Ұйықта кезеңдік аяқ-қол қозғалысы синдромы (PLMD) – ерікті емес қозғалыстар. Ретсіз аяқ синдромынан (RLS) өзгеше, ұйқыда ғана байқалады. Диагностика & көріністері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мүшелердің мерзімді қозғалысының бұзылуы (ММББ) – ұйқының бұзылу түрі, онда науқас ұйқы кезінде белгілі бір уақыт аралығымен еріксіз мүшелерді қозғалтады және осы қозғалыстарға байланысты белгілер немесе проблемалар туындайды. ММББ-ны тынышсыз аяқ синдромымен (ТАС) шатастыруға болмайды, себебі ТАС ыңғайсыздық сезімінен туындаған аяқтарды қозғалысқа келтіруге деген ерікті тілегімен сипатталады. ММББ-да қозғалыстар еріксіз болады және науқас көбінесе оларды сезбейді. Күндізгі уақытта мүшелердің мерзімді қозғалыстары (ММҚ) кездесуі мүмкін, бірақ олар ТАС-тың белгісі саналады; ММББ диагнозын тек ұйқы кезіндегі ММҚ ғана нақтылай алады. Мүшелердің мерзімді қозғалысы бұзылуы ұйқы кезінде жиі қайталанитын мүшелердің қозғалыс эпизодтарымен сипатталады. Бұл көбінесе дененің төменгі бөлігінде – саусақтарда, білезіктерде, тізелерде және жамбаста байқалады. Кейде жоғарғы аяқ-қолдарда да пайда болуы мүмкін. Осы қозғалыстар науқасты оятуы мүмкін, ал ұйқының бұзылуы күндізгі шаршаңқылыққа әкелуі мүмкін. ММББ ұйқы кезінде мүшелердің мерзімді қозғалыстарының күшеюімен сипатталады, бұл ұйқының бұзылуымен немесе басқа да функционалдық шектеулермен тікелей себеп-салдар байланысында болуы керек. ММҚ көптеген адамдарда кездеседі, бірақ осы қозғалыстардың ММББ диагнозын қою үшін клиникалық маңызға ие екенін анықтау клиникалық және ғылыми салалар үшін қиын мәселе болып табылады. ММҚ көбінесе ТАС-тың белгісі болып табылады, бірақ әдебиетте осы екі ұйқы бұзылуы арасындағы айырмашылықтарға қатысты деректер бар. Ұйқы құрылымы ТАС-пен ауыратын науқастарда айтарлықтай көп REM ұйқысымен және 1-ші сатыдағы ұйқының азаюымен сипатталады, ал ММББ-мен ауыратын науқастармен салыстырғанда. Сонымен қатар, PLMI ММББ-мен ауыратын науқастарда жоғары деңгейде болды.
Periodic limb movement disorder (PLMD) is a sleep disorder where the patient moves limbs involuntarily and periodically during sleep, and has symptoms or problems related to the movement. PLMD should not be confused with restless legs syndrome (RLS), which is characterized by a voluntary response to an urge to move legs due to discomfort. PLMD on the other hand is involuntary, and the patient is often unaware of these movements altogether. Periodic limb movements (PLMs) occurring during daytime period can be found but are considered as a symptom of RLS; only PLMs during sleep can suggest a diagnosis of PLMD. Periodic limb movement disorder is characterized by recurrent episodes of frequent limb movements while sleeping. It mostly happens in the lower parts of the body like the toes, ankles, knees and hips. It can also, in some cases, appear in the upper extremities of the body. These movements can lead the patient to wake up, and if so, sleep interruption can be the origin of excessive daytime sleepiness. PLMD is characterized by increased periodic limb movements during sleep, which must coexist with a sleep disturbance or other functional impairment, in an explicit cause effect relationship. PLMs seem to be common features within many people, and identifying whether or not these movements are clinically relevant for a distinct diagnosis of PLMD remains a challenge for clinical and scientific fields. PLMS is often a symptom of RLS but evidence for differences between those two sleep disorders was found in literature. Sleep structure differed, when RLS patients had significantly more REM sleep and less stage 1 sleep compared to PLMD patients. Besides, PLMI was significantly higher in patients with PLMD.
Себептер
ПЛМД-ның себептері көбінесе белгісіз, бірақ көп жағдайларда пациентте Паркинсон ауруы немесе нарколепсия сияқты басқа да медициналық проблемалар болады. Медициналық препараттарды ескеру қажет: бірнеше психофармакологиялық дәрілер (серотонергиялық және трициклді антидепрессанттар, венлафаксин және миртазапин) ПЛМД қаупін арттырады. Әйелдерде бұлшық-сүйек аурулары, жүрек аурулары, обструктивті ұйқы апноэсі, катаплексия, ұйықтауға жақын физикалық белсенділік және психикалық аурудың болуы ПЛМД және тынышсыз аяқ синдромының жоғары тәуекелімен байланысты. Ересектердегі ферритин деңгейінің төмендігі ПЛМД-ны түсіндіру үшін болжам жасалды, онда RLS ауырлығының күшеюі және PLMS санының артуы ферритин деңгейінің төмендігімен байланысты болды. Зерттеу деректері темірдің ПЛМД-ға әсер етуі мүмкін екенін көрсетті. Осылайша, темірдің жетіспеуі дофаминнің өндірілуін тежеуге алып келуі мүмкін, бұл PLMS-тің себебі болуы мүмкін.
It is mostly unknown what causes PLMD, but in many cases the patient also has other medical problems such as Parkinson's disease or narcolepsy. Medical agents must be taken into consideration: several psychopharmacological drugs (serotonergic and tricyclic antidepressants, venlafaxine and mirtazapine) heighten the risk of PLMD. For women, the presence of musculoskeletal disease, heart disease, obstructive sleep apnea, cataplexy, doing physical activities close to bedtime and the presence of a mental disorder were significantly associated with having a higher risk of both PLMD and restless legs syndrome. Hypothesis of low ferritin levels in adult population was raised to explain PLMD where increased RLS severity and increased PLMS were significantly correlated with low ferritin levels. Research evidence suggested iron is possibly contributing to PLMD. Thus, lack of iron may induce inhibition of dopamine formation which might underlie PLMS.
Диагностика
PLMD ауруымен ауыратын адамдар көбінесе күндізгі ұйқының артық болу себебін білмейді, ал олардың аяқ-қол қозғалыстарын жұбайы немесе бірге ұйықтайтын серігі хабарлайды. PLMD-ні тек полисомнограмма (ПСГ) арқылы ғана диагностикалау мүмкін емес, толық медициналық анамнез алу және барлық қолда бар ақпаратты ескеру қажет. ICSD 2-де жаңа өзгерістер енгізілді. Диагноз қою талаптары қатаңдатылды. Карэльдопа, ко-бенэльдопа, перголид немесе лизурид сияқты басқа дофаминергиялық препараттар да қолданылуы мүмкін. Бұл препараттар аяқтардың дікілдеуін және оянуды азайтады немесе тоқтатуға көмектеседі. Бұл препараттар тынығуға бейім аяқ синдромын емдеуде де тиімді. Бір зерттеуде карэльдопа декстропропоксифенге қарағанда ұйқы сағаты ішіндегі аяқтардың дікілдеу саны мен оянудың жиілігін азайтуда тиімдірек болды. Дегенмен, карэльдопа және, аздаған дәрежеде перголид аяқ қозғалыстарын түнгі уақыттан күндізгі уақытқа ықпал етуі мүмкін. 1 мг дозадағы клоназепам ұйқының объективті және субъективті көрсеткіштерін жақсартатыны көрсетілді. PLMD-ні жақсарту үшін магнийді қосымша қолдану жөніндегі гипотеза ұсынылды, себебі магнийдің ұйқысыздық және RLS синдромы бар пациенттерге емдік әсері туралы мәліметтер бар. Бұл ауру көбінесе қарт жастағы адамдарда, әсіресе әйелдерде кездеседі, олардың шамамен 11%-ы симптомдарды бастан кешіреді. PLMD тынығуға бейім аяқ синдромымен (RLS) байланысты болып көрінеді. 133 адамды зерттеуде RLS синдромы барлардың 80%-ында PLMS анықталды. Алайда, керісінше дұрыс емес: PLMS-пен ауыратын көптеген адамдарда тынығуға бейім аяқ синдромы болмайды. PLMD балалар арасында сирек кездесетін ауру. Ересектердің диагностикалық критерийлері мен ПСГ талдауына сүйене отырып, зерттеулер көрсеткендей, басқа аурулары жоқ балалар арасында оқшауланған PLMD-нің таралуы 1,2-1,5% құрайды. Сондай-ақ, ПЛМИ > 5/сағ көрсеткіші балалардың 5,6-7,7%-ында анықталды. Ұйқы кезіндегі аяқ-қолдың мерзімді қозғалыстары моносимптомдық түнгі энурезі бар балалардың өмір сүру сапасының төмендеуімен байланысты.
People with PLMD often do not know the cause of their excessive daytime sleepiness and their limb movements are reported by a spouse or sleep partner. PLMD cannot be diagnosed by polysomnogram (PSG) alone, it is necessary to obtain a full medical history and taking into account all available information. There are some updates from ICSD 2. The diagnosis is more strict. Other dopaminergic agents such as co careldopa, co beneldopa, pergolide, or lisuride may also be used. These medications decrease or eliminate both the leg jerks and the arousals. These medications are also successful for the treatment of restless legs syndrome. In one study, co careldopa was superior to dextropropoxyphene in decreasing the number of leg kicks and the number of arousals per hour of sleep. However, co careldopa and, to a lesser extent, pergolide may shift the leg movements from the nighttime to the daytime. Clonazepam in doses of 1mg has been shown to improve objective and subjective measures of sleep. Hypothesis was presented for supplementation of magnesium use for PLMD improvement due to evidence for therapeutic effects of magnesium on normal magnesium level patients with insomnia and RLS. but is more common in the elderly, especially females, with up to 11% experiencing symptoms. PLMD appears to be related to restless legs syndrome (RLS) a study of 133 people found that 80% of those with RLS also had PLMS. However the opposite is not true: many people who have PLMS do not also have restless legs syndrome. PLMD is an uncommon childhood disorder. Based on adult criteria and PSG analysis, studies showed prevalence of isolated PLMD in children population with no other comorbidity about 1.2 to 1.5%. There was also evidence for 5.6 to 7.7% of children with PLMI > 5/hr. Periodic limb movements during sleep are associated with a lower quality of life in children with monosymptomatic nocturnal enuresis