Кіріспе

Арлингтон округі қарсы Уайт, 528 S. E.2d 706 (Va. 2000) – Вирджиния Жоғарғы Соты шешкен, Арлингтон округі жергілікті билігіне өз қызметкерлерінің медициналық сақтандыру артықшылықтарын жұбайларынан немесе қаржылық жағынан тәуелді тұлғаларынан асырып кеңейтуге тыйым салған іс. Бұл мәселе жергілікті биліктің өкілеттігі және заңды түсіндіру ретінде қарастырылса да, бұл шешім гей құқықтарын қорғаушылар үшін соққы болды, олар ұзақ жылдар бойы үй ішіндегі серіктестерге артықшылықтар алуға тырысып келген және штат конституциясы бойынша некеге тұруға тыйым салынған. Сот судьясы Лерой Роунтри Хасселл ағаның ішінара қарсылығы округті денсаулық сақтау артықшылықтарын кеңейтуді бір жынысты одақтарды заңдастыруға жасалған жасырын әрекет деп айыптады және штаттың гомосексуалдық одақтарға қарсы саясаты көпшілік тарапынан қолдау тапқан тар заңдық түсіндірмеден гөрі нәтижеге бағыт беруі керек екенін мәлімдеді.

Іс-қағаздарының мазмұны

Вирджиния штатындағы округтерге штат заңдарымен округ қызметкерлері мен олардың тәуелділеріне өз қаражатында медициналық көмек көрсетуге рұқсат берілді. Дегенмен, екі рұқсаттамалық заңда "тәуелді" деген ұғымды анықтап бермеген, сондай-ақ Вирджиния кодексінің басқа бөлімдерінен де анықтама алған жоқ. 1997 жылдың мамыр айында Арлингтон округі үкіметі округ қызметкерлерінің медициналық сақтандыру жоспары бойынша тәуелділердің тізіміне бір ересек тәуелдінің қосылатынын жариялады. Ол тәуелді қызметкердің жұбайы, тікелей серігі немесе қызметкердің федералдық салық декларациясында көрсетілген кез келген ересек адам болуы мүмкін еді. Округ талаптарға сай ересек тәуелділерге қатысты сегіз критерийді тізімдеді: "қызметкермен 1 жыл бойы тұру; қызметкермен бірге өмірдің қажеттіліктерін және негізгі тұрмыстық шығыстарды бөлісу; қызметкермен қаржылық байланыста болу; қызметкермен өзара қолдау және міндеттемелерге негізделген эксклюзивті қарым-қатынаста болу; қызметкермен туыс немесе жекжат емес болу; басқа біреумен некеде болмау; қарым-қатынасқа келісім берген кезде толыққанды санаты бар болу; 18 жасқа толу". Кейіннен округ қызметкерлерінің бір жынысты және әртүрлі жынысты тікелей серіктері де кеңейтілген медициналық көмекке ие болды. 1998 жылдың 12 наурызында Арлингтон округінің үш тұрғыны және салық төлеушісі – Эндрю Уайт, Диана Уайт және Вендел Браун Арлингтон округінің округтік сотына округтің тікелей серіктеріне жәрдемақы төлеуге заңдық құқығы жоқ екенін анықтау туралы шағымдама берді, сондай-ақ жоспарды іске асыруға тыйым салуды сұрады. Салық төлеушілер "Диллон қағидасын" қолданды, бұл жергілікті биліктің өкілеттіктерін шектеуші түсіндірмесі. Бұл қағиданы 19 ғасырдағы судья және заңгер Джон Форрест Диллон жасады және Вирджиния штаты мен көптеген басқа штаттар қабылдады. Диллон қағидасына сәйкес, жергілікті билік органдарына тек заңмен берілген және одан туындайтын өкілеттіктер ғана беріледі. Бұл өкілеттіктер қатаң түрде түсіндірілуге тиіс. Судья Бенджамин Н. А. Кендрик салық төлеушілермен келісіп, округтің жәрдемақы жоспары Диллон қағидасын бұзғанын айтты және талапкерлердің қысқаша сот шешімі шығару туралы өтінішін қабылдады. Округ апелляциялық шағымдама берді, ал Вирджиния Жоғарғы Соты округтік соттың шешімін күшінде қалдырды.

