және корольдіктің азаматтарының басқаруға тікелей қатысуын қамтамасыз етті. Олардың Наварраның әкімшілігіне белсенді қатысуы, сондай-ақ Наварраның мүддесін француздық отанынан жоғары қоюы, оларға замандастары мен тарихшылар мақтау айтты. Филипп пен Жоаннаның экономикалық даму жобаларына патшалықтарының оңтүстігіндегі Туделаның құрғақ далаларында суару жүйесін салу, қамалдарды жөндеу және Кастельренаультте жаңасын салу кірді. Патша мен патшайым өздерінің патшалықтарында заңның сақталуын қамтамасыз етуге, олардың келуінен бұрын болған яһудилерге қарсы көтерілістердің кінәгерлерін айыптауға және зардап шеккендерге өтемақы тағайындауға бел буды. Олардың билік етуінің басында қарақшылықты жоюға тырысты. Олардың әділдікке деген құлшынысы елшілердің оларды «жақсы патша мен патшайым» деп сипаттауына себеп болды. 1338 жылы Филип Миксе мен Остабарреттің жерлерін патшаға қосып алды. Бұл жерлер ұзақ уақыт бойы Гвиендегі Тартас виконттарына тиесілі болған, олар Наварра патшасына сый-құрмет көрсеткен. 1338 жылы ескі виконт Гитар д’Альбрет қайтыс болып, оның мұрагері Альбрет әміршісі Бернард Эзи IV болды. Ол Филипке құрмет көрсетуден бас тартты, ол Сент-Жан-Пье-де-Порт кастеланы Хуан-де-Розасты Микстің басты қаласы Гарристі басып алуға және патшаның сот орындаушысы ретінде аумақты басқаруға жіберді. Аймақтың ақсүйектері патшаның әрекетіне ренжіген көрінеді, ал қыркүйекте Гиллем Арнальт де Ирумберидің қолбасшылығындағы 200 жасақтан тұратын шағын әскер тәртіпті қалпына келтіру үшін жіберілді. Филип бұл жерлерді және олардың кірістерін патшалық иелікке қосып қойды.

Grandson of a king but raised with the expectation of being merely a count, Philip took kingship seriously. He was completely unprepared for the role but succeeded, all whilst counselling the newly enthroned King of France, in learning within a few months everything he need to know about his new kingdom, its people, language and institutions. Philip III proved to be an effective and successful ruler. His most famous achievement was the improvement of the kingdom's law code in 1330. In September 1331 he and Joan moved back to France; they returned to Navarre in April 1336 and stayed in the kingdom until October 1337. Altogether, Philip III and Joan II stayed in the kingdom longer than any Navarrese monarch since 1274. The couple spent most of their time in their various French fiefs and in their Parisian palace, from where they were able to further their positions as French princes of the blood, but Philip ensured their visibility in Navarre during several visits. He even visited the kingdom on his own on several occasions, while its "natural lady" administered his own counties in France. Philip III and Joan II's joint reign was marked by their close cooperation, but he prevailed in legislation and several other fields of government. Forty one surviving royal decrees were issued in the names of both Philip and Joan, but Philip signed thirty eight without referring to his wife, while only six were issued in Joan's name alone. The couple ensured that the Navarrese customs and laws were respected and that the kingdom's citizens were more directly involved in governance. Their active involvement in the administration of Navarre despite their absences, as well as putting the interests of Navarre ahead of those of their French homeland, earned them praise by both their contemporaries and by historians. Economic development projects undertaken by Philip and Joan include the construction of an irrigation system in the arid fields of Tudela in the south of their kingdom, reparation of castles and erection of a new one in Castelrenault. The king and queen were also determined to ensure the enforcement of law in their realm, condemning the perpetrators of anti Jewish riots that took place before their arrival and assigning compensation to the victims. A particular problem for them was banditry, which they strove to address at the onset of their reign. Their dedication to serving justice led the chroniclers to depict them as "a good king and queen and well loved by all in their kingdom". In 1338, Philip confiscated the lands of Mixe and Ostabarret to the crown. These lands had long belonged to the viscounts of Tartas in Guyenne, who did homage for them to the king of Navarre. In 1338, the old viscount, Guitard d'Albret, died, leaving Bernard Ezi IV, lord of Albret, his successor. He refused to do homage to Philip, who sent Juan de Rosas, castellan of Saint Jean Pied de Port to occupy Garris, the chief town of Mixe, and administer the territory as the king's bailiff. The nobility of the region apparently resented the royal action, and in September a small army of 200 troops under Guillem Arnalt de Irumberri was sent to restore order. Philip attached the lands and their revenues to the royal domain.

