Ғылым тарихының социологиясы ғылымның даму үлгілерін, әлеуметтік факторларын зерттейді. Қаржыландыру, коммуникацияның өзгеруі ғылымға қалай әсер етеді?
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
ғылым тарихының әлеуметтануы – ғылымның әлеуметтануы және философиясымен, сондай-ақ ғылымды зерттеу саласының баршасымен байланысты – 20 ғасырда ғылымның дамуындағы ірі масштабты үлгілер мен бағыттарды зерттеумен және ғылымның философиялық және қолданбалы мағынада қалай "жұмыс істейтіні" туралы сұрақтарды көтерумен шұғылданды.
none
The sociology of the history of science—related to sociology and philosophy of science, as well as the entire field of science studies—has in the 20th century been occupied with the question of large scale patterns and trends in the development of science, and asking questions about how science "works" both in a philosophical and practical sense.
Әлеуметтік кәсіпорын ретінде ғылым
Соңғы бірнеше ғасырларда ғылым әлеуметтік құрылым ретінде қарқынды дамыды. Ежелгі заманда табиғатты зерттеуді жүргізе алатын азаматтар бай болған, бай демеушілері болған немесе діни ұйымның қолдауында болған. Бүгінде ғылыми зерттеулерге үкімет тарапынан зор қолдау көрсетіліп, сондай-ақ жеке сектордан да тұрақты қолдау түседі. Коммуникацияның қолданылатын тәсілдері уақыт өте келе едәуір жақсарды. Қолмен көшірілген хатты айлар немесе жылдар бойы күтудің орнына, қазіргі кезде ғылыми коммуникация дерлік жедел жүзеге асырылуда. Бұрын табиғат зерттеушілерінің көпшілігі коммуникацияның қиындығы мен баяулығына байланысты салыстырмалы түрде оқшау жұмыс істеген. Дегенмен, алыс топтар мен жеке тұлғалар арасында айтарлықтай өзара әсер болды. Қазіргі кездегі ғалымдардың көпшілігі ғылыми қауымдастыққа қатысады, ол теориялық тұрғыдан жаһандық сипатқа ие (бірақ көбінесе бірнеше ел мен беделді институттардың негізінде құрылған), сонымен қатар түрлі зерттеу салаларына күшті бөлінген. Ғылыми қауымдастық маңызды, себебі ол толыққанды білімнің көзі болып табылады, оны дұрыс пайдаланған жағдайда, кез келген жеке тұлғаның өзіндік білімінен сенімдірек болуы керек. Қауымдастық сондай-ақ кері байланыс механизмін ұсынады, көбінесе әріптестердің сараптамасы және нәтижелердің қайталанылуы сияқты практикалар түрінде. Ғылыми мазмұндағы көптеген материалдар (эксперименттік нәтижелер, теориялық ұсыныстар немесе әдебиеттерді шолу) ғылыми журналдарда жарияланады және теориялық тұрғыдан әріптестердің бақылауына ұшырайды, бірақ соңғы онжылдықтарда ғылыми қауымдастықтың ішіндегі және сыртындағы бірқатар ғалымдар коммерциялық және мемлекеттік инвестициялардың ғылымға, әріптестердің сараптамасы мен жариялау процесіне, сондай-ақ ғылыми жариялау процесінің ішкі салалық шектеулеріне тигізетін әсеріне күмән келтіруде. Ғылыми революцияның маңызды дамуы ғылыми қоғамдардың құрылуы болды: Academia Secretorum Naturae (Accademia dei Segreti, Табиғат құпияларының академиясы) алғашқы ғылыми қауымдастық деп есептелуде; ол 1560 жылы Неаполь қаласында Джамбаттиста