Стипен Кларктың "Жылына бір жыл" комедиялық романы – Парижде шайханалар желісін ашуға шақырылған ағылшынның әзіл-қалжыңға толы хикаясы. Кітап туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Стивен Кларктың 2004 жылы Пол Уэст атты бүркеншік атпен жарық көрген комик романы. Кейінгі басылымдарда автордың нақты кім екені белгілі болды. Францияда кітаптың атауы – «God save la France». Пол Уэст – бұл 27 жастағы, отбасы құрмаған, жалғыз ағылшын, француз кәсіпкерінің шақыруымен Парижге жұмысқа орналасып, француз астанасында ашуға ниеттенген шайханалар желісін жоспарлау және ұйымдастыру үшін бір жылдық келісімшартқа қол қояды. Роман 2002 жылдың қыркүйегінен басталып, 2003 жылдың жазында аяқталатын сол жылғы ойдан туған оқиғаларды қамтиды. 2003 жылы Иракқа басып кіру кезінде жазылған «Шықтырған бір жыл» романы британдықтар мен француздар арасындағы мәдени айырмашылықтарды, соғыс салдарынан олардың күшеюін, әсіресе Блэр мен Ширактың басып кіруге қатысты әртүрлі көзқарастарын көрсетеді. Романда АҚШ-та француздарға қарсы болған сезімге француз халқының реакциясы да бейнеленген. Кітапта француздардың өздерінің астанасы – Париж тұрғындарына деген қарама-қайшы көзқарасы да жазылған, ол қала дерлік шетелдік ел сияқты қарастырылады. Пауль өзінің ассимиляцияға тырысуы (көбінесе жыныстық өмірін жақсарту мақсатында) француз қоғамының басқа да жақтарын, атап айтқанда француз бюрократиясын және жоғары білімін Ұлыбританиядағы «жүйемен» салыстырады. 2005 жылы «Merde Actually» («АҚШ-тағы махаббат үшін Шықтырған») атты жалғасы жарық көрді. Атауы «Love Actually» фильміне сілтеме жасайды. Екінші жалғасы, «Merde Happens», 2007 жылы Ұлыбританияда, ал 2008 жылдың жазында АҚШ-та жарық көрді. Төртінші кітабы «Dial M for Merde» 2008 жылдың қыркүйегінде Ұлыбританияда жарық көрді.
A Year in the Merde is a comic novel by Stephen Clarke first published in 2004 under the pen name Paul West. In later editions, the author's real identity was revealed. In France, the book title is God save la France. Paul West is in fact the first person narrator, a 27 year old Englishman, single and unattached, who is recruited by a French entrepreneur and given a one year contract in Paris to plan and organise a chain of tea rooms which his employer wants to open in the French capital. The novel covers fictional events of that year, starting in September 2002 and ending in the summer of 2003. Set at the time of the 2003 invasion of Iraq, A Year in the Merde is about the cultural differences between the British and the French, which are somewhat heightened by the war, especially by the opposing views on the invasion held by Blair and Chirac respectively. The French reaction to the strong anti French sentiment in the United States is also captured in the novel. The book also brings out the ambivalent attitude of the French towards the citizens of their capital, Paris, which is treated almost as a foreign country. The character Paul in his attempts to assimilate (mainly to improve his sex life) also contrasts other aspects of French society, in particular French bureaucracy and higher education, with the "system" in Britain. A sequel, Merde Actually (In the Merde for Love in the USA), was published in 2005. As it suggests, the title is based on the film Love Actually. A second sequel, Merde Happens, was published in the UK in 2007 and was released in the US in the summer of 2008. A fourth book 'Dial M for Merde' was released in the UK in September 2008.
