Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хошут (монғолша: Хошууд, ᠬᠤᠱᠤᠳ, qoşūd; сөзбе-сөз "ту ұстаушылар", орта монғолша qosighu "ту, байрақ") – ойырат халқының төрт ірі тайпасының бірі. Олар 1642–1717 жылдары Тибет аймағында Хошут хандығын құрды.
The Khoshut (Mongolian: Хошууд,ᠬᠤᠱᠤᠳ, qoşūd, ; literally "bannermen," from Middle Mongolian qosighu "flag, banner") are one of the four major tribes of the Oirat people. They established the Khoshut Khanate in the area of Tibet in 1642–1717.
Тарих
Бастапқыда Хошудтар Моңғолияның оңтүстік-шығысындағы Хорчин тайпаларының бірі болған, бірақ 15 ғасырдың ортасында олар Моңғолияның батыс бөлігіне көшіп, Ойраттардың одақтасы болып, орталық Моңғолиядағы әскери күшке қарсы тұрды. Олардың билеуші әулеті Галвас – Батыс моңғолдар тарапынан жер аударылған Хасарид Хорчиндері болды. Хошуттар алғаш рет 1580 жылдары танылды және 1620 жылдары ең қуатты Ойрат тайпасы болды. Олар басқаларын буддизмге өткізуге жетекшілік етті. 1636 жылы Гүши хан көптеген Хошуттарды Кокенур (Циньхай) жерін басып алуға бастады, ал 5-ші Далай-лама оны Тибетте патша ретінде таққа отырғызды. Хошут хандығы 1642 жылы құрылды. 1645 жылдан кейін оның інісі Конделенг Убаши Волгаға көшіп, Қалмақтарға қосылды. Дегенмен, көптеген Хошуттар Ойраттардың отаны – Дзюнгарияда Очирту Сетсеннің басшылығында қалды. Дзюнгар көшбасшысы Галдан Бошогту хан Очиртуды өлтіргеннен кейін, Хошут басшысы Хороли 1686 жылы халқымен бірге Цин әулетіне бағынып, Алашанға қоныс аударды. Цин 1755 жылы оларды жойғанға дейін Дзюнгар хандығының Хошуттары ықпалды болды. 1771 жылы Волга Хошуттары Қалмақтармен бірге Дзюнгарияға қайта қашып, Цин оларды Бостен көлінің маңына қоныстандырды. Олардың Калмыкиядағы Тюмен әулетінен қалған шағын тобы 1917 жылға дейін ықпалды болды. Олардың тағы бір бөлігі Болған және Ховд облыстарында жеке туға біріктірілді, бірақ олар олармен бірге әлдеқайда көп санда көшіп келген Торғуттар ретінде есептелді.
Originally, Khoshuuds were one of the Khorchin tribes in southeastern Mongolian Plateau, but in the mid 15th century they migrated to western Mongolian Plateau to become an ally of the Oirats to counter the military power in central Mongolian Plateau. Their ruling family Galwas was the Hasarid Khorchins who were deported by the Western Mongols. The Khoshuts first appeared in the 1580s and by the 1620s were the most powerful Oirat tribe. They led others in converting to Buddhism. In 1636 Güshi Khan led many Khoshuds to occupy Kokenuur (Qinghai), and he was enthroned as king in Tibet by the 5th Dalai Lama. The Khoshut Khanate was established in 1642. Some time after 1645, his brother Kondeleng Ubashi migrated to the Volga, joining the Kalmyks. However, many Khoshuts remained in the Oirat homeland Dzungaria under Ochirtu Setsen. After the Dzungar leader Galdan Boshogtu Khan killed Ochirtu, the Khoshut chief Khoroli submitted to the Qing dynasty with his people in 1686 and resettled in Alashan. The Khoshuts of the Dzungar Khanate remained influential until the Qing annihilated them in 1755. In 1771 the Volga Khoshuts fled back to Dzungaria with the Kalmyks and were resettled by the Qing around Bosten Lake. Their small remnants under a Tumen family in Kalmykia were influential until 1917. Another part of them was formed into a separate banner in Bulgan Province, Khovd Province; but they were counted as Torghut who migrated with them in much larger numbers.
20 ғасыр
1990 жылы Алашандағы хошуттардың саны 36 900 болды. 1999 жылы Бостан көлі маңындағы хошуттардың саны 12 000-нан асты.
The Khoshuts in Alashan numbered 36,900 in 1990. The Khoshuts around Bosten Lake numbered more than 12,000 in 1999.