Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балеар аралдарының асүйіндегі шикі, дәмделген шұжық – Италиядан келген кептірілген салями. Каталон тілінде собрассада, испан тілінде собрасада – Балеар аралдарында (Испания) дайындалатын ұнтақталған шошқа еті, паприка, тұз және басқа дәмдеуіштер қосылған шикі, дәмделген шұжық. Собрассада, ботифаррамен бірге, Балеар аралдарының дәстүрлі ет өнімдері болып табылады. Олар Майорка, Менорка және Ибицада күзгі және қысқы шошқа сою маусымын белгілейтін, матанса деп аталатын еңбекті, бірақ мерекелік рәсімдермен дайындалады. Собрассаданың жасалуындағы химиялық принцип – Балеар аралдарының күз соңына тән ауа райы жағдайында (жоғары ылғалдылық және қоңыр суық) еттің сусыздануы.
Raw, cured sausage in Balearic Islands cuisine
the dried salami from Italy
Sobrassada in Catalan, or sobrasada in Spanish, is a raw, cured sausage from the Balearic Islands (Spain) made with ground pork, paprika, salt and other spices. Sobrassada, along with [[botifarra, are traditional Balearic meat products prepared in the laborious but festive rites that still mark the autumn and winter pig slaughter known as a matança in Minorca, Majorca and Ibiza. The chemical principle that makes sobrassada is the dehydration of meat under certain weather conditions (high humidity and mild cold) which are typical of the late Balearic autumn.
Тарих
Мұсылман дінінің Иберия түбегіндегі ғасырларлық билігінен кейін, орта ғасырларда аймаққа шошқа еті қайта келді. 15 ғасырда Америкадан әкелінген дәмдеуіштердің бірі – паприка қосылды. Собрассада 14 ғасырдан кейін Арагон тажының батыс Жерорта теңізіндегі (Сицилия, Балеар аралдары, Сардиния) билігінде туындап, асханалық концепция ретінде кеңіген деп саналады, себебі осы аймақта осыған ұқсас шұжықтар әлі де жасалады. 1950 жылға дейін Майоркадағыдай ет азырақ болатын дәстүрлі Жерорта теңізі диетасында собрассада мен оған ұқсас шошқа еті шұжықтары майоркалықтар үшін шошқа етінің басты және кейде жалғыз көзі болды. Шошқа немесе қозының толық пісірілген еттері, шошқа шашлығы немесе сиыр етінің кесіктері көбінесе мерекелік тағамдар болып табылды немесе тек жағдайы жақсы адамдарға ғана қолжетімді болды. Күні бүгінге дейін порчелла ростида сияқты, толық пісірілген шошқаның жас баласы тек арнайы жағдайларда ғана ұсынылады.
After centuries of Muslim rule of the Iberian Peninsula, pork consumption returned to the region in the Middle Ages. Paprika was added after the spice was brought back from the Americas in the 15th century. Sobrassada is thought to have originated and expanded, as a culinary concept, in the Crown of Aragon controlled Western Mediterranean (Sicily, Balearic Islands, Sardinia) after the 14th century, as similar sausages are still made in this region. In a traditional Mediterranean diet, containing little meat, as Mallorca had until the 1950s, sobrassada and related pork sausages were the main and sometimes only sources of pork for Mallorcans. Larger meat cuts such as pork or lamb roasts, pork steaks or beef cuts were largely festive dishes, or restricted to the well off. Even today dishes such as porcella rostida, a whole roasted suckling pig, are only served on special occasions.