делла Порта құрған. Академияның мүшелікке қабылдау ережесі ерекше болды: табиғаттың жаңа заңын ашу – қабылдаудың алғышарты. Бірақ ол Папа Павел V-тің сиқыршылықпен айыпталуына байланысты көп ұзамай жабылды. Academia Secretorum Naturae орнына 1603 жылы Римде құрылған Accademia dei Lincei келді. Линсейлер құрамына Галилей де кірді, бірақ 1633 жылы оның сотталуынан кейін таратылды. Accademia del Cimento, Флоренция, 1657 жылы 10 жыл бойы жұмыс істеді. Лондон Корольдік қоғамы 1660 жылдан бері қазіргі күнге дейін теорияларды талқылау, тәжірибелер жүргізу және бір-бірінің жұмысын бағалау үшін әртүрлі ғалымдарды біріктірді. 1666 жылы Франция үкіметінің институты ретінде Ғылым академиясы құрылды, ол король кітапханасында жиналды. Ғылым академиясы 1700 жылы Берлинде құрылды. Ертедегі ғылыми қоғамдар құнды функцияларды атқарды, соның ішінде эмпирикалық зерттеулерге қызығушылық танытқан және білімді қауымдастық құрды. 1758 жылы Лагранж шәкірттерінің көмегімен қоғам құрды, ол кейіннен Турин академиясы болып қайта құрылды. Қазіргі заманғы ғылым институты деп саналатын көптеген құрылымдар 19 ғасырда кәсібилендіру кезеңінде қалыптасты. Осы кезеңде ғылыми зерттеулер негізінен университеттерге көшті, бірақ белгілі бір дәрежеде ол өнеркәсіптің де стандартты құрауына айналды. 20 ғасырдың басында, әсіресе бірінші дүниежүзілік соғыста ғылымның рөлінен кейін, ірі өнеркәсіптік елдердің үкіметтері ғылыми зерттеулерге көп қаржы сала бастады. Бұл күш-жігер Екінші дүниежүзілік соғыста барлық тараптар жүргізген ғылыми зерттеулерді қаржыландырумен салыстырғанда, радар, ракета және атом бомбасы сияқты "ғажайып қарулардың" жасалуына әкелді. Суық соғыс кезінде АҚШ, КСРО және көптеген еуропалық елдер ғылымға үлкен мемлекеттік ресурстарды жұмсады. Осы кезеңде DARPA бүкіл ел бойынша компьютерлік желілерді, соның ішінде Интернетке дейінгі ARPANET желісін қаржыландырды. Суық соғыс аяқталғаннан кейін көптеген елдердің мемлекеттік қаржыландыруының төмендеуі өнеркәсіптік және жеке инвестициялардың артуымен қатар жүрді. Ғылымды қаржыландыру оның тарихи және жаһандық дамуының маңызды факторы болып табылады. Сондықтан ғылым теориялық тұрғыдан халықаралық сипатқа ие болғанымен, практикалық тұрғыдан ол көбінесе ең көп қаржы табуға болатын жерлерге шоғырланған. Ғылыми революция кезінде ерте ғалымдар орта ғасырларда академияның тілі болған және көптеген елдердің ғалымдары оқып, жазып отырған латын тілінде қарым-қатынас жасады. 1600 жылдары жарияланымдар жергілікті тілдерде пайда бола бастады. 1900 жылға қарай неміс, француз және ағылшын тілдері басымдыққа ие болды. Бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстардың салдарынан неміс тіліне деген жағымсыз көзқарас пен неміс ғалымдарына бойкот жариялау неміс тілінің ғылыми тіл ретінде қолданылуын тоқтатты. 20 ғасырдың соңғы онжылдықтарында АҚШ-тың экономикалық үстемдігі мен ғылыми өнімділігі ағылшын тілінің өркендеуіне әкелді, ол Суық соғыс аяқталғаннан кейін ғылыми коммуникацияның басты тіліне айналды.
