Кіріспе

Attack of the Cybermen – британдық ғылыми фантастикалық телесериал «Доктор Ху»-дың 22-ші маусымының бірінші сериясы. Ол алғаш рет 1985 жылғы 5 және 12 қаңтарда екі апталық бөлімдерде көрсетілді. Сериал «Паула Мур» деген псевдониммен жазылған; бұл авторлық құқық кімге тиесілі екені туралы әртүрлі пікірлер бар. Осы сериядан бастап 22-ші маусымның соңына дейін эпизодтардың ұзақтығы 45 минутты құрады (алдыңғы эпизодтар 25 минуттан тұрған еді); синдикация үшін кейбір елдерде бұл серия 25 минуттан тұратын төрт бөлікке қайта өңделді. «Киберәкімдер шабуылы» күрделі сюжетке ие, ол «Оныншы планета» (1966) және «Киберәкімдер қабірі» (1967) сюжеттерін қайталайды. 1985 жылғы Лондон қаласында және болашақтағы Телос планетасында өрбітін оқиғада Кибермендер 1985 жылы Галлей кометасын пайдаланып Жерді жойып, Кибермендердің туған планетасы Мондастың құрылуын болдырмау арқылы тарих барысын өзгертуді көздейді. Бұрынғы маусымдағы «Далектердің қайта тірілуі» сериалына бірнеше сілтемелер бар, атап айтқанда Литтонның (Морис Колборн сомдаған) және оның қол астындағы адамдардың (тағы да полиция қызметкерлері кейпінде) оралуы көрсетілген. Сериалды Мэттью Робинсон түсірген, ол осы сериалға екінші және соңғы рет үлес қосып отыр.

Сюжет

Доктор ТАРДИС-тің хамелеондық схемасын жөндеуге көп ұмтылып, 1985 жылы Жерден дабыл сигналын алады. Ол сигналды Литон жібергенін білмейді, ол бұрын Далектердің жалдамалы сарбазы болған, кейін Лондон қылмыскері ретінде жаңа өмір бастаған еді. Литон бірнеше қылмыскерді жалған алмаз ұрлығына итермелейді, бірақ мақсаты оларды қаланың канализациясында база құрған Кибермендерге тапсыру болады. Доктор сигналды зерттеуге тырысады, бірақ ол, Пери және ТАРДИС Кибермендерге түсіп қалады, содан кейін оларды және Литонды Кибермендер басқаратын Телос планетасына алып кетеді. Доктор ТАРДИС-ті саботаждағаннан кейін, ол Телоста пайда болады, бірақ Кибер қабірлерінің тереңдігінде, оларды Телостың тума халқы – Криондар саботаждаған еді. Пери, Литон және оның жақын серігі Гриффитс, топқа зақымдалған, ақылынан айырылған Кибермен шабуыл жасағанда қашып құтылады, ал Доктор Крион көшбасшысы Фластпен бірге тұтқынға алынады. Фласт оған Кибермендердің өздерінің туған әлемі Мондастың жойылуын болдырмау үшін басып алған уақыт кемесін пайдалануды жоспарлап отырғанын айтады. Литон мен Гриффитс уақыт кемесінің бұрынғы экипажы Бейтс пен Страттонмен байланыс жасайды, олар Киберменге айналуға талпынған, бірақ сәтсіз болған адамдар болып шығады. Топ уақыт кемесін қайта бақылауға тырысады, бірақ Литонды Кибермендер тұтқынға алады, ал Гриффитс, Бейтс және Страттонды уақыт кемесін күзеткен отряд өлтіреді. Фласт Докторға Кибермендердің базасын жоятын жарылысты дайындауға көмектеседі, содан кейін қашуға көмектеседі, бірақ Доктордың жоғалғанын білген Кибермендер оны өлімге жібереді. Пери басқа Крион тобының қамқорлығына алынып, Доктормен қайта қосылады және Литоннің Кибермендерді Телостан қуу үшін Криондармен бірге жұмыс істегенін білдіреді. Доктор ТАРДИС-ті Кибермендердің басқару бөлмесіне қондырады, бірақ Литонның толыққанды Киберменге айналғанын көреді. Содан кейін Кибер Бақылаушы келіп, Докторды өлтіруге дайындалады, бұл оқ атысуға әкеледі, нәтижесінде Кибер Бақылаушы, басқа жоғары ранкті Кибермендер және Литон қаза табады. Литонға көмектесе алмаған Доктор мен Пери Фласт пен Доктор бұрын орнатқан жарылыс орын алғанша қашып үлгереді, бұл Кибер қабірлерін толығымен жояды. Пери Докторға Кибермендерді тоқтатқанын айтса да, ол Литонды дұрыс бағаламағаны үшін өзін кінәлайды.

Өндіріс

Камелеонды жөндеу, Джон Нейтан Тернердің серияға қызығушылықты қоздыруға бағытталған жарнамалық күш-жігерінің бір бөлігі болды. Ол бұл өзгерістің тұрақты болуы мүмкін екенін жариялады, бірақ бұл идеяны осы эпизодтан әрі дамытпады. Radio Times журналынан Патрик Мулкерн айтуынша, режиссер Мэтью Робинсон "ағынды су құбырындағы көріністерді қараңғы және тиімді түрде қорқынышты ету үшін жарық берушілермен күресті" және Крайондарды еркектерден әйелдерге өзгертуді ұсынды. Earthshock-тан алынған Малькольм Кларктың музыкалық үзінділері Кибер-адамдардың қатысуын көрсету үшін қайта қолданылды.

Авторлығы

Сериал Паула Мур есімімен тіркелген, ол Паула Вулсидің псевдонімі. Бірнеше тәуелсіз мәліметтерде осы әңгіменің нақты авторы туралы әртүрлі нұсқалар келтіріледі. Көптеген мәліметтерге сәйкес, сериалдың жанкүйері және көркемдік сабақтастықты сақтау жөніндегі кеңесшісі Ян Левин бірқатар сюжеттік элементтерді ұсынған. Бір шекте, әңгіменің авторы сериалдың сценарий редакторы Эрик Савард болған деген пікір бар, Левиннің маңызды үлесі болған немесе болмаған, ал Вулси Ұлыбританияның Жазушылар гильдиясымен қиындықтарды болдырмау үшін ғана әңгіменің авторы ретінде көрсетілген, себебі гильдия сценарий редакторларының өздері жазған сценарийлерді өңдеуіне қарсы болған. Басқа нұсқа бойынша, Вулси оқиғаның бастамасын жасаған, бірақ Савард сценарий редакторы ретінде оны кеңінен қайта жазған. Левин Савард өзінің әңгімесі мен сюжетіне диалогтар жазғанын, ал Вулси "осы сценарийдің бірде-бір сөзін жазбағанын" мәлімдейді. 2004 жылы «Doctor Who» журналына берген сұхбатында Савард сценарийді «де-факто» өзі жазғанын, Левиннің сюжеттік жоспарын пайдаланып, Вулсидің «шағын үлесін» енгізгенін айтты.