Кіріспе

Халықаралық балық шаруашылығын басқару ұйымы

Солтүстік-Батыс Атлант мұхиты балық шаруашылығы ұйымы (NAFO) – Атлант мұхитының солтүстік-батыс бөлігіндегі балық шаруашылығын ғылыми тұрғыдан негіздеу және басқаруға уәкілеттік берілген үкіметаралық ұйым. NAFO штаб-пәтері Канаданың Нова-Шотландия провинциясының Галифакс қаласында орналасқан.

Мандат

NAFO-ның жалпы мақсаты – консультациялар және ынтымақтастық арқылы Конвенция аймағындағы балық ресурстарын ең тиімді пайдалану, ғылыми негізде басқару және сақтау. Солтүстік-Батыс Атлантика балық шаруашылығы саласындағы болашақ көпжақты ынтымақтастық туралы NAFO конвенциясы лосось, тунец/марлин, киттер және тұрақтанған түрлерге (мысалы, моллюскалар) жатпаған Солтүстік-Батыс Атлантиканың көптеген балық ресурстарында қолданылады. 2007 жылы NAFO Конвенцияға өзгерістер енгізді. Ол 2017 жылдың мамырында мүшелердің үштен екісінің келісімімен ратификацияланды. Бастапқы мақсат балық шаруашылығын басқаруға экожүйелік тәсілді қосу арқылы жаңартылды. Қазіргі кезде ол коммерциялық Солтүстік-Батыс Атлантика балық ресурстарын тұрақты пайдаланудан асып, балық шаруашылығының зиянды әсерінен теңіз экожүйесін де қорғауға міндеттейді.

Тарих

1950 жылы Канада мен АҚШ құрлық шельфінде балық аулайтын елдер балық ресурстарының шектеулі екенін мойындап, балық қорларын сақтаудағы ынтымақтастықты қамтамасыз ету үшін халықаралық көпұлттық ұйым құруға тырысты. Сол жылы Солтүстік-Батыс Атлантика Балық шаруашылығы жөніндегі халықаралық комиссия (ICNAF) құрылды. ICNAF «Солтүстік-Батыс Атлантика Балық шаруашылығы жөніндегі халықаралық конвенциямен» қолдау алды, бірақ 1973 және 1982 жылдар аралығында Біріккен Ұлттар Ұйымы мен оның мүше мемлекеттері «Теңіз құқығы жөніндегі үшінші конвенцияны» келісті, оның бір бөлігі – елдерге Ерекше экономикалық аймақ (EEZ) жариялауға рұқсат беру тұжырымы 1977 жылы бекітіліп, іске асырылды. Осы аймақтағы кең континенттік шельфке қатысты Канада, АҚШ, Гренландия және Сент-Пьер және Микелонның ұлттық балық аулау құқығын кеңейтуі ICNAF-ті жаңа конвенциямен алмастыруды қажет етті. 1979 жылы ICNAF Солтүстік-Батыс Атлантика Балық шаруашылығы ұйымы (NAFO) «Солтүстік-Батыс Атлантика Балық шаруашылығындағы болашақ көпжақты ынтымақтастық туралы конвенция» негізінде құрылды. NAFO аймақтағы балық қорларын сақтау және басқару мақсатымен мүше мемлекеттерге ғылыми кеңес беру міндетімен ICNAF-тің мұрасын жалғастыруда. NAFO-ның өкілеттігіне Атлантиканың солтүстік-батыс бөлігіндегі балық ресурстарының көп бөлігі кіреді, бірақ лосось, тунец/марлин, киттер және тұрақсыз түрлер (мысалы, моллюскалар) кірмейді. NAFO он екі балық түрін (20 қор) реттейді және бес түрге жататын жеті балық қорына (атлантикалық треска, американдық камбала, қара балық, капелин және креветка) балық аулауға тыйым (мораторий) салынған. Бұл қорлардың көпшілігі үшін балық аулауға мораторий он жылдан астам бұрын басталды, бірақ екі қор (қызыл треска және треска) он жылдық мораторийден кейін қайта ашылды. NAFO 2-ші аймақ және 1F 3K бөлімшелерінде (Гренландиядан тыс) пелагикалық қызыл тресканы әріптес ұйымы NEAFC-пен бірлесе басқарады.