Сыртқы қатынастар

1328 жылдың тамызында Наварра королі ретінде жаңа ғана мойындалған Филипп, Фландриядағы шаруалар көтерілісін басуда Франция короліне қосылды. 23 тамызда Кассель шайқасында Филипп VI-ға көмек көрсеткен халықаралық күш он топқа бөлінді, ал бесінші топты француз патшасының өзі басқарды. Оның тобына 39 ту қосылды, соның ішінде Филипп III-нің туы да болды. Осыдан кейін Филипп III және Жоанна II билік еткен кезде Наварраның сыртқы саясаты қайтадан Иберияға бұрылды. Олар француз саясатына қатысып жүрсе де, Арагон және Кастилия патшалықтарымен жақын қарым-қатынас орнатуға ұмтылды. 1329 жылдан 1333 жылға дейін олар Арагонмен некелік одақ туралы келісімдер жүргізді; олардың үлкен баласы және мұрагері, Жоан есімді қызы, Арагон патшасы Петр IV-ке үйленуге тиіс болды. Бірақ келіссөздер кезінде Луи және Шарль есімді екі ұл дүниеге келді және болашақ күйеу жігіттің орнына мұрагерлікке ие болды. Ол кейін монах болды. Арагонмен одақ 1338 жылы Петр Филипп пен Жоанның екінші қызы Мариге үйленгенде аяқталды. 1328 жылдан 1331 жылға дейін Наварраның Филипп III және Францияның Филипп VI, Кастилияның Альфонсо XI-мен Гранада Корольдігіне қарсы крест жорығы туралы хат алмасты, бірақ француз патшасының қарсылығына байланысты шаралар кейінге шегерілді. 1333 жылдың 1 қазанында Пьер Рожер, сол кезде Руан архиепискобы, Парижде Филипп VI-нің қатысуымен ақсүйектер жиналысында крест жорығына шақырды. Уағыздан кейін Франция королі крест алып, Наварра королі, Брабант герцогы, Бургундия герцогы және Бурбон герцогымен бірге Иерусалим Корольдігін қайта жаңғырту үшін "теңіз арқылы қасиетті сапарға" шығуға ант берді. Бұл крест жорығы ақырында Гранадаға қарсы бағытталатын болды, бірақ Еуропадағы тұрақсыздық салдарынан 1336 жылдың 13 наурызында Папаның мақұлдауымен мерзімі шексізге кейінге шегерілді. 1335 жылдың маусым айының соңында Филипп Францияда болғанда Наварра Кастилияның шекарасына жасаған бірнеше шабуылдардың біріншісіне тап болды, ол қазан айына қарай соғысқа ұласты. Филипп де, Альфонсо да жаулықтық әрекеттерге себепкер болмағанмен, соңғысы өзінің әскерін Наварраға қарсы басқаруға міндетті деп ойлады. Филипп Реймс архиепискобы Жан де Виеннді бейбіт келісім туралы келіссөздер жүргізу үшін жіберді, Альфонсо оған тез келісті. 1336 жылдың 28 ақпанында Лас-Куэваста бейбіт келісімге қол қойылды. Наварра Фуа графы Гастон II-ден әскери көмек алды, ал соғыс аяқталғаннан кейін Филипп қазынасына графқа өтеу төлеуге бұйрық берді. Филипп Валуаның Франция тағына отыруымен мұрагерлік мәселесі толыққанды шешілмеді. 1337 жылы Англияның Эдуард III Францияны Карл IV-тің ең жақын туысы ретінде иеленуге шешім қабылдады. 1339 жылдың желтоқсанында, Жүз жылдық соғыстың басында Наварраның Филипп III ағылшын қоршауын күтіп, Турнай гарнизонын нығайтты. Ол Францияның Филипп VI және оның одақтастары, Богемияның Иоанны және Шотландияның Давид II-нің жанында болды, француз патшасы Камбре (1339 жылдың 8 қазаны) және Турнай (1340 жылдың 25 қыркүйегі) қамалдарының қоршауын көтергенде соғыстың алғашқы науқанында.

