Кіріспе

Норвегиядағы темір жол желісі

Довре желісі (Dovrebanen) – Норвегияның үш сәл өзгешеленетін темір жол желісі, олардың барлығы тарихи Тронхейм қаласына саяхаттайды.

Анықтама

Dovre Line – 2008 жылдан бері Jernbaneverket пайдаланатын Эйдсволь мен Тронхейм арасындағы 484 км магистральдық желі. Dovre Line – сондай-ақ, Осло мен Тронхейм арасындағы ұзақ қашықтыққа жүзе ті салатын жолаушылар пойыздары туралы айтылғанда қолданылатын Норвегия темір жол жүйесінің (Jernbaneverket) 548 км магистральдық желісінің қазіргі атауы. 2008 жылға дейін Dovre Line Домбас пен Тронхейм арасындағы 209 км магистральдық желінің атауы болды. Осылайша, Dovre Line терминінің ең кең мағынасы жоғарыда аталған екі мағынаны да қамтиды. Жағдайды одан әрі күрделі ету үшін Dovre Line алғаш рет 1921 жылы аяқталған Домбас пен Сторён арасындағы учаскеде қолданылды. 1921 жылы Лиллехаммер мен Домбас арқылы Осло мен Тронхейм арасындағы жаңа стандартты кеңдіктегі магистральдың соңғы бөлігі ашылғанда, бұрынғы 49 км ұзындықтағы тар кеңдіктегі Сторён мен Тронхейм арасындағы учаске жаңа Dovre Line-ның солтүстік бөлігіне айналды. Норвегиядағы темір жол құрылысы туралы сөз болғанда, Dovre Line – Домбас – Сторён учаскесінің 158,1 км-лік бөлігін білдіреді.

Жалпы сипаттамасы және қысқаша тарихы

Эйдсвольден оңтүстікке қарай 1998 жылға дейін Норвегияның алғашқы қоғамдық темір жолы, Hovedbanen, 1854 жылдан бастап 68 км ұзындықта болды. Қазіргі уақытта Осло мен Эйдсволь арасындағы желі 4 км қысқа Гардермоен желісі болып табылады, бұл елдегі жалғыз жоғары жылдамдықты желі. Hovedbanen әлі де жүк пойыздарымен (және Дальға баратын жергілікті жолаушылармен) қызмет етеді, бірақ Dovre Line бөлігі ретінде қарастырылмайды. Бүгінде Ослодан Тронхеймге дейінгі жолдың жалпы ұзындығы 548 км. Бұл жол ескі Рёрос желісіне қарағанда көбірек жүретін жол болып табылады және электрлендіру 1970 жылы 1 қарашада аяқталды. 1935-1958 жылдар аралығында Довре желісі Норвегияның ең ірі бу локомотивтерімен қызмет көрсетті, 2 8 4 NSB 49 класы "Dovregubben" ("Dovre Giant"). Рёрос желісіне қарағанда Dovre желісі батысқа қарай бағыт алады, ол Лиллехаммер қаласынан өтіп, Dovre таулық аймақтарынан өтеді, содан кейін Рёрос желісімен Сторренде қайта қосылады. Бір тармақ желісі бар, ол Домбас қаласында Довре желісінен шығатын Раума желісі. Гаула өзенінің бойындағы темір жол желісін жиі болатын су тасқынынан қорғау үшін 1918 жылы Гальфосс туннелі Мелхустың Ховин ауданында, қазіргі Трёнделаг округінде аяқталды. 2023 жылдың 14 тамызында Рингебуде Лёген өзенінен өтетін Рандклев көпірі өзенге құлаған кезде желі үзілді. Өзенді Ханс даулының салдарынан келген су тасқыны жайлады. Көпірдің ұзындығы 172 метр, ол 1957 жылы ашылды. Көпір құлаған кезде жабық болған. Ілесіп жатқан автомобиль көпірі, бұл бұрынғы теміржол көпірі, су тасқынынан зардап шекпеді, бірақ сақтық шарасы ретінде жабылды. Көпір жөндеуден өтіп жатыр және 2024 жылдың 20 мамырында қайта ашылады.

Қызмет

Норвегия мемлекеттік темір жолдары бұрын Довре желісіндегі жолаушылар тасымалын толығымен өзі жүзеге асырған. 2020 жылдың маусымынан бастап, бұл қызметті SJ Norge "SJ Nord" таңбасымен атқарады. Әр бағытта Осло мен Тронхейм арасында төрт экспресс поез бар, олардың екеуі күн сайын 73-сыныпты вагондармен (tilting Class 73 units) жүреді, бұл саяхат уақытын 6 сағат 37 минутқа дейін қысқартады, таңертең және түстен кейін жөнелтіледі. Сонымен қатар, локомотивпен тасымалданатын түскі поезд және ұйықтайтын вагондары бар түнгі поезд тағы бар. Бұған қоса, Домбастан Ослоға таңертеңгі рейс те бар. Домбаста Раума желісі арқылы Мьёре-ог-Ромсдалмен байланыс жасауға болады. Желінің оңтүстік бөлігінде Лиллехаммерден Ослоға сағат сайын өңірлік пойыздар қатынайды. Солтүстік бөлігінде Довре желісіне Trøndelag Commuter Rail қызмет көрсетеді.

Апаттар

Бастапқы Довре желісі 1921 жылдың 17 қыркүйегінде аяқталып, ресми түрде ашылды. Салтанатты ашылу трагедиямен аяқталды, өйткені тойдан оралған пойыз келесі күні Тронхеймнен шыққаннан кейін дереу Нидарейд апатында қағылысты. Норвегия тарихындағы ең ірі теміржол апаты бейбіт уақытта 1975 жылдың 22 ақпанында Довре желісінде болды, сол кезде екі пойыз Треттен станциясынан бір километр солтүстікке қарай соқтығысып, 27 адам қаза тауып, 25 адам жараланды. Аталған екі пойыздың ішінде шамамен 800 адам болды.

Жоспарлар

Қазіргі уақытта Эйдсволь мен Хамар арасындағы учаске қайта салынып, жартылай жаңа бағыттармен толықтырылып, 200-250 км/сағ жылдамдыққа дейін қозғала алатын екі рельстік желіге айналдырылуда. Кейбір бөлімдері жауап берді, ал толық учаске 2027 жылға дейін аяқталуы жоспарлануда. Солтүстікке қарай Хамар мен Лиллехаммер арасында қысқа екі рельстік учаскелер салынуы мүмкін. Лиллехаммердің солтүстігінде үлкен кеңейтулер жоспарланбаған. Ұзақ өткізу тізбектері мен қолданыстағы желінің және оның инфрақұрылымының жаңаруы – алдағы уақыттағы жалғыз жоспарлар.