Кіріспе

Оңтүстік Кореядағы корей тілінің престиждік диалектісі – корей тілінің Гёнги диалектісі (경기 방언) немесе Сеул диалектісі (서울 사투리/서울말) болып табылады. Бұл тілдің беделді диалектісі және Оңтүстік Кореяда қолданылатын стандартталған түрінің негізі. Ол Корея түбегінің барлық аймақтарында және корей диаспорасында қолданылады, бірақ негізінен Сеул ұлттық астанасы аймағында – Оңтүстік Кореяның ең тығыз бейінді бөлігінде, Сеул және Инчхон қалаларын, сондай-ақ Гёнги провинциясының барлық аудандарында кең таралған. Бұл диалект Солтүстік Кореяның Кэсонг қаласында да қолданылады. Жақында ғылыми-техникалық прогресске байланысты Gyeonggi диалектісі онлайн платформаларда жиі қолданыла бастады, нәтижесінде көптеген жас корейлер өздерінің аймақтық ерекшеліктеріне қарамастан осы диалектіні қолданады. Онлайн коммуникация құралдарын кеңінен пайдалану есебінен, аймақтық диалекттердің орнына Gyeonggi диалектісінің қолданылуы одан әрі кеңейеді деп күтілуде.

Аксенттің өзгеруі

Сеул акценті үш түрге бөлінеді: консервативті, жалпы және өзгертілген. Консервативті түрі көбінесе 1970-ші жылдардағы индустрияландырудан бұрын Сеулде туған немесе тұрған адамдарда кездеседі (яғни, Сеулдің ескі тұрғындары). Кейбір адамдарға бұл Солтүстік Корея акцентіне ұқсас сезіледі. Мұның жақсы мысалы – Сеулде туған әйгілі әнші Ли Мун Се сөйлегенде. "Даехан" жаңалықтарындағы акцент, үкіметтік фильмдерге негізделген жаңалықтар құралы, осы акценттің пародиyaлық нұсқасы болуы мүмкін. Жалпы түрі бүгінгі таңда барлық жаңалықтар оқып берушілерінде кездеседі. Бұл түр консервативті және өзгертілген түрлердің арасында жатуы мүмкін. Бұл акцент жоғары сынып оқушыларына арналған корей тілінен түсіну сынақтарында қолданылады және Оңтүстік Кореяның стандартты/ресми акценті саналады. Сондықтан, осы диалектті кәсібі үшін меңгерген жаңалықтар оқып берушілері мен тілшілер Оңтүстік Кореяның ең грамматикалық және лингвистикалық тұрғыдан дәл, нақты және сөзді шешен азаматтары деп есептеледі. Соңғы түр көбінесе жас ұрпақ (жасөспірімдерді қоса) және Сеул агломерациясындағы төменгі орта тапқа жататын адамдарда кездеседі. Сеулдегі кейбір орта және жоғарғы таптың өкілдері де "қатаң" тілдік білім беру саясатының болмауына байланысты осы акцентпен сөйлей алады. Бұл өзгеріс 1990-шы жылдардың басынан бері байқалады. Кейде, тіпті жас жаңалықтар оқып берушілері де, әсіресе ойын-сауық бағдарламаларын ұсынғанда, осы акценттің белгілі бір ерекшеліктерін көрсетеді. Бұл түрдің ең айқын ерекшелігі – сөйлем соңындағы интонацияның көтерілуі, ол Кёнсан акцентімен сөйлейтін көптеген адамдарға ұнамайды немесе ашуды тудырады. Интонацияның көтерілуі индустрияландыру кезінде Сеулге Жеолла аймағынан келген мигранттардың әсерінен туындаған.

Географиялық бөліністер

Дәстүр бойынша, Хан өзенінің солтүстігі мен оңтүстігіндегі Гёнги аймағының жергілікті тұрғындарының сөйлеуінде белгілі бір айырмашылықтар болған. Солтүстік аймақтарда, әсіресе Кэсон мен Канхва округінде, Хванхэ/Пьонган диалектісінің ықпалы 겠 (kes) сөзін 갔 (kas) деп айтуда, сондай-ақ мую (muyu, редис) және кён (kyun, бұрыш/жақ) сөздерін му (mu) және пён (pyeon) орнына қолдануда көрінеді. Ал оңтүстік Гёнги тұрғындары (мысалы, Пхёнтхэк, тарихи тұрғыдан Чхунчхон провинциясының бір бөлігі болған) Чхунчхон/Йонсо диалектілерінің ықпалында болған, олар 고기 (gogi) және 옮기다 (olmgida) сияқты сөздерде Чхунчхон диалектісінің дыбыстық өзгерісін (умляут) қолданып, оларды 괴기 (gwaegi) және 욂기다 (oelmkida) деп айтқан, немесе 졸 (jol) және бау (bau) сөздерін 부추 (buchu) және 바위 (bawi) орнына пайдаланған. Жағалау аймақтарында (әсіресе Инчхон, Сихын, Кимпо және Онджин округінің оңтүстік бөліктерінде) балық аулау және сауда арқылы екі аймақтан келген адамдармен байланыс болғандықтан, екі аймақтың да ықпалы байқалуы мүмкін. Дегенмен, Кореяның бөлінуіне және 1970-ші жылдар мен одан кейін оңтүстік провинциялардан адамдардың жаппай көшіп келуіне байланысты, бұл аймақтық айырмашылық қазіргі Гёнги тұрғындарының көпшілігі үшін дерлік жойылды және тек Гёнгидің егде жастағы тұрғындарының сөйлеуінде байқалады, ал оның іздері кейбір орта жастағы Гёнги тұрғындарының (әсіресе ауылдық жерлерден келгендердің немесе отбасылары бастапқыда Гёнги провинциясынан шыққандардың) сөйлеуінде сақталып қалған. Алайда, солтүстік және оңтүстік Гёнги арасындағы маңызды тілдік айырмашылық – бұл "거야" (geoya, баса назар беру үшін немесе сұрақ түрінде қолданылатын жұрнақ) сөзін "거" (geo) деп қысқарту. Бұл сөйлеу ерекшелігі, әсіресе Сувон және оның төңірегіндегі Оңтүстік Гёнгиде кеңінен таралған, Гёнги диалектісінің соңғы аймақтық ерекшеліктерінің бірі болуы мүмкін.