In the last few centuries, science as a social enterprise has grown rapidly. The few individuals who could conduct natural research in antiquity were either wealthy individuals themselves, had wealthy sponsors, or had the backing of a religious group. Today, scientific research has tremendous government support and also ongoing support from the private sector. Available methods of communication have improved tremendously over time. Instead of waiting months or years for a hand copied letter to arrive, today scientific communication can be practically instantaneous. Earlier, most natural philosophers worked in relative isolation, due to the difficulty and slowness of communication. Still, there was a considerable amount of cross fertilization between distant groups and individuals. Nowadays, almost all modern scientists participate in a scientific community, hypothetically global in nature (though often based around a relatively few nations and institutions of stature), but also strongly segregated into different fields of study. The scientific community is important because it represents a source of established knowledge which, if used properly, ought to be more reliable than personally acquired knowledge of any given individual. The community also provides a feedback mechanism, often in the form of practices such as peer review and reproducibility. Most items of scientific content (experimental results, theoretical proposals, or literature reviews) are reported in scientific journals and are hypothetically subjected to peer scrutiny, though a number of scholarly critics from both inside and outside the scientific community have, in recent decades, began to question the effect of commercial and government investment in science on the peer review and publishing process, as well as the internal disciplinary limitations to the scientific publication process. A major development of the Scientific Revolution was the foundation of scientific societies: Academia Secretorum Naturae (Accademia dei Segreti, the Academy of the Mysteries of Nature) can be considered the first scientific community; founded in Naples 1560 by Giambattista della Porta. The academy had an exclusive membership rule: discovery of a new law of nature was a prerequisite for admission. It was soon shut down by Pope Paul V for alleged sorcery. The Academia Secretorum Naturae was replaced by the Accademia dei Lincei, which was founded in Rome in 1603. The Lincei included Galileo as a member, but failed upon his condemnation in 1633. The Accademia del Cimento, Florence 1657, lasted 10 years. The Royal Society of London, 1660 to the present day, brought together a diverse collection of scientists to discuss theories, conduct experiments, and review each other's work. The Académie des Sciences was created as an institution of the government of France 1666, meeting in the King's library. The Akademie der Wissenschaften began in Berlin 1700. Early scientific societies provided valuable functions, including a community open to and interested in empirical inquiry, and also more familiar with and more educated about the subject. In 1758, with the aid of his pupils, Lagrange established a society, which was subsequently incorporated as the Turin Academy. Much of what is considered the modern institution of science was formed during its professionalization in the 19th century. During this time the location of scientific research shifted primarily to universities, though to some extent it also became a standard component of industry as well. In the early years of the 20th century, especially after the role of science in the first World War, governments of major industrial nations began to invest heavily in scientific research. This effort was dwarfed by the funding of scientific research undertaken by all sides in World War II, which produced such "wonder weapons" as radar, rocketry, and the atomic bomb. During the Cold War, a large amount of government resources were poured into science by the United States, USSR, and many European powers. It was during this time that DARPA funded nationwide computer networks including ARPANET the precursor to the Internet. In the post Cold War era, a decline in government funding from many countries has been met with an increase of industrial and private investment. The funding of science is a major factor in its historical and global development. So although science is hypothetically international in scope, in a practical sense it has usually centered around wherever it could find the most funding. During the Scientific Revolution, early scientists communicated in Latin, which had been the language of academia during the Middle Ages, and which was read and written by scholars from many countries. In the mid 1600s, publications started to appear in local languages. By 1900, German, French and English were dominant. Anti German sentiment caused by World War I and World War II and boycotts of German scientists resulted in the loss of German as a scientific language. In later decades of the 20th century, the economic dominance and scientific productivity of the United States led to the rise of English, which after the end of the Cold War has become the dominant language of scientific communication.
