Кіріспе
1967 жылы жазылған уся романы: Жин Ённың "Күлкілі, мақтаншақ саяхатшысы" (ағылш. The Smiling, Proud Wanderer) – Жин Ённың (Луис Ча) уся романы. Ол алғаш рет Гонконгте 1967 жылдың 20 сәуірінен 1969 жылдың 12 қазанына дейін "Мин Пао" газетінде сериал ретінде жарияланды. Романның қытайша атауы, Сяо Ао Цзян Ху, сөзбе-сөз "қиындыққа толы қарапайым әлемде еркін өмір сүру" дегенді білдіреді. Ағылшын тіліндегі басқа аудармалары: "Келген-кеткен семсерші", "Желде күлкі", "Талдаусыз батыр", "Мақтаншақ және батыл саяхатшы". Романның кейбір бейімделулерінде "State of Divinity" деген басқа атау қолданылады.
The Smiling, Proud Wanderer is a wuxia novel by Jin Yong (Louis Cha). It was first serialised in Hong Kong in the newspaper Ming Pao from 20 April 1967 to 12 October 1969. The Chinese title of the novel, Xiao Ao Jiang Hu, literally means to live a carefree life in a mundane world of strife. Alternate English translations of the title include The Wandering Swordsman, Laughing in the Wind, The Peerless Gallant Errant, and The Proud and Gallant Wanderer. Another alternative title, State of Divinity, is used for some of the novel's adaptations.
Сюжет
Цзянхуда (жауынгерлік өнерлер қауымдастығы) "Бикси қылышпен ойнау нұсқаулығы" деп аталатын өте құнды жауынгерлік өнерлер нұсқаулығы бар, ол Фучжоудағы Фувей қауіпсіздік қызметін басқаратын Лин отбасының мұрасы. Циньчжэн мектебінің басшысы Ю Чанхай өзінің ізбасарларын Линьдерді өлтіруге бастап, оқулықты алуға тырысады, бірақ оны таба алмайды. Юэ Букун, Тау Хуа мектебінің жетекшісі, "ортодоксалды" Бес тау семсер мектептері Альянсының мүшесі Лин Пинчжиді құтқарады, Лин отбасының жалғыз тірі қалған адамы, оны шәкірт ретінде қабылдайды және оны семсермен күресуге үйретеді. Романның басты кейіпкері - Юэ Букунның ең аға шәкірті Лингху Чонг, жетім, көңілді, бірақ адал және алкогольді ішімдіктерге бейім шенеунік. Ол атақты бандит Тянь Богуанмен достыққа түседі және (Солтүстік) Хенг тауы мектебінің монах қызы Йилинды Тяньның азғындық әрекеттерінен құтқарады. Осы арада (Оңтүстік) Хенг тауы мектебінің оқытушысы Лю Чжэнфэнь өз шешімін жариялайды – цзянхудан кетуге және өзінің жауынгерлік өнердегі достарына зейнетке шығу рәсіміне куә болуға шақырады. Оқиға қантөгіске айналады, өйткені Тау Сонг мектебінің басшысы Зуо Ленчхан және басқа "ортодоксалды" мектептер Лю Чжэнфэнді "жаман" Күн мен Ай қасиетті сектасының ақсақалы Ку Янмен достық қарым-қатынас жасап, өздерінің одақтастарына адал емес деп айыптайды. Лю Чжэнфэн мен Ку Ян Зуо Ленчхан мен оның адамдары бұғаулап алады және ақырында өз-өзіне қол жұмсайды. Өлер алдында Лю Чжэнфэн мен Ку Ян Лингу Чонға "Сяоао Цзянху" ("Цзянхуда мақтанышпен күліп") деген музыкалық шығарманы береді. (Романның қытайша атауы осы ойдан шығарылған музыкалық шығарманың атынан алынған.) Лин Пингжидің Тау Хуа мектебіне оқуға түсуі Лингху Чонның Юэ Букунның қызы Юэ Лингшанға деген романтикалық сезімдерін басаңдатып, ол Лин Пингжиге ғашық бола бастайды. Сонымен қатар, Лингху Чонның Тянь Богуанмен достығы оны қиындыққа ұшыратады, өйткені Тау Хуа мектебінің ережелеріне сәйкес, кез-келген джианху боксшысы немесе "жаман" мектептің адамымен байланысуға болмайды. Оның ұстазы оны бір жыл бойы Хуа тауының бір ауласында жалғыз қалдырып, "жаман істерін" ой жүгіртуге мәжбүр етеді. Осы уақыт ішінде ол үңгірде семсерлеу техникасының оюларын табады, оларды жаттығады және басқа төрт семсер мектептерінің дағдылары мен қарсы қозғалыстармен танысады. Ол сондай-ақ Тау Хуа мектебінің семсершісі Фэн Цинянды кездестіреді, ол