Кіріспе

Чех кинорежиссері, суретші және графика суретшісі Франтишек Влачил (19 ақпан 1924 – 27 қаңтар 1999). Оның "Маркета Лазарова" фильмі кейбір киносыншылардың пікірінше, Чехия тарихындағы ең үздік фильм деп есептеледі.

Ерте өмір

Балалық шағын Солтүстік Моравияда өткізді. Прагадағы Өнер, сәулет және дизайн академиясында қысқа ғана оқыған, бірақ Масарик университетінің өнер факультетіне ауысты. Оқуын 1951 жылы аяқтады. Оқу кезінде кино саласына қызығушылық танытып, Брнодағы мультфильмдер және қуыршақ фильмдер студиясында сценарист ретінде жұмыс істеді. Кейін жаңа құрылған Ғылыми-танымдық және оқу фильмдері студиясына өтті. Студияда 4 қысқа деректі фильм жасады.

Әскери фильмдер

Влачил міндетті әскери қызметін өткерген кезде Чехословакияның әскери киностудиясында жұмыс істеді. Ол 1951 жылдан 1958 жылға дейін әскерде болды. Мансабында жиі бірге жұмыс істеген оператор Ян Чурикпен танысты. Сонымен қатар, ол тағы бір режиссер Карел Качинямен де кездесті. Влачилдің әскери студияда түсірген қысқаметражды фильмдері көбінесе оқу-әдістемелік және үгіт-насихаттық сипатта болды. Оның алғашқы фильмі – 1953 жылғы Клемент Готвальдтың естелігіне арналған "Vzpomínka" атты қысқаметражды фильм. Оның тағы бір қысқаметражды фильмі – Ломницкий щитінде жұмыс істейтін метеорологтар туралы "Posádka na štítě" деректі фильмі. Фильмде адам мен тау арасындағы қарама-қайшылық көрсетілген. Влачил басқа режиссерлердің фильмдерін түсіруге де қатысты. 1955 жылы Влачил "Танк бригадасы" соғыс фильмін түсіруде кеңесші ретінде қатысып, шайқас көріністерін үйлестірді. Оның соңғы әскери қысқаметражды фильмі – оқу-әдістемелік және мотивациялық "Себеобрана" фильмі. Влачил 1958 жылы әскерден босады.

Барандов

Влачил Баррандов студиясында жұмыс істеген. Ол "The Chase" ("No Entrance" сегменті) атты қысқаметражды фильммен дебют жасады. Фильмде шекара күзетінің екі адамы жау агентін қуалайды. Бұл фильмде шекарашы туралы әдеттегі оқиға емес, табиғаттың сұлулығына ерекше назар аударылған. 1960 жылы ол өзінің алғашқы толық метражды "Ақ көгершін" фильмін түсірді. Фильм жағымды пікірлер мен бірнеше жүлде алды. Ол "Шайтанның тұзағы" атты тарихи фильм түсірді, ол да сәтті болды. Оның келесі фильмі – тарихи драма "Маркета Лазарова". Ол бұл фильмде алты жыл жұмыс істеді. Ол костюмдер мен декорациялардың көрнекті дизайнерлері, Теодор Пиштек, Ян Кобласа және басқалармен ынтымақтастық етті. Фильм жоғары бағаланды және 1998 жылы Чехия киносыншылары мен жазушыларының беделді сауалнамасында барлық уақыттағы ең жақсы чех фильмі деп танылды. Фильмнің түсірілуі өте қымбат болғандықтан, Влачил "Бал араларының аңғары" атты тағы бір тарихи фильм түсіруге мәжбүр болды. "Бал араларының аңғары" да сол декорацияларды пайдаланды, сондықтан "Маркета Лазарованың" шығындарының бір бөлігі өтелді. Фильмде Петр Чепек түсті. Содан кейін Влачил Чепекпен келесі "Адельхайд" фильмінде жұмыс істеді. Влачил сценарийші Зденек Малермен жұмыс істей бастады және олар бірнеше фильмде бірге жұмыс істеді. Олар "Жаздың соңындағы концерт" атты тамыр тарихындағы фильм түсірді. Одан кейін "Жылан уы", "Папоротник көлеңкелері" және "Сиқыршы" сияқты маңызды фильмдер шықты. Бұл оның зейнетке шығар алдындағы соңғы фильмдері болды.

Қысқа метражды фильмдер

Жыл Атауы (Чех тілінде) Атауы (Ағылшын тілінде) Режиссер Автор Ұзақтығы Ескертулер 1950 Hospodaření s elektřinou Electricity Management 12 минут Үгіт фильмі 1950 Lék č. 2357 Cure N. 2357 14 минут 1951 Tepelná revoluce Thermal Revolution Білім беру фильмі 1951 Úrazy elektřinou v průmyslu Өнеркәсіпте электрмен болған оқиғалар 1953 Vzpomínka Естелік 19 минут 1956 Dopis z fronty Алдыңғы қатардан хат 23 минут 1956 Posádka na štítě Бастықтағы гарнизон 13 минут 1957 Vojenská maturita Әскери бітіру 16 минут 1958 Lesy našich vojenských prostorů Біздің әскери оқу алаптарының ормандары 9 минут Құжаттық фильм 1958 Sebeobrana Өзін-өзі қорғау 10 минут 1958 Skleněná oblaka Шыны бұлттар 20 минут Влачилдің режиссерлік дебюты. 1972 Město v bílém Ақ қала 15 минут 1973 Karlovarské promenády Карловы Варыдағы серуендеулер 15 минут 1973 Vyprávěj mi o Praze Прага туралы айт 30 минут Фин теледидары үшін құжаттық фильм. 1974 Praha secesní Прагадағы модерн 19 минут 1989 Pražský Odysseus Праганың Одиссейі 20 минут

Актер ретінде

Жыл Чех тілі Ағылшын тілі Ескермелер 1959 Pět z milionu Бес миллионнан бірі Франта рөлінде камео. 1963 Spanilá jízda Ғұмырлық саяхат Хейсек 1984 Slavnosti sněženek Қар құлжасы фестивалі Қарт адам ретінде камео. 1985 Vesničko má středisková Менің сүйкімді ауылым Франтишек есімді қарт, науқас адам рөлінде камео, ол Влачильге ұқсас белгілі бір ерекшеліктерге ие. 1987 Potichu Тыныштық Студенттік фильм, Влачильдің басты рөлі. 1989 Rakovina vůle Еркектің қатерлі ісігі