Кіріспе

Неміс математигі Иоганн Фридрих Пфафф (кейде Фридрих деп те жазылады; 22 желтоқсан 1765 – 21 сәуір 1825) – неміс математигі. Ол 19 ғасырда Германияның ең көрнекті математиктерінің бірі деп есептелген. Ол математикалық ойлаудың неміс мектебінің алға басушысы болды, оның ықпалымен Карл Фридрих Гаусс және оның ізбасарлары 19 ғасырда математиканың даму жолын анықтады.

Өмірбаян

Ол алғашқы білімін Карлсшуледе алды, онда өмір бойы досы болған Фридрих Шиллермен танысты. Оның математикалық қабілеті ерте жылдары-ақ байқалды. Ол Геттингенде Абрахам Готтельф Кастнердің басшылығымен оқуын жалғастырды, ал 1787 жылы Берлинге барып, Й. Е. Бодеден практикалық астрономияны оқыды. 1788 жылы Пфафф Гельмштедтте математика профессоры болды және 1810 жылы университет жабылғанға дейін профессорлық қызметін атқаруын жалғастырды. Осы оқиғадан кейін ол Галле университетінде математика профессоры болды және өмірінің соңына дейін сол жерде қалды. Ол математикалық қатарлар мен интегралдық есептеуді зерттеді және бірінші реттік Пфаффиандық жүйелердің ішінара дифференциалдық теңдеулері бойынша жұмыстарымен танымал болды, бұл қазір дифференциалдық формалар теориясының бір бөлігі болып табылады; сонымен қатар Карл Фридрих Гаусс үшін ресми ғылыми жетекші болды. Ол Гаусспен 1798 жылы Гельмштедтте бірге тұрғанда жақсы таныс болды. Кейіннен Август Мёбиус оның шәкірті болды. Оның екі маңызды еңбегі – Disquisitiones analyticae maxime ad calculum integralem et doctrinam serierum pertinentes (4-ші том, 1-ші том, Гельмштедт, 1797) және “Methodus generalis, aequationes differentiarum particularum, necnon aequationes differentiales vulgares, utrasque primi ordinis inter quotcumque variabiles, complete integrandi” (Берлин Корольдік Ғылым академиясының еңбектері, 1814-1815 жж.). Оның інісі Иоганн Вильгельм Андреас Пфафф таза және қолданбалы математика профессоры болды. Тағы бір інісі, Кристоф Генрих Пфафф медицина, физика және химия пәндерінің профессоры болды.