Мазмұны
СЕПТЯБРЬ: Екі ешқашан кездеспейді. Француздардың барлық ағылшындарға, әсіресе француз тілін білмейтіндерге (мысалы, мен) сенбеу себебі. ОКТОБРЬ: "Бір аяқ лайда" Париждің туристік және одан да аз танымал аймақтарын аралап, нақты да, метафоралық та, иттің зәріне тап боламын. НОЯБРЬ: Өзіңді үйімде сезің. Пәтер іздеу. Шатыр туралы миф – едендегі ортақ дәретхана шұңқыры "романтикалық" па? ДЕКАБРЬ: Асхананы құдай сақтасын. Француз тағамдарына үйренген таңдарыммен, ағылшын тағамдарына ностальгия сезінуге тырысамын. ЯНВАРЬ: Ауылдағы үй. Еуроодақ субсидиясымен қаржыланатын Франция ауылдарының ерекшелігін ашып, күдікті түрде арзан коттедж сатып алуға шешім қабылдадым. ФЕВРАЛЬ: Махаббат жаса, соғыс емес. Ирак соғысының қаупі күшейгендегі шиеленіс. Ал, бір қыз француз сексуалдық дәстүрлерін үйрету арқылы мені латындық ғашыққа айналдыруға тырысады. МАРТ: Суппозиторийлердің қуанышы. Францияның өте кеңпейіл медициналық жүйесін зерттеймін, тіпті француздық "арқадан емдеу" әдісін де сынап көремін. АПРЕЛЬ: Liberté, égalité, жолымнан шық. Француздардың ағылшын тілділерді жасырын түрде жақсы көретінін байқадым. Бұл әсіресе экзотикалық Флоренцияға қатысты. МАЙ: 1968 және соның бәрі. Сансыз демалыс күндері, пайдалануға тиіс демалыс мерзімі және сөзсіз ереуілдермен француздықтар біледі, егер сіз 1 мамырға дейін жылдық жұмысты аяқтамасаңыз, лайға батып қаласыз.
SEPTEMBRE: Never the Deux Shall Meet Why the French distrust all English, and more particularly anyone who can't speak French (for example, moi). OCTOBRE: One Foot in the Merde I visit different parts of Paris, touristy and less so, treading in plenty of dog poop, literal and metaphorical. NOVEMBRE: Make Yourself Chez Moi Looking for an apartment. The garret myth — shared hole in the floor toilets are "romantic"? DÉCEMBRE: God Save the Cuisine With my palate attuned to French cuisine, I try my best to get nostalgic about British food. JANVIER: A Maison in the Country I discover the EU subsidized quaintness of rural France and decide to buy a suspiciously cheap cottage. FÉVRIER: Make Amour, Not War Tensions as the Iraq war looms. Meanwhile, a girl tries her best to turn me into a Latin lover with an intensive course in French sexual traditions. MARS: The Joy of Suppositories I explore France's wildly generous medical system and even try out typical French "treatment by the back door." AVRIL: Liberté, égalité, Get Out of My Way I find that the French are secretly quite fond of English speakers after all. This is especially true of the exotic Florence. MAI: 1968 and All That With countless long weekends, holiday allowances to be used up, and the inevitable strikes, the French know that if you haven't finished your year's work by May 1, you're in the merde.
Романның атауын түсіндіру
Кітаптың атауы, метафоралық түрде, Пауль Вест Францияда болған кезінде бастан өткерген барлық қиын жағдайларға, сонымен қатар, тура мағынасында, осы көркем әдебиетте Париж көшелерінде кездесетін көптеген иттің нәжісіне сілтеме жасайды. "Айбақты бір жыл" – бұл Питер Мейлдің "Прованста бір жыл" атты англо-француз мәдени қатынастары туралы бұрынғы еңбегіне жасалған сілтеме. Сол сияқты, "Merde Actually" атауы Хью Гранттың басты рөлде ойнаған "Love Actually" (2003) фильміне жасалған тағы бір сілтеме. Екі жағдайда да режиссер мен автор жеңіл комедиялық әуезді пайдаланған. Сонымен қатар, "Love Actually" фильмі Стивен Кларк "A Year in the Merde" және оның жалғасы "Merde Actually" жазған жылы шыққан және сол кездегі Ирак соғысымен байланыстырылған, бұл Франция мен АҚШ арасындағы қарым-қатынасқа зиян келтірген.
The title of the book refers, in a metaphorical way, to all the difficult situations Paul West finds himself in during his stay in France, but also, literally, to the huge amount of dog excrement that can be found in the streets of Paris in this fiction. "A Year in the Merde" is also an allusion to A Year in Provence by Peter Mayle, an earlier work on Anglo French cultural relations. In the same way, the title Merde Actually is a further allusion to the film Love Actually (2003) starring Hugh Grant. In both cases there is a vein of light comedy exploited by director and author respectively. There is the additional coincidence that Love Actually came out in the year in which Stephen Clarke was writing A Year in the Merde and its sequel Merde Actually, and relating it to the war in Iraq which was staged at that time – to the detriment of Franco US relations.
