Кіріспе

1980 жылғы Гай Гамильтоннің режиссерлік жұмысы, Джоан Хиксон қатысқан нұсқасы.

"The Mirror Crack'd" – 1980 жылғы британдық детективтік фильм. Джонатан Хейлс пен Барри Сэндлердің сценарийі бойынша, Агата Кристинің 1962 жылғы "Мисс Марпл" романы "The Mirror Crack'd from Side to Side" негізінде түсірілген. Басты рөлдерде: Анжела Лансбери, Джеральдин Чаплин, Тони Кертис, Эдвард Фокс, Рок Хадсон, Ким Новак және Элизабет Тейлор. Түсірілімдер Лондонның Твикенхэм қаласындағы Твикенхэм киностудиясында және Кент облысында жүргізілді.

Сюжет

1953 жылы ағылшынның Сент-Мэри-Мид ауылында, Мисс Джейн Марпл тұратын жерде, екі танымал киножұлдызы Марина Радд пен Лола Брюстермен бірге Мэри, Шотландия королевасы мен Елизавета I туралы костюмдік драма түсіру үшін Голливудтық түсіру тобы келеді. Екі актриса – ескі қарсылас. Марина ұзаққа созылған "аурудан" және зейнетке шығудан кейін (баласы ауыр ми зақымдануымен туған кездегі нервтік күйзеліс салдарынан) қайта оралып келеді. Ол және оның күйеуі, фильмнің режиссері Джейсон Радд, олардың серіктерімен бірге келеді. Лола да фильмде болатынын білгенде, ол ашуланып, ашуын жасыра алмайды. Содан кейін Лола күйеуі Марти Феннмен бірге фильмді продюсерліктейді. Ауыл тұрғындары кинокомпанияның "Госсингтон-холл" сарайында ұйымдастырған қабылдауға шақырылып, атақтылармен танысады. Лола мен Марина қабылдау бөлмесінде бетпе-бет келіп, күлімсіреп, камераға позирлеген кезде бір-бірін сыйламайды. Қабылдау кезінде Маринаны екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Маринамен жеке кездескендігі туралы ұзақ және егжей-тегжейлі әңгімемен шаршататын адал жанкүйері Хизер Бэбкок тоқтатып алады. Осы жылдар бұрын болған кездесуін айтып бергеннен кейін, ол ауру төсегінен тұрып, сұлу жұлдызбен кездесуге барады. Хизер Маринаға дайындалған коктейльді ішкенде, тез уланудан қайтыс болады. Дәрігерлердің сараптамасы бойынша, өліміне барбитураттардың көп мөлшері себеп болған. Барлығы Маринаның өлтірілуіне ниеттенгенін сендіреді. Маринаға газеттен қиылған үзінділерден жасалған анонимді өлім туралы хабарламалар келіп тұрады, ал фильм түсірілімі басталғаннан кейін, ол түсірілім алаңындағы кофесіне залал келтірілгенін, одан қорқынышқа ұшырағанын біледі. Шотландиялық полиция инспекторы Крэддок істі тергеуде шатасқан. Ол өзінің тәтесі, жақында қабылдау бөлмесінде аяғын жарақаттап, үйіне қамауға түскен Джейн Марплден көмек сұрайды. Күдіктілер – Джейсонның оған жасырын ғашық көмекшісі Элла Зиелински, Маринаның жолынан кетуін қалайтын, және ызалы актриса Лола. Бас күдікті Элла Зиелински, ауылдағы телефон кабинасына қоңырау шалып, кісі өлтірушіні әшкерелеймін деп қорқытқаннан кейін, оның дәрісінің орнына уытты спреймен өлтіріледі. Дәрігерлердің сараптамасы бойынша, оның дәрісінде прус қышқылы болған. Енді аяғына тұрған Марпл мырза Марина мен Джейсон тұратын Госсингтон залына барып, Хизер қайтыс болған жерді көреді. Үйді тазалаған әйелден алған ақпаратына сүйене отырып, Марпл оқиғаның тоғысын біріктіре бастайды және құпияны ашады. Алайда, сол кезде Госсингтон-холлда тағы бір өлім оқиғасы орын алады, бұл кісі өлтірушінің кім екенін түсіндіреді: Марина Радд, ол өзіне-өзі қол жұмсаған. Мисс Марпл Хизер Бэбкоктің әңгімесі Маринаның ниеті болғанын түсіндіреді. Хизердің оқиғасы бойынша, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хизер Маринамен сүйісіп, жүкті болған Маринаны жұқтырған. Бұл оның баласының ақыл-ойы жетілмеуіне себеп болған. Осы оқиғаны Хизердің қуанышпен айтқанын естігенде, Марина ашуланып, оны улаған. Содан кейін ол өзін құрбандыққа ұсынғандай көрінеді, өлім туралы хабарламаларды жасап, өзінің кофесіне у қосады. Элла түрлі күдіктілерге телефон шалып, кездейсоқ дұрыс болжаған, бұл Маринаны оны өлтіруге итермеледі. Джейсон Мисс Марплға әйеліне қылмыстық жазадан құтқару үшін ыстық шоколадына у қосып, бірақ оған ешкім қол тигізбегенін мойындайды. Маринаның денесі табылған, ол өзін-өзі улағандай көрінеді.