Функциялар

NAFO ғылыми белгісіздіктерді ескере отырып, ресурстарды жақсырақ қорғауға мүмкіндік беретін сақтық қағидасын қолданады. Жақында NAFO Гренландиялық палтус қоры үшін МСЕ (Басқару стратегиясын бағалау) қабылдады. Бұл тәсіл ЖЖА-ны (Жалпы рұқсат етілген аулау көлемі) белгілеуде зерттеулерге негізделген аулауды бақылау ережесін (HCR) қарастырады. NAFO – балық аулауды реттейтін алғашқы аймақтық балық шаруашылығы ұйымы, оның ішінде шыршалар немесе акулалар (эласмобранхтар) тобына жататын түр (тұрныт шыршасы). NAFO-ның басқару шаралары (NAFO-ның қорғау және күзеу шараларын қараңыз) жыл сайын жаңартылады, оларға ЖЖА және реттелген қорлар үшін квоталар, сондай-ақ қосымша улов, балықтың ең кішкентай мөлшері, аудан және уақыт бойынша шектеулер кіреді. Сонымен қатар, NAFO NAFO реттеу аймағындағы халықаралық балық аулауға қатысты бірқатар бақылау шараларын енгізеді, мысалы, балық аулауға рұқсат беру, кемелер мен жабдықтарға қойылатын талаптар, бақыланатын жалдау шарттары және өнімдерді таңбалау талаптары. NAFO сондай-ақ балық аулау кемелерінің уловы мен балық аулау күшін тіркеп, хабарлауын талап етеді. Бұл деректердің сенімділігін Бақылаушылар бағдарламасы және NAFO Кемелерді күзеу жүйесі (VMS) арттырады. Бақылаушылар бағдарламасына сәйкес, NAFO аймағындағы әрбір балық аулау кемесі бортында тәуелсіз бақылаушыны алып жүруге міндетті. VMS жүйесі бойынша NAFO аймағында балық аулайтын әрбір кеме спутниктік бақылау құрылғысымен жабдықталған, ол автоматты түрде және үздіксіз (әр екі сағат сайын) орнын хабарлайды. NAFO басқа келісім шарттасқан тараптың туын көтерген балық аулау кемелерінің келісім шарттасқан тараптардың порттарына балық түсіруіне немесе қайта тиеуіне қатысты порттық мемлекеттік бақылау шараларын да қабылдады. Бұл ережелер Реттеу аймағында ауланған балықты немесе мұндай балықтан алынған балық өнімдерін бұрын портта түсірмеген немесе түсірмеген жағдайда қолданылады. NAFO-ның бірлескен (халықаралық) инспекция және күзеу схемасы NAFO мүше мемлекеттерінің уәкілетті инспекторларының теңізде жиі және кездейсоқ инспекцияларын қамтиды. Теңіздегі инспекциялардан басқа, NAFO міндетті түрде порттық инспекцияларды талап етеді. Ту көтеретін мемлекеттердің міндеті – тергеуді жалғастыру және қылмыстық қудалау ісін қозғау. NAFO жылдық сәйкестік туралы есеп жариялайды. NAFO Конвенция аймағында 26 аймақты теңіз түбіне тигізетін балық аулау құралдарына сезімтал деп анықтады және оларды теңіз түбінде балық аулауға тыйым салды. Бұл тыйымдар 2023 жылы қайта қаралады. Сонымен қатар, NAFO Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясының (UNGA Res. 61/105, 83-тармақ) сұранысына жауап ретінде теңіз экожүйелеріне елеулі зиян келтіретін теңіз түбіндегі балық аулауды реттеуді талап ететін, қолданыстағы теңіз түбіндегі балық аулау аймақтарын (із) белгіледі.