Саяси қолдау
Ғылыми қауымдастықтың негізгі талаптарының бірі – саяси демеушінің болуы және оның мақұлдауы; Англияда Корольдік қоғам монархияның қамқорлығында жұмыс істейді; АҚШ-та Ұлттық ғылым академиясы АҚШ Конгресінің заңымен құрылды; және т.б. Әйтпесе, білімнің негізгі қағидалары қалыптасып келе жатқанда, тиісті қауымдастықтардың саяси билеушілері жаңа ғылыми қауымдастықтарды қолдау немесе қолдамау туралы өз қалауынша шешім қабылдауға мүмкіндік алатын. Мысалы, Альхазен өлімнен құтылу үшін ақылы жоққа шығаруға мәжбүр болды. Шен Куо саяси қолдауын жойып, саяси билеушілерге өзінің пайдалы екенін көрсеткен жаңалықтар ашқанға дейін зерттеулерін жалғастыра алмады. Императорлар қолдауын кері тартып алғаннан кейін адмирал Чжэн Хэ өзінің саяхаттарын тоқтата тұруға мәжбүр болды. Тағы бір мәшһүр мысал – Галилейдің еңбектерін тоқтату. ХХ ғасырда Галилейге кешірім берілді.
One of the basic requirements for a scientific community is the existence and approval of a political sponsor; in England, the Royal Society operates under the aegis of the monarchy; in the US, the National Academy of Sciences was founded by Act of the United States Congress; etc. Otherwise, when the basic elements of knowledge were being formulated, the political rulers of the respective communities could choose to arbitrarily either support or disallow the nascent scientific communities. For example, Alhazen had to feign madness to avoid execution. The polymath Shen Kuo lost political support, and could not continue his studies until he came up with discoveries that showed his worth to the political rulers. The admiral Zheng He could not continue his voyages of exploration after the emperors withdrew their support. Another famous example was the suppression of the work of Galileo, by the twentieth century, Galileo would be pardoned.
Ғылым тарихындағы үлгілер
Ғылым тарихымен айналысатындардың басты мәселелерінің бірі – оның белгілі бір үлгілер мен тенденцияларды көрсететіні, әдетте бір немесе бірнеше ғылыми теориялар арасындағы өзгерістерге қатысты. Жалпы алғанда, ғылым философиясында әр түрлі формада қабылданған үш негізгі модель бар. Бірінші негізгі модель, ғылымның көптеген ерте тарихтарында және әдетте тәжірибелі ғалымдар өздерінің оқулықтарында ұсынған модель, Карл Поппердің (1902-1994) 1930 жылдардағы логикалық позитивизмге қатысты сын-ескертпелерімен байланысты. Поппердің ғылым моделінде ғылыми прогресс дұрыс емес теорияларды жоққа шығару және шындыққа жақындаған теорияларды қабылдау арқылы жүзеге асырылады. Бұл модельде ғылыми прогресс – фактілердің сызықтық жинақталуы, әрқайсысы алдыңғысына қосылады. Мысалы, Аристотельдің физикасы (б.з.д. 384-322) Исаак Ньютонның (1642-1727) (классикалық механика) еңбектерімен толыққан, ол Альберт Эйнштейннің (1879-1955) (Релятивистік теориясы) және кейіннен кванттық механика теориясымен (1925 жылы құрылған) ығыстырылды, олардың әрқайсысы алдыңғысынан да дәл. Бұл модельге үлкен сынды тарихшы және философ Томас Кун (1922-1996) 1962 жылы жарық көрген «Ғылыми революциялардың құрылымы» атты еңбегінде айтты. Бұрынғы физик Кун ғылыми прогрестің сызықтық екені туралы көзқарасқа қарсы шығып, қазіргі ғылыми теориялар өткен теориялардың жай ғана дәл нұсқалары болуы керек деп мәлімдеді. Керісінше, Кунның ғылыми дамуы «парадигмалар» деп аталатын ойлау мен практиканың үстем құрылымдарынан тұрады, онда зерттеулер «нормалды» ғылым («мәселелерді шешу») және «революциялық» ғылым (қалыптасқан теориялардағы белгісіздік пен дағдарыс) кезеңдерінен өтеді. Кунның моделінде әртүрлі парадигмалар ғалам туралы мүлдем басқа және салыстыруға келмейтін болжамдарды білдіреді. Сондықтан, парадигмалардың шындыққа үлкен жетістіктерге сүйене отырып ауысатыны туралы мәселе белгісіз болып қалады. Кунның пікірінше, Аристотельдің физикасы, Ньютонның классикалық механикасы және Эйнштейннің релятивистік теориясы – әлем туралы ойлаудың мүлдем басқа тәсілдері; әрбір келесі парадигма әлем туралы қандай сұрақтар қоюға болатынын анықтайды және (бәлкім, кездейсоқ түрде) бұдан былай қолданылмайтын немесе маңызды болып көрінбейтін алдыңғы парадигманың аспектілерін жоққа шығарады. Кун, жаңа парадигма бұрынғы теорияның жетістіктеріне сүйенбей, ғаламға қарастырудың ескі тәсілін толығымен жоққа шығарып, оны сипаттау үшін өзінің сөздігін және жаңа парадигмадағы білімді кеңейту үшін өзінің нұсқауларын ұсынады деп мәлімдеді. Кунның моделі ғалымдардың, тарихшылардың және философтардың күдігін тудырды. Кейбір ғалымдар Кунның ғылыми прогресті шындықтан тым алысқа кетіргенін сезінді; көптеген тарихшылар оның аргументі ғылыми өзгерістер сияқты көп түрлі және тарихи жағдайға байланысты нәрсе үшін тым қатаң екенін ойлады; ал көптеген философтар аргументтің жеткілікті түрде алысқа бармағанын сезінді. Мұндай ойлаудың ең радикальды көрінісін философ Пол Фейерабенд (1924-1994) ұсынды, ол барлық ғалымдардың барлық уақытта қолданған біркелкі әдістемелері жоқ екенін, осылайша белгілі бір зерттеу формаларын «ғылыми» деп атауға мүмкіндік беретін, оларды кез келген басқа зерттеу формаларынан, мысалы, сиқыршылықтан ерекшелендіретін ешқандай нәрсе жоқ деп мәлімдеді. Фейерабенд жоққа шығарудың ғылым тарихында ешқашан толығымен орындалмағаны туралы пікірге қатаң қарсы болды және ғалымдар көптеген тесттерден өтпеген теорияларды дәл деп санауға ерікті түрде ұзақ уақыт бойы тәжірибе жүргізгенін атап өтті. Фейерабенд білімді зерттеу үшін плюралистік әдістеме қолдану керек деп мәлімдеді және бұрын «ғылыми емес» деп саналған білімнің көптеген түрлері кейіннен ғылыми канонның жарамды бөлігі ретінде қабылданғанын атап өтті. Ғылыми өзгерістердің көптеген басқа теориялары жылдар бойы әртүрлі баса назарлармен және салдарларымен ұсынылды. Алайда, жалпы алғанда, көпшілігі ғылыми теориядағы өзгерістер, теория мен шындық арасындағы байланыс және ғылыми прогрестің мәні туралы осы үш модельдің арасында бір жерде орналасқан.
One of the major occupations with those interested in the history of science is whether or not it displays certain patterns or trends, usually along the question of change between one or more scientific theories. Generally speaking, there have historically been three major models adopted in various forms within the philosophy of science. The first major model, implicit in most early histories of science and generally a model put forward by practicing scientists themselves in their textbook literature, is associated with the criticisms of logical positivism by Karl Popper (1902–1994) from the 1930s. Popper's model of science is one in which scientific progress is achieved through a falsification of incorrect theories and the adoption instead of theories which are progressively closer to truth. In this model, scientific progress is a linear accumulation of facts, each one adding to the last. In this model, the physics of Aristotle (384 BC322 BC) was simply subsumed by the work of Isaac Newton (1642–1727) (classical mechanics), which itself was eclipsed by the work of Albert Einstein (1879–1955) (Relativity), and later the theory of quantum mechanics (established in 1925), each one more accurate than the last. A major challenge to this model came from the work of the historian and philosopher Thomas Kuhn (1922–1996) in his work The Structure of Scientific Revolutions published in 1962. Kuhn, a former physicist, argued against the view that scientific progress was linear, and that modern scientific theories were necessarily just more accurate versions of theories of the past. Rather, Kuhn's version of scientific development consisted of dominant structures of thought and practices, which he called "paradigms", in which research went through phases of "normal" science ("puzzle solving") and "revolutionary" science (testing out new theories based on new assumptions, brought on by uncertainty and crisis in existing theories). In Kuhn's model, different paradigms represented entirely different and incommensurate assumptions about the universe. The mode was thus uncertain about whether paradigms