Өндіріс

Роман 1962 жылы жарық көрді. 1977 жылы Warner Bros. Хелен Хейздің «Кариб мұрасы» және «Күзілген айна» фильмдерінің адаптацияларында Мисс Марпл рөлін ойнайтынын жариялады. «Айна» фильмінің құқықтары бұрын «Ориент экспресіндегі кісі өлтіру» (1974) және «Нилдегі өлім» (1978) фильмдерінің бейімделулерін жасаған Джон Браборн мен Ричард Гудвинге берілді. 1979 жылы олар «Нилдегі өлім» фильмінде қосалқы рөлде ойнаған және «Свини Тодд» спектаклінде сахнада көрінген Лэнсберидің қатысуымен фильм түсіретіндерін хабарлады. Лансбери мюзиклдегі жұмысын аяқтағанша түсірілім тоқтатылды. 1979 жылдың тамызында Браборн жарылыстан аяғына жарақат алды, нәтижесінде анасы, ұлы және қайын атасы Лорд Маунтбеттен қаза тапты, бірақ ол фильмді аяқтауды жалғастырды. Гамильтон режиссер болып тағайындалды. Ол продюсерлерге Кристидің романдарының жанкүйері емес екенін айтты, олар оның осылай болуын фильмге қолайлы деп есептеді. Гамильтон сценарийді «өте күлкілі» деп сипаттады. Бұл Тейлордың үш жылдан бері түсірген алғашқы фильмі болды. Ол былай деді: «Мен екі жыл бойы күйеуімнен ұзақ айырылмайтын, маған қызықтырмайтын рөлге келіспеймін деп айттым. «Күзілген айна» фильмінде мен осының барлығын таптым және жақын достарыммен қайта жұмыс істеуге асығамын». 1960 жылдары Маргарет Рутерфордтың басты рөлде ойнаған «Мисс Марпл» фильмдері сериясы түсірілді. Гамильтон Рутерфордты «тамаша клоун, бірақ ол Айға ұшқан сияқты, Мисс Марпл емес» деп айтты. «Біз Кристидің Мисс Марплын жасаймыз, ол өте маңызды, әңгімеге құмар, сәл мақтанғақ және велосипедінен құлап, ауылдық қаз-құйрық суына түспейді».

Түсірілім

Сент-Клер егістігі, Хеверхэм, Севеноакс округінің бөлігі, Кент, Марина Раддтың (Тейлор) және оның күйеуі Джейсонның (Хадсон) салтанатты үйі ретінде пайдаланылды. Ye Olde George Inn және Шорхэмдегі Чирч-стриттегі көпір екеуі де түсірілімде көрінеді, олар Сент-Мэри Мид ауылының бөлігі ретінде қолданылды. Смарден ауылы мен Сент-Михаэль шіркеуі де ауылдың орны ретінде пайдаланылды. Түсірілім барысында "Татчэд Хаус" коттеджі Смарденде Мисс Марплдың үйі ретінде қолданылды. Смарден Кенттің Эшфорд ауданында орналасқан, ал дәстүрлі сабан үйлер мен ауылдық дүкендер оны түсіруге өте қолайлы орынға айналдырды. Фильм 1980 жылдың 12 мамырынан 18 шілдесіне дейін 10 апталық кесте бойынша түсірілді. "Көңілді болды", - деді Кертис. "Тым қиын емес. Мен "Спартак" сияқты терлеп баспадым және жақсы уақыт өткіздім". "Мен ешқашан фильм түсіруден осылай ләззат алған емеспін", - деді Новак. "Бұл менің ең жақсы рөлім болмауы мүмкін, бірақ менің әр қадамымды бақылап, мойныма отырған студия жетекшісі болған жоқ". Новак Тейлор екеуінің бір-біріне айтуға көптеген қызық, тікенді сөздері болғанын айтты. Шын мәнінде, мұндай қатыгездік кино түсірілімінде сирек кездеседі, бірақ актрисалар осыған көп ойланады. Бірақ олар ешқашан айтқан емес. Сондықтан да бұл фильм осылай қызықты болды". Дегенмен, ол киноға қайта оралуы тек уақытша болды. "Кейде-кейде "Айнаның жарылуы" сияқты бірдеңе жасау жақсы, мені балалар кешіндегі Золушкадай сезінеді. Бірақ тұрақты түрде – жоқ".

Илхам теориясы

Биографтар Кристи американдық киножұлдыз Джин Тирнидің нақты өміріндегі оқиғаны "Күректен-үстінен жарылған айна" сюжетінің негізі ретінде пайдаланғанын болжайды. 1943 жылдың маусым айында, алғашқы қызына жүкті болған кезде, Тирни Голливудтың мәдени орталығындағы жалғыз өнер көрсетілімінде неміс қызылшасына шалдықты. Тирнидің ауруына байланысты оның қызы саңырау, жартылай соқыр, катарактамен және дамуында ауыр кемшіліктерімен дүниеге келді. Туғаннан кейін болған қайғылы оқиғадан кейін актриса теннис кешінде автограф сұраған жанкүйерінен (сол кезде теңізшілер корпусының әйелдер бөлімшесінің мүшесі болған) әйелдің неміс қызылшасымен ауырып, карантиннен шығып, Тирнидің Голливудтың мәдени орталығындағы жалғыз өнер көрсетіліміне келгенін білді. Өзінің өмірбаянында Тирни әйел өзінің оқиғасын айтқаннан кейін: "Мен сол жерде ұзақ минут тұрдым. Оған осы қайғылы оқиға туралы айтудың қажеті жоқ еді. Мен кері бұрылып, тез кетіп қалдым. Содан кейін мен ешкімнің сүйікті актрисасы болғаны маған маңызды болмады" деп жазды. Оқиға, сондай-ақ актрисаға ақпарат жеткен жағдай Кристидің әңгімесінде дерлік сөзбе-сөз қайталанған. Тирнидің өмірлік тәжірибесі жақсы жарияланған еді.

Қабылдау

Фильм АҚШ-та кассалық сәтсіздікке ұшырады. Лэнсбери Мисс Марпл рөлін ешқашан қайта ойнамады.