In August 1328, Philip, only recently recognised as King of Navarre, joined the King of France in the suppression of a peasant revolt in Flanders. At the battle of Cassel on 23 August, the international force assisting Philip VI, was divided into ten batailles, with the French king himself commanding the fifth. He was joined by thirty nine banners in his bataille, among them that of Philip III. Thereafter, Navarre's foreign policy during the reign of Philip III and Joan II shifted again towards Iberia. Though they remained entangled in French politics, the couple were keen to build closer relations with the neighbouring kingdoms of Aragon and Castile. From 1329 to 1333 they negotiated a marital alliance with Aragon; their eldest child and heir presumptive, a daughter named Joan, was to marry King Peter IV of Aragon. During the negotiations, however, two sons, Louis and Charles, were born to the couple and displaced the prospective bride in the succession. She eventually became a nun. The alliance with Aragon was nevertheless concluded in 1338 when Peter married Philip and Joan's second daughter, Marie. From 1328 until 1331 Philip III of Navarre and Philip VI of France corresponded with Alfonso XI of Castile about a crusade against the Kingdom of Granada, but action was postponed due to the French king's reluctance. On 1 October 1333, Pierre Roger, then Archbishop of Rouen, preached a crusading sermon before an assembly of noblemen in the presence of Philip VI in Paris. After the sermon, the King of France took the cross and, along with the King of Navarre, the Duke of Brabant, the Duke of Burgundy and the Duke of Bourbon, vowed to go on a "holy voyage overseas" to restore the Kingdom of Jerusalem. This crusade was finally to be directed against Granada, but owing to instability in Europe was delayed indefinitely with papal approval on 13 March 1336. In late June 1335, while Philip was in France, Navarre suffered the first of a series of violations of its border by Castile that escalated into war by October. Although neither Philip nor Alfonso had provoked hostilities, the latter felt bound to lead his army against Navarre. Philip sent the archbishop of Reims, Jean de Vienne, to negotiate a peace, which Alfonso was quick to agree. On 28 February 1336 at Las Cuevas, a peace treaty was signed. Navarre had received military assistance from Gaston II, Count of Foix, and after the war Philip ordered his treasury to compensate the count. Succession to the French throne proved to be far from settled by Philip of Valois's accession. In 1337 Edward III of England decided to claim France as the closest male relative of Charles IV. In December 1339, during the opening stages of the Hundred Years' War, Philip III of Navarre reinforced the garrison of Tournai in anticipation of an English siege. He was at the side of Philip VI of France and the kings allied with him, John of Bohemia and David II of Scotland, for the war's first campaign, when French king lifted the sieges of Cambrai (8 October 1339) and Tournai (25 September 1340).

Крест жорығы мен өлім

Филипп 1342 жылы және 1343 жылы Наварраға оралды, ішінара мұсылмандық Гранада мемлекетіне қарсы крест жорығына қатысуға дайындық үшін. Ол бұл Иберия патшалығының билеушісі ретінде өзінің міндеті деп санаған болса керек. Филипптің билігі туделадағы өз мұсылман халқының крест жорығы армиясының шабуылына ұшырамауына кепілдік берді. Филипп 1343 жылдың шілдесінде 100 салт атты және 300 жаяу әскермен Алгесирас қамалына келді, бірақ бұл шағын әскери күштен гөрі, ол Бискай шығанағынан жіберген үлкен көлемдегі азық-түлік – ет, арпа, бекон және шарап маңыздырақ болды. 1335 жылғы соғыста Наварраның одақтасы болған Фуа графы Гастон II тамыз айының соңында қамалды тастағанда, Филиппті де кетуге көндіруге тырысты, бірақ сәтті болмады. Кейбір мәліметтерге сәйкес, қыркүйек айының басында Филипп жебеден жарақат алғаннан кейін ауырып қалды. Алфонс XI оған өзінің дәрігерлерін ұсынды, олар Филиппке диетасын өзгертуді кеңес берді. Дегенмен, Наварра королі өзінің дәрігерінің кеңесін артық көрді, ол оған ет пен шарап жеуді жалғастыруды және қамалды тастауды айтты. Ол бұйрыққа бағынып, кері қайтты, бірақ 1343 жылдың 16 қыркүйегінде Херес-де-ла-Фронтерада қайтыс болды. Оның денесі Памплонаға жерлеу үшін жеткізілді, ал жүрегі қазір бұзылған Париждегі Якобиндер шіркеуінде жерленген. Оның әйелі Жоанна қараша айында папа Клемент VI-дан (бұрынғы Пьер Роджер) көңіл айту хаты алды. Алгесирас 1344 жылдың наурыз айында түсті. Жоанна 1349 жылы қайтыс болғанға дейін жалғыз өзі билік жүргізді, содан кейін тақ олардың үлкен баласы Карл II-ге өтті.