Құрамында бар заттар мен сорттары
Собрассада – ең жақсы шошқаның белдемесінен, шошқаның қабырғасынан (жергілікті жерде "ксюя" деп аталады) ұнтақтап, паприка, тұз және қара бұрышпен араластырып жасалады (ішектерді қорғау үшін). Кейбір өндірушілер қоспаға қалампыр қосып, оны "ыстық" деп сатады. Содан кейін қоспаны шошқа ішегіне салып, бірнеше аптаға тіреуге іліп, кептіреді. Ішекке байланған жіп арқылы ыстық және "дольча" (бұл жағдайда "бұрышсыз") сорттарын ажыратуға болады, ыстық сорттары қызыл немесе қызыл-ақ жіппен белгіленеді. Кішкентай, жұқа собрассадалар "ллогансисса" деп аталады және олар шошқаның жұқа ішегінен жасалады. Ірі және қалыңдары "куляр" немесе "пультрум" деп аталады, ал ең ірілері – үлкен шошқаның көк қуысы, оны "буфет" немесе "бисп" ("епископ") дейді. Қалың сорттары кептіруге көбірек уақыт алады, сондықтан оны жыл бойы тұтынуға болады (қыста жұқа, жазғы-күздік маусымда қалың).
Sobrassada is made with a choice of pork loin, pork bacon (locally called xuia), minced and mixed with paprika, salt and black pepper at the ends (to deter insects). Some makers also add cayenne pepper to the mixture and market it as coent, hot. Then the mixture is put into a pork intestine, and hung from a pole for some weeks until it is cured. The string which is tied around the intestine can be used to differentiate between the hot and the dolça (, though in this case meaning 'not spicy') varieties, the red or red and white string being the hot one. Small, thin sobrassades are called llonganissa, and are made from the small intestine. Bigger and thicker ones are called cular or pultrums, and the largest type are huge pork bladders called bufetes or bisbe ('bishop'). Thicker varieties take longer to cure, staggering its consumption through the year (thinner during winter, thicker during summer autumn).
Балеар аралдарынан тыс жерлерде
Балеар аралдарынан басқа, Жерорта теңізіндегі басқа да аймақтар собрассадамен тығыз байланыста. Каталонияда Балеар аралдарымен ортақ тарихы мен мәдениеті болғандықтан, собрассада мен басқа да жергілікті шошқа етінен жасалған өнімдерді кездестіруге болады. Шығыс Пиренейлерде собрассаданың таулық түрі белгілі. Аликанте провинциясындағы Тарбена ауылы морисктерді қуғаннан кейін Майоркадан келген жаңа қоныс салушылармен қайта қоныстанды, олар аралдан бірнеше дәстүрлерді, соның ішінде каталон тілінің өзгеше нұсқасын және собрассада сияқты тағамдарды әкелді, олар әлі де сол жерде жасалады. Алжир отаршылдық кезеңінде собрассада, субрессада деп аталатын, Пье-Нуар асханасының бір бөлігі болды және ел тәуелсіздікке қол жеткізгенге дейін, сондай-ақ қайта исламдануға дейін кең таралған; Ислам дінінде шошқа етіне тыйым салынған. Бүгінде субрессада Францияның материктік бөлігіндегі, Пье-Нуарлер басқаратын ет дүкендерінде ғана таба аласыз. Алжирліктер болса, шошқа етінен емес, сиыр етінен жасалған субрессаданың халал нұсқасын ұнатады. Сицилия аралы мен Калабрияда 15-ші ғасырдан бері немесе одан да ертерек соппрессата деген атпен осыған ұқсас шұжық жасалып келеді.
Other areas in the Mediterranean, apart from the Balearic Islands, have close links to sobrassada. In Catalonia, due to the shared history and culture with the Balearic Islands, sobrassada and other native pork products can be found. The eastern Pyrenees are known for a mountain version of sobrassada. The village of Tàrbena, in the province of Alicante, was re populated after the expulsion of the Moriscos with colonists from Majorca, who brought along several traditions from the island, including their own variant of the Catalan language and foods such as sobrassada, still made there. In colonial Algeria, sobrassada, named soubressade, was part of the Pied Noir cuisine and extremely popular until the independence and re Islamisation of the country; pork is forbidden by Islam. Today soubressade can only be found in continental France, in butcher shops run by Pieds Noirs. Algerians however, enjoy a halal version of the soubressade made with beef instead of pork. On the island of Sicily and in Calabria, a similar sausage has been made under the name soppressata since the 15th century or longer.