"Шекспир және компания" кітап дүкеніне сілтеме
Бір күні Полдың досы Джейк оны Париждің Нотр-Дам соборының алдындағы қолданылған ағылшын кітаптары сататын дүкенге шақырады. Дүкеннің екінші қабатында әлемнің түкпір-түкпірінен келген экспаттар жиналады. Бұл – Париждегі "Шекспир және компания" кітап дүкеніне сілтеме.
At some point, Paul is invited by his friend Jake to a second hand English bookstore in front of Notre Dame de Paris, where most of the activity is taking place on the second floor, with expats from all over the world. This is a reference to the Shakespeare and Company bookstore, in Paris.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Пауль Вест қыркүйек айында жаңа жұмысын бастағанда, ол боссы Жан Мари Мартиннің нағыз мінезі мен амалдарынан мүлдем хабарсыз болады. Мартин елу шамасында, бай, сұлу, әдемі киінеді, мейірімді және оған жақсы жалақы төлеуге дайын. Уэст әлі білмейді, Мартин француз экономикасын қолдағандығы үшін ресми түрде марапатталғанын, бірақ ол заңсыз түрде арзан британдық сиыр етін импорттайды (БСЕ дағдарысы кезіндегі тыйым әлі күшінде); саяси байланыстары арқасында ол қызы Элодиге арзан, мемлекеттік қолдауы бар HLM пәтерін алған; ол оңшылдармен араласады; үйленгеніне қарамастан, кеңседегі біреумен махаббат құрған; және ол Пауль Вестке болашақ атом электр станциясының жанындағы ауылдағы үйді сатуды көздеп отыр. Уэстке оның жобасы бойынша жұмыс істеуге әртүрлі адамдар тағайындалады. Бірақ, Мартиннің өзі қоса, барлығы Уэст айтқан нәрсені үйренуге құлшынбайды, мысалы, "Менің шайым бай" деген ат ағылшын шайханаларының желісі үшін жарамсыз екенін. Көп ұзамай Уэст ешкім оның бұйрықтарын орындамайтынын, ештеңе істелмейтінін, ал оған ештеңе жасағаны үшін немесе тіпті ештеңе жасамағаны үшін де ақы төленетінін түсінеді. Соңында оның келісімшарты мерзімінен бұрын бұзылады, ол бірнеше апта ағылшын тілін оқытады. ("Бұл кеңседе жұмыс істеуден гөрі қиын болды. Сабақ алдында тұрып, достарыңа электрондық хат жіберуге болмайды.") Сол жыл ішінде оның жеке өмірі эмоционалдық құлпынайға айналады. Барлығында, Уэст сол жылы төрт әйелмен қарым-қатынас жасайды: Элоди, боссының қызы; Алекса, оның саяси көзқарасына шыдай алмаған; Мари, жігіті шетелден келгенде оны ерікті түрде тастап кеткен қараша қаңбақ; және Флоренс, жартылай үнді, ол кісі романың соңында Парижде өз шайханасын ашуды жоспарлаған қыз.
When Paul West starts his new job in September he is altogether unaware of the true character and the machinations of his boss, Jean Marie Martin, who is in his early fifties, rich, handsome, impeccably dressed, friendly, and prepared to pay him a good salary. West does not know yet that Martin, officially decorated for supporting the French economy, is illegally importing cheap British beef (the ban imposed during the BSE crisis not having been lifted yet); that through his political connections he has secured for his daughter Élodie a cheap, council subsidised HLM apartment; that he associates with the far right; that, although married, he is having an affair with someone from the office; and that he wants to sell him, Paul West, a cottage in the country quite close to the site of a future nuclear power plant. West is allotted a motley crew who are supposed to work together on his project. However, everyone, including Martin, turns out to be very reluctant to learn what West has to tell them, for example that "My Tea Is Rich" is not a good name for a chain of English tea rooms. Soon West realises that no one is following his orders, that nothing is happening, that he is being paid for doing, or at least achieving, absolutely nothing. In the end, his contract is prematurely terminated, and he spends some weeks teaching English. ("It was much tougher than working in an office. You can't e mail your mates while standing in front of a class.") His love life during that year is an emotional rollercoaster ride. In all, West has sex with four different women during that year: Élodie, his boss's daughter; Alexa, who eventually cannot put up with his apolitical outlook on life; Marie, a black girl who willingly drops him when her boyfriend returns from abroad; and Florence, half Indian, the girl with whom he plans to open his own tea room in Paris at the end of the novel.