shifted in a way which necessarily relied upon greater attainment of truth. In Kuhn's view, Aristotle's physics, Newton's classical mechanics, and Einstein's Relativity were entirely different ways to think about the world; each successive paradigm defined what questions could be asked about the world and (perhaps arbitrarily) discarded aspects of the previous paradigm which no longer seemed applicable or important. Kuhn claimed that far from merely building on the previous theory's accomplishments, each new paradigm essentially throws out the old way of looking at the universe, and comes up with its own vocabulary to describe it and its own guidelines for expanding knowledge within the new paradigm. Kuhn's model met with much suspicion from scientists, historians, and philosophers. Some scientists felt that Kuhn went too far in divorcing scientific progress from truth; many historians felt that his argument was too codified for something as polyvariant and historically contingent as scientific change; and many philosophers felt that the argument did not go far enough. The furthest extreme of such reasoning was put forth by the philosopher Paul Feyerabend (1924–1994), who argued that there were no consistent methodologies used by all scientists at all times which allowed certain forms of inquiry to be labeled "scientific" in a way which made them different from any other form of inquiry, such as witchcraft. Feyerabend argued harshly against the notion that falsification was ever truly followed in the history of science, and noted that scientists had long undertaken practices to arbitrarily consider theories to be accurate even if they failed many sets of tests. Feyerabend argued that a pluralistic methodology should be undertaken for the investigation of knowledge, and noted that many forms of knowledge which were previously thought to be "non scientific" were later accepted as a valid part of the scientific canon. Many other theories of scientific change have been proposed over the years with various changes of emphasis and implications. In general, though, most float somewhere between these three models for change in scientific theory, the connection between theory and truth, and the nature of scientific progress.
Ғылыми жаңалықтардың сипаты
Жеке идеялар мен жетістіктер ғылымның ең танымал аспектілерінің бірі болып табылады, олар ішкі және кең қоғамда. Исаак Ньютон немесе Альберт Эйнштейн сияқты тұлғалар ғылымның генийлері мен батырлары ретінде жиі тойланады. Ғылымды насихаттаушылар, оның ішінде жаңалықтар құралдары мен ғылыми биографтар, осы құбылысқа үлес қосады. Бірақ көптеген ғылыми тарихшылар ғылыми жаңалықтардың ұжымдық аспектілерін баса назар аударып, «Эврика!» сәтінің маңыздылығын азайтады. Ғылым тарихын егжей-тегжейлі қарастырғанда, ұлы ойшылдардың ойлары бұрынғы еңбектердің нәтижелерімен қалыптасқандығы және олар көбінесе бір түрлі дағдарысқа тап болып келеді. Мысалы, Эйнштейн қозғалыс және гравитация физикасын оқшау қарастырмады. Оның маңызды жетістіктері соңғы жылдары осы салада туындаған мәселені шешті: эмпирикалық деректер жарық жылдамдығының байқаушының жылдамдығына қарамастан тұрақты екенін көрсетті. (Мишельсон-Морли экспериментін қараңыз). Осы ақпарат болмаса, Эйнштейннің салыстырмалылық теориясы сияқты бір нәрсені ойлап табуы екіталай. Кез келген жаңалық үшін кімге құрмет көрсету керек деген сұрақ көбінесе дау тудырады. Бірнеше адам немесе командалар бір нәрсені кім бірінші ашқандығы туралы талас-тартыс тудыратын көптеген басымдық даулары бар. Бір мезгілде бірнеше жаңалықтардың ашылуы – бұл таңқаларлықтай жиі кездесетін құбылыс, бұл бұрынғы еңбектердің (оның ішінде қолданыстағы теориялар арасындағы қайшылықтардың пайда болуы немесе күтпеген эмпирикалық нәтижелер) белгілі бір ұғымды жаңалыққа дайын ететінімен түсіндіріледі. Қарапайым басымдық даулары көбінесе белгілі бір эксперименттердің қашан орындалғаны немесе белгілі бір идеялар әріптестерге алғаш рет қалай айтылғаны немесе жазылған