оған Дугудың Тоғыз семсерін үйретеді. Өзін әділ деп жариялаған Бес таудағы семсер мектептері Альянсы, бірлікте болып көрінсе де, өз мүшелерінің арасында саяси және ішкі күреспен үнемі қиналады. Лингху Чонг қақтығыстарға түсіп, ауыр ішкі жарақаттарға ұшырайды, ал жаңадан игерілген шеберлігін Тау Хуа мектебінің оқушыларын Тау Сонг мектебінің жамылғысы бар мүшелерінің шабуылдарынан қорғауға қолданады. Басқа мектептер "Дугудың тоғыз қылы" атты кітапты "Бикси қылыш ойыны" деп қате түсіндіріп, Лингху Чонды "Бикси қылыш ойыны" кітабын ұрлап алып, оны өзі үшін сақтап қалды деп қате айыптайды. Юэ Букун да шәкіртімен бірге қылышпен күресуде күдікті болып, жасырын түрде қызғанышқа бой алдырады. Лингху Чонг Луоянға саяхатқа шыққанда, өзінің ұстазы мен Маунт Хуа мектебінің оқушыларына еріп, Күн мен Ай қасиетті сектасының басты тұлғасы Рен Ин Ин Инды кездестіреді және оған ғашық болады. Ол сондай-ақ бірнеше цзянху боксшыларымен кездеседі, олар оған мейірімді болып, оны сауықтыруға тырысады. Сол кезде Юэ Букун Лингху Чонның цзянху боксшыларымен араласуынан шаршап, шәкіртімен бірге қалады. Лингху Чонг сонымен қатар Рен Ин Инге Күн мен Айдың қасиетті табынуының жауларын жеңуге көмектеседі және оның жарақаттары уақыт өте келе нашарлайды. Ақырында, ол оны Шаолин мектебінен көмек іздеуге алып келеді. Лингху Чонг кейіннен Шаолин абысы Фанчжэннен Юэ Букунь Лингху Чонгты Маунт-Хуа мектебінен шығарып салғандығын жариялағанын біледі. Лингху Чонг қазір цзянхудың "ортодоксалды" жағында жәбірленуші болғандықтан, үмітсіздіктен қалады. Шаолиннен кеткен соң, ол бейтаныс адам Сян Вэньтианмен кездеседі, оны ондаған жаулардан құтқарады. Сян Вэньтиан Линху Чонның қасам еткен бауыры болады және оны Ханчжоудағы сарайға әкеледі, онда олар Күн Ай Киелі Культының бұрынғы басшысы Рен Вохсинді (Рен Ин Ин Инның әкесі) табады. Рен Вохсин Лингху Чонгты нокаутқа түсіріп, оны айлакер ретінде пайдалана отырып, тұтқыннан қашып шығады. Тұтқында отырған Лингху Чонг Рен Ваксингтің атақты Космикалық сіңіру күшінің ою-өрнектерін тауып, бұл шеберлікті кездейсоқ үйреніп алады. Рен Вохсин Лингху Чонды құтқару үшін кейін оралады және оған Рен Ин Ин Инға үйленуді ұсынып, Күн мен Ай қасиетті сектасына қосылуға көндіруге тырысады. Лингху Чонг қосылудан бас тартады, бірақ Рен Вохсинді Күн мен Ай қасиетті сектасын қайта басып алуға көмектеседі. Лингху Чонг (Солтүстік) Хенг тауы мектебінің жаңа басшысы болады, оның мүшелерінің барлығы монахтар, өйткені ол оның басшыларын құтқаруға сәтсіздікке ұшырайды. Ол Зуо Ленчхан шақырған Бес тау семсер мектептері Альянсының арнайы жиналысына қатысады, ол басқа төрт мектепті Тау Сонг мектебіне біріктіруге мәжбүрлеуге тырысады. Алайда, ол Юэ Букунмен жеңіледі және соқыр болады, ол оған қарсы "Бикси қылыш ойыны" қолданады. Юэ Букун Альянстың жаңа басшысы болады. Жиналыстан кеткен соң, Лингху Чонг пен Рен Ин Ин Ин Лин Пинчжидің Циньчжэн мектебінің мүшелерін оның отбасының кектеуі үшін қатыгездікпен өлтіргенін көреді және оның әйелі Юэ Лингшанмен араласады. Лин Пинчжи өзінің және Юэ Букуннің "ортодоксалды" емес деп саналатын "Бикси қылыш ойыны" шеберлігін меңгергенін, оны үйрену үшін олар өздерін жоюы керек екенін ашады. Лингху Чонг сондай-ақ Юэ Букунның, оның құрметті бұрынғы ұстазының, шын мәнінде, Лин Пинчжиге қарсы жасалған күрделі схеманың зұлым жемқор екенін біледі, оның мақсаты қылыш ойыны нұсқаулығын басып алып, цзянхуды басып алу болды. Лин Пинчжи Зуо Ленчханға адалдығын көрсету үшін Юэ Лингшанды пышақтап өлтіреді, ол Юэ Букунға қарсы кек қайтаруды жоспарлап отыр. Юэ Лингшанның өлімі алдында ол Лингху Чонгқа Лин Пинчжидің өмірін сақтауға уәде беруін сұрайды, өйткені ол оны әлі де жақсы көреді. Лингху Чонг Юэ Лингшанға деген бұрынғы сезімдерін еске алып, неге болмасын келіседі. Юэ Букун оның құпиясын білетін Лин Пинчжиді өлтіруді жоспарлайды және оны үнсіз қалдыруға тырысады. Лингху Чонг бұрынғы ұстазымен жау болуға құлықсыз болса да, ақырында Юэ Букунның зұлымдықтарынан әділдікті қорғауды таңдайды. Финал Бес тау семсер мектептері Альянсының мүшелерінің Юэ Букуннің опасыздығы салдарынан Хуа тауындағы үңгірде тұтқынға алынуымен аяқталады. Мектептер параноя мен сенімсіздік салдарынан бір-бірін өлтіріп, одақтың тарауына әкеледі. Лингху Чонг Лин Пинчжиді жеңіп, оған берген уәдесіне сәйкес өмірін сақтайды, бірақ оны басқаларды жаралауына жол бермеу үшін мүгедек етеді. Сонымен қатар, Юэ Букун Лингху Чонгпен шайқасқанда Йилинмен өлтіріледі. Альянстың құлауынан кейін Рен Вохсин шашыраған және фрагменттелген "ортодоксалды" мектептерге шабуыл жасауды жоспарлайды, осылайша цзянхуды өзінің "жаман" Күн мен Ай қасиетті сектасының бақылауына алуды көздейді. Ол Лингху Чонгты өзіне қосылуға мәжбүрлеуге тырысады, бірақ маңызды сәтте инсульттан көз жұмады. Рен Ин Ин Ин Күн мен Ай қасиетті сектасының жаңа басшысы болады және цзянхудың "ортодоксалды" және "жаман" тараптары арасында бейбітшілікке қол жеткізеді. Үш жылдан кейін ол басшылықты Сян Вэньтианға береді және Лингху Чонгқа үйленеді, олар бақытты өмір сүреді.
Күн мен Айдың қасиетті табынушылығы
Күн мен Айдың қасиетті культі Қара Орман жартасына негізделген (қазіргі Шибайпо, Хэбэй). Оның шығу тегі белгісіз. Цзянхудағы жауынгерлер Күн мен Ай қасиетті культін бұрынғы Мин культіне айтқандай, "Шайтан культі" деп атайды. Ол ерекше және діни қағидаларға қайшы саналады, сондықтан ортодоксалды мектептердің ортақ жауы болып табылады. Оның мүшелері түрлі секталық әрекеттерге қатысып, қатыгез қылмыстар жасағаны мәлім. Оған Рен Вохсинг басшылық еткен, бірақ Дунфан Бубай оны бір схема арқылы биліктен ығыстырды. Дунфан өзінің ізбасарларына қатыгездікпен қарап, оларды уландырады және тек бағынса ғана уға қарсы дәрі береді, осылайша олардың азабын уақытша жеңілдетеді. Рен Вохсинг "Космикалық энергияны сіңіру" күшін қолданады, ол қарсыласының ішкі энергиясын сарқып, сіңіруге мүмкіндік береді, ал Дунфан Бубай Күнбағыс нұсқаулығындағы өнерді меңгергеннен кейін жеңілмейтін болады деседі.
Тақырыптар
Кейінгі сөзінде Цзинь Ён "Күлкілі, мақтаншақ саяхатшы" романының уся романы кейпінде жасырылған саяси аллегория ретінде түсіндірілуі мүмкін екенін айтады. Аллегория ретінде ол "кез келген дәуірде немесе ұйымда" орын алуы мүмкін. Цзинь Ён сондай-ақ кейінгі сөзінде роман жарық көргеннен кейін вьетнамдық саясаткерлердің парламент отырыстарында Юэ Букунь және Зуо Ленчхан есімдерін бір-біріне қарсы айыптау үшін қолданғанын мәлімдеді.
Теледидар
1984 TVB (Гонконг) Чоу Юн-фат, Ребекка Чан, Джейми Чик, Кеннет Цанг, Тун Вай, Изабелла Вонг. Қараңыз, «Күлімдеп, мақтаншақ саяхатшы» (1984 телесериалы).
1985 TTV (Тайвань) Брайан Лёнг, Леанна Лю.
1996 TVB (Гонконг) Джеки Луи, Фиона Лёнг, Шери Чан, Тимми Хо, Хе Мэйтянь, Вонг Вай. Қараңыз, «Құдайлық мемлекет» (1996 телесериалы).
2000 CTV (Тайвань) Ричи Рен, Анита Юэн, Вивиан Чен, Сонг Тамин, Юэ Юэли, Цай Цзанте, Леанна Лю. Қараңыз, «Құдайлық мемлекет» (2000 телесериалы).
MediaCorp (Сингапур) Стив Ма, Фанн Вонг, Айви Ли, Чжоу Чхор Менг, Жаклин Тэй, Чжэн Гэпин, Присцелия Чан. Қараңыз, «Легендарлық қылышкер».
2001 Ciwen Film & TV Production Co. Ltd. (Қытай) Ли Япэн, Сюй