Сот шешімі

Аудандық әкімдік "тәуелді" деген ұғымды заңдарда анықтамаға енгізбегендіктен, Диллон қағидасы бойынша оның осы терминді түсіндіру құқығы бар екенін дәлелдеді. Соңғы құқықтық мәселе – Аудандық әкімдіктің өкілеттігін іске асырудың орынды әдісін таңдағандығы еді. Сот осы талдаумен келісті, бірақ Арлингтон ауданының әдісінің ақылға қонымсыз екенін анықтады. Соттың көпшілігі осы негізде ғана жәрдемақыны ұзартуды тоқтатуға дауыс берді, ал үш судья штаттың бір жынысты одақтарға қарсы мемлекеттік саясаты негіздеме беруі тиіс екенін айтты. Сот Вирджинияның Бас прокуроры Ричард Калленнің 1997 жылы Вирджиния Бас Ассамблеясының сауалына жауап ретінде берген пікіріне көнді. Бас прокурор заңдардағы сақтандыруды әлеуметтік серіктестерге тарату туралы заңнамалық ниеттің белгілері жоқ деп есептеді. Ол бұрынғы Диллон қағидасының түсіндірмелеріне сүйене отырып, ауданның қамтуды кеңейтуге құқығы жоқ деген қорытындыға келді. Салық контекстінде "тәуелді" деген анықтама – салық төлеушіден қаржылай қолдаудың жартысынан астамын алатын адам. Арлингтон ауданы ұсынған сегіз критерийдің тек екеуі ғана қаржыға қатысты болды; біреуі, "қаржылық өзара тәуелділік", "тәуелді" деген анықтамаға қайшы келді. Барлық жұбайлар қаржылық жағынан тәуелді болмаса да, сот оларды осы анықтамаға қосудың орынды екенін есептеді. Жұбайлардың жәрдемақы жоспарларына енгізілуі ұзақ жылдар бойы қалыптасқан практика болғандықтан, Бас Ассамблея осыны ескерген болуы керек. Әйтпесе, сот "тәуелді" дегені "қаржылық өзара тәуелділік" емес, қандай да бір қаржылық тәуелділікті білдіруі керек деп түсіндірді. Осыған сәйкес, сот заңдарды оқып, бас прокурордың пікірін ескере отырып, аудандық соттың аудандық әкімдіктің жәрдемақы жоспарын жарамсыз деп тану шешімін бекітті.

Кинсердің келісімі

Сот судьясы Синтия Д. Кинсер көпшіліктің пікіріне қосылғанда, бұл істің округтің жәрдемақыларды кеңейту арқылы бір жынысты одақтарды тану өкілеттігіне қатысты емес екенін атап көрсету үшін жеке жазба жасады, өйткені судья Лерой Роунтри Хасселл, аға, өз келіспеушілігі/келісуінде осылай мәлімдеген. Кинсер соттың бұл мәселені қарауға рұқсат бермегенін, бірақ көпшілік істі шешкен заңның түсіндірмесі мен Дилон қағидасының аргументіне назар аударғанын көрсетті. Ол бір жынысты одақтарды қолдамайтынын және олардың Вирджинияның мемлекеттік саясатына қайшы екенін сұрамағанын айтса да, сот Вирджиния заңдарының басқа бөлімдерін, бір жынысты одақтағы адамдарға тікелей немесе жанама түрде жәрдем бергендерін, осы одақтарды заңдастыруға жасалған «жасырын әрекеттер» деп қарастыруы мүмкін деп санайтын. Бұған Вирджиния салық төлеушілеріне федералдық салық заңдарында мойындалған асыраулы тұлпалардың сол санаттары бойынша шегерім алуға мүмкіндік беретін мемлекеттік салық ережесі де кірді. Бұл ереже Арлингтон округінің анықтамасынан тар болғанымен, қаржылық жағынан тәуелді бір жынысты серіктестерді қамтуға жеткілікті болатын.

Хассельдің келіспеушілігі/қосылуы

Сотталған Хассель екі судьямен бірге соттың шешімімен келісті, бірақ ол істің мәселесі округтің бір жынысты одақтарды осындай қатынастардағы адамдарға жеңілдіктер беру арқылы мойындауы мүмкін бегі екендігіне қатысты екенін айтты. Хассель соттың "міндеті де, парызы да – егер бұл мәселелер осы сотқа тиісінше ұсынылған болса, бұл Мемлекеттің азаматтары үшін маңызды мәселелерді шешу" екенін мәлімдеді. Хассель жәрдемақы жоспары Диллон қағидасын бұзғанын мойындады. Дегенмен, ол бұл ішкі қатынастарды реттеуге рұқсат етілмейді деп санды, себебі бұл Бас Ассамблеяның ғана заң шығару құқығындағы сала, ал округтің тәуелді жәрдемақыларға қатысты талаптары бір жынысты серіктестерге жәрдемақы беруге бағытталған. Бұл мәселені шешпеу Арлингтон округінің жәрдемақы жоспарын көп өзгеріссіз көпшіліктің шешіміне сәйкес келтіруіне және тағы бір қымбат сот процесіне әкелуі мүмкін.