ортада қалай тіркелгені туралы құжаттамамен байланысты. Көп жағдайда, қандай оқиғаны жаңалықтың ашылу сәті деп санауға болады деген сұраққа жауап беру қиын. Мұның ең танымал мысалы – оттегінің ашылуы. Карл Вильгельм Шеле мен Джозеф Пристли зертханада оттегіні шоғырландырып, оның қасиеттерін сипаттағанмен, оны ауаның құрамдас бөлігі ретінде танымады. Пристли ауадан жанатын материалдар сіңіретін гипотетикалық компонент – флогистонның жоқ деп ойлады. Тек бірнеше жылдан кейін Антуан Лавуазье оттегі туралы қазіргі заманғы түсінікті – жанғыш және тыныс алу процестерінде ауадан тұтынылатын зат ретінде ұсынды. 20 ғасырдың соңына қарай ғылыми зерттеулер ірі масштабты күш-жігерге айналды, көбінесе институционалдық командаларда жүзеге асырылды. Командалар арасындағы ынтымақтастықтың көлемі мен жиілігі, әсіресе қазіргі ғылыми қауымдастықтың негізгі құралы болып табылатын Интернет пайда болғаннан кейін, арта түсті. Бұл ғылымдағы жеке жетістіктер туралы түсінікті одан әрі күрделендіреді.
Individual ideas and accomplishments are among the most famous aspects of science, both internally and in larger society. Breakthrough figures like Sir Isaac Newton or Albert Einstein are often celebrated as geniuses and heroes of science. Popularizers of science, including the news media and scientific biographers, contribute to this phenomenon. But many scientific historians emphasize the collective aspects of scientific discovery, and de emphasize the importance of the "Eureka!" moment. A detailed look at the history of science often reveals that the minds of great thinkers were primed with the results of previous efforts, and often arrive on the scene to find a crisis of one kind or another. For example, Einstein did not consider the physics of motion and gravitation in isolation. His major accomplishments solved a problem which had come to a head in the field only in recent years—empirical data showing that the speed of light was inexplicably constant, no matter the apparent speed of the observer. (See Michelson–Morley experiment.) Without this information, it is very unlikely that Einstein would have conceived of anything like relativity. The question of who should get credit for any given discovery is often a source of some controversy. There are many priority disputes, in which multiple individuals or teams have competing claims over who discovered something first. Multiple simultaneous discovery is actually a surprisingly common phenomenon, perhaps largely explained by the idea that previous contributions (including the emergence of contradictions between existing theories, or unexpected empirical results) make a certain concept ready for discovery. Simple priority disputes are often a matter of documenting when certain experiments were performed, or when certain ideas were first articulated to colleagues or recorded in a fixed medium. Many times the question of exactly which event should qualify as the moment of discovery is difficult to answer. One of the most famous examples of this is the question of the discovery of oxygen. While Carl Wilhelm Scheele and Joseph Priestley were able to concentrate oxygen in the laboratory and characterize its properties, they did not recognize it as a component of air. Priestly actually thought it was missing a hypothetical component of air, known as phlogiston, which air was supposed to absorb from materials that are being burned. It was only several years later that Antoine Lavoisier first conceived of the modern notion of oxygen—as a substance that is consumed from the air in the processes of burning and respiration. By the late 20th century, scientific research has become a large scale effort, largely accomplished in institutional teams. The amount and frequency of inter team collaboration has continued to increase, especially after the rise of the Internet, which is a central tool for the modern scientific community. This further complicates the notion of individual accomplishment in science.