Кіріспе

R v DeSousa [1992] 2 S. C. R. 944, – Канада Жоғарғы Сотының «заңсыз түрде дене күшіне зиян келтіру» қылмысы үшін жасалған әрекеттің қылмыстық жауапкершілік деңгейін конституциялық талаптарға сәйкес анықтаған ісі. Бұл іс Р. Хундал және Р. Крейтонға қарсы істер қатарынан болып табылады, онда Сот бірнеше қылмыстар үшін кінәлілік деңгейін төмендетті.

Өмірбаян

1987 жылғы 31 желтоқсанда Торонтода Жаңа жылдық кеште түн ортасына дейін аз қалғанда төбелес болды. Бірнеше адам бөтелке лақтыра бастады, соның ішінде Жоао ДеСоса бір бөтелке лақтырды, ол қабырғадан секіріп, Тереза Сантостың қолға тиіп, ауыр дене жарақатын келтірді. ДеСоса Қылмыстық кодекстің 269-бабы бойынша заңсыз түрде дене жарақатын келтіргені үшін айыпталды. Сот алдындағы мәселе – Қылмыстық кодекстің 269-бабы Конституцияның 7-бабын бұза ма, бұзбай ма еді, себебі ол "Толық жауапкершілік" құрамындағы қылмыстар үшін түрме жазасын көздейді (бұл Б.К. Автокөлік заңы ісінде конституцияға қайшы деп танылды).

Қаулы

Соттағы Sopinka судьясы 269-баптың 7-бабын бұзбайтынын мәлімдеді. Бұл айыптың өзі екі бөлек талаптан тұрады. Біріншіден, жарамды mens rea талабы бар негізгі құқық бұзушылық ("заңсыз әрекет") болуы керек. Бұл провинциялық және федералдық құқық бұзушылықтарды, қылмыстық немесе басқа да құқық бұзушылықтарды қамтиды, бірақ абсолютті жауапкершілік құрайтын құқық бұзушылықтарды болдырмайды. Екіншіден, "заңсыз әрекет" кем дегенде "объективті түрде қауіпті" болуы керек, яғни, ақылға қонымды адам бұл әрекет денеге зиян келтіру қаупін тудыратынын түсінуі тиіс. Құқық бұзушылыққа байланысты айып тарту немесе айтарлықтай түрме жазасы болмағандықтан, жоғары "субъективті кінә" талабы қойылған жоқ (R. v. Martineau). Сот, құқық бұзушылық салдарына келтіру ниетінің дәлелденуін талап етпегендіктен, моральдық жағынан кінәсіз адамды жазалайды деген пікірді жоққа шығарды. Керісінше, бұл құқық бұзушылықтың мақсаты объективті түрде қауіпті әрекеттердің алдын алу болып табылады (бұл негіздеме R. v. Creighton ісінде кеңінен түсіндірілді).