Кіріспе
Исландиялық ашытылған сүт өнімі Skyr ("/s//k//ɪər/ SKEER";) – дәстүрлі исландиялық ашытылған сүт өнімі. Оның консистенциясы сүзілген йогуртқа ұқсас, бірақ дәмі жұмсақ. Skyr балтық елдерінде, Бельгия, Нидерланд және Германияда йогурт сияқты желетін жаңа сүт ірімшігі ретінде жіктелуі мүмкін. Ол ғасырлар бойы исландиялық ас мәдениетінің бір бөлігі болып келді. Skyr-дің сәл қышқыл сүт дәмімен, қалған тәттілік сезіледі. Ол дәстүрлі түрде суық, қара немесе қаймақпен беріледі. Skyr-ді коммерциялық өндірушілер ваниль, кофе немесе жеміс сияқты қосымша дәмдермен байытады.
Skyr ('/s//k//ɪər/ SKEER'; ) is a traditional Icelandic cultured dairy product. It has the consistency of strained yogurt, but a milder flavor. Skyr can be classified as a fresh sour milk cheese, similar to curd cheese consumed like a yogurt in the Baltic states, the Low Countries and Germany. It has been a part of Icelandic cuisine for centuries. Skyr has a slightly sour dairy flavor, with a hint of residual sweetness. It is traditionally served cold, either plain or with cream. Commercial manufacturers of skyr have added flavors such as vanilla, coffee, or fruit.
Этимология
Скир сөзі ағылшын тіліндегі "shear" (қию) сөзімен байланысты, сүттің сұйық сарысудан және қою скирден қалай ажыратылатынын көрсетеді.
Тарих
Скир туралы ортағасырлық исландтық дереккөздерде, соның ішінде Эгил сагасы мен Гретис сагасында кездеседі. Дегенмен, бұл қазіргі заманғы скиріне қаншалықты ұқсас болғаны белгісіз, себебі осы кезеңнен скирдің толыққанды сипаттамалары сақталған жоқ. Алғашқыда ол қой сүтінен жасалған, бірақ бүгінде әлемде көбінесе сиыр сүтінен жасалған нұсқасы танымал. Скандинавияда «skyr» сөзінің әртүрлі түрлері орта ғасырдан бері әртүрлі ашытылған сүт өнімдерін атау үшін қолданылып келеді және қазір де қолданылады. Олар көбінесе пісірілмейді, бірақ құрғақ сүтке ашыту бактериялары қосылып, ашытылуына рұхсат етіледі. Көбінесе қатырғы (реннин) қолданылмайды. Бұл скир (стандартты норвег тілінде skjør) нанмен жеуге, сумен араластырып ішуге, ботқаға қосып пісіруге, қышқыл майға араластырып, жұқа нанға малып жеуге немесе скирст, гамалост немесе скир кюке сияқты ұйымды бөліп, жеуге және қышқыл сарысуды ішуге дайындауға болады. Исландиялық скирге ұқсас процесс Норвегияның Остердален аймағында кездеседі. Мұнда «кьеллермьолк» деп аталатын өнімді жасау үшін құрғақ сүтті қыздырып, суытып, содан кейін ашыту бактерияларын және көбінесе қатырғыны біртіндеп қосады. Нәтижесіндегі ұйымды сұйықтық бірнеше ай бойы сақталуы мүмкін.
Тамақ
Skyr – майлылығы төмен сүттен жасалған, құрамында жоғары белок мөлшері бар, әртүрлі брендтерде сәл өзгешеленетін өнім. Дәмсіз скирдің 100 граммында шамамен 13 грамм ақуыз, 4 грамм көмірсу және 0,2 грамм май болады.
Қолданылуы
Скир әдетте қант пен қаймақпен араластырылады. Исландияда скир мен қамырдың шамамен тең мөлшердегі дәстүрлі тағамы бар. Скирдi көбінесе десерт ретінде джем немесе жемістермен, кешкі асқа дайындалған балықпен немесе таңғы асқа жартылай кеспемен (дәнді дақылдармен) араластырады. Заманауи қолданысқа скирді сырлы торттың үстіне қою және сүт коктейлі немесе жеміс смузилерінің құрамына енгізу жатады.
Өндіріс
Қазіргі кезде скир майсыздалған сүттен жасалады, ол пастеризацияланады немесе кем дегенде 15-20 секундқа дейін қыздырылып, содан кейін 37 °C (99 °F) дейін салқындатылады. Жылы сүтке қажетті бактериялық культураны (активті бактериялық культураны) енгізу үшін бұрынғы партиядан шағын мөлшер қосылады, содан кейін ренет қосылғанда сүт ұйытыла бастайды. Оны 5 сағатқа ашытып, сосын 18 °C (64 °F) дейін салқындатады. 2005 жылы Исландиядан тысқары нарыққа шығаруға тырысылды, ол АҚШ-қа экспортталып, Whole Foods табиғи тағамдар дүкенінде сатылды. Келесі жылы Дания мен Шотландияда лицензиялық өндіріс басталды. 2010 жылдары Исландиядан тыс жерлерде скирдің коммерциялық таралымы артты, ол аз қантты, майсыз, жоғары протеиндік тағам ретінде насихатталды. 2012 жылы экспортталған исланд скирінің 80%-ы Финляндияға, ал 20%-ы АҚШ-қа жіберілді. 2019 жылы Финляндияда көптеген скир автоматтары ашылды.