Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мұсават елден қуылған
Мұсаваттың елден қуудағы қызметі 1922 жылдың соңында және 1923 жылдың басында басталды. Осы қызметті үйлестіру және басқару үшін Мәммәд Әмин Расулзаде 1923 жылы Мұсаваттың Сыртқы бюросын құрды, сонымен қатар Мұсаватқа жатпайтын басқа да әзірбайжандық саяси эмигранттармен әрекеттерін үйлестіру мақсатында Әзірбайжан Ұлттық орталығын құрды. 1920-ші жылдар мен 1930-шы жылдардың басында Стамбул елдегі Мұсаваттың орталығы болды, ал 1940-шы жылдардың соңында Анкараға көшті.
Activities of Musavat in exile begin at the end of 1922 and at the beginning of 1923. in order to coordinate and lead these activities Mammed Amin Rasulzade established a Foreign Bureau of Musavat in 1923, but also created the Azerbaijani National Center in order to coordinate their activity with other Azeri political immigrants not affiliated with Musavat. Istanbul became the center of Musavat in exile in the 1920s and early 30s, before moving to Ankara in the late 1940s.
Жаңа Мұсават (1989 жылдан бері)
Әзірбайжанда Мұсават 1989 жылы, Әзірбайжанның екінші тәуелсіздігі кезінде қайта жанданды. Бір топ зиялы "Әзірбайжан ұлттық демократиялық Жаңа Мұсават партиясын" құрды. Кейін бұл топ "Мұсават партиясын қалпына келтіру орталығын" құрды және ол эмиграциядағы Мұсават тарапынан мойындалды. 1992 жылы Жаңа Мұсават пен эмиграциядағы Мұсават делегаттары "Мұсаваттың III съезінде" жиналып, партияны ресми түрде Мұсават партиясы деп қайта құрды. Халық фронтының жетекшілерінің бірі Иса Гамбар төраға болып сайланды және 2013 жылға дейін сол қызметте қалды. Партия құрылымы "Башқан" (жетекші), "Диван" (атқару кеңесі) және "Мәжіліс" (конгресс) тұрады. 1993 жылдан бері Мұсават биліктегі Жаңа Әзірбайжан партиясына оппозицияда болып келеді. 1997 жылғы қазан айында өткен съезде ұлтшыл және либералдық қанаттар арасындағы келіспеушіліктерге байланысты партия біртұтас бағдарламаны қабылдай алмады. 2000/2001 жылғы сайлауда партия халықтың 4,9%-ының және 125 орынның екеуінің қолдауын алды. Партияның үміткері, оның жетекшісі Иса Гамбар 2003 жылғы 15 қазандағы президенттік сайлауда 12,2% дауыс жинады. 2005 жылғы 6 қарашадағы парламент сайлауында партия "Азаттық" альянсына қосылып, альянс ішінде бес орын жеңіп алды. Мұсават 2003 жылғы 16 қазанда Иса Гамбар сайлауда жеңілгеннен кейін, сондай-ақ 2011 жылғы 12 наурызда Әзірбайжан үкіметіне қарсы өткізген наразылықтарымен де белгілі. Мұсават Еуропалық либералды-демократиялық және реформа партиясына (ЕЛДР, қазір Еуропалық либералдар мен демократтар альянсы, АЛДЕ) мүшелікке үміттенгенде, кейбір мүшелер Мұсаваттың идеологиясы Батыс либерализмімен үйлеспейді деп санайды. Кеңес мүшесі Насиб Насибли тіпті партия либерализмге емес, түркі ұлтшылдығына бағытталғанын айтып, отставкаға шықты. Дегенмен, Мұсават ақыры ELDR қатарына қабылданды. Партия Әзірбайжан үкіметінің жетекші саясаткерлерінің күрд, талыш, армян немесе түркі емес басқа этникалық топтардан екенін мәлімдеді.
The resurrection of Musavat in Azerbaijan came in 1989, during the second independence of Azerbaijan. A group of intellectuals created the "Azerbaijan National Democratic New Musavat Party". Later that group formed the "Restoration Center of the Musavat Party" and was recognized by Musavat in exile. In 1992 delegates of New Musavat and Musavat in exile gathered in the "III Congress of Musavat" and formally re established the party as the Musavat Party. One of the leaders of the Popular Front, Isa Gambar was elected its chairman. He remains its leader as of 2013. The party structure consists of "Başqan" (Leader), "Divan" (Executive Board), and "Məclis" (Congress). Since 1993, Musavat has been in the opposition to the ruling New Azerbaijan Party. Due to a split between its nationalist and its liberal wing, the party failed to adopt a unified program at the October 1997 congress. At the 2000/2001 elections, the party won 4.9% of the popular vote and two out of 125 seats. As the party's candidate, its leader Isa Qambar won 12.2% of the popular vote in the 15 October 2003 presidential elections. At the parliamentary elections of November 6, 2005, it joined the Freedom alliance and won inside the alliance five seats. Musavat is also known for its protests against the Azerbaijani government such as that took place on October 16, 2003, after Isa Qambar had lost the election, as well as on March 12, 2011. When Musavat applied for membership of the European Liberal Democrat and Reform Party (ELDR, now Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party, ALDE), some members considered Musavat's ideology to be incompatible with Western liberalism. Board member Nasib Nasibli even resigned, stating that the party was committed to Turkic nationalism rather than liberalism. Nevertheless, Musavat was eventually admitted to ELDR. The party has alleged that the Azerbaijani government has been seized by leading politicians of Kurdish, Talysh, Armenian or other ethnic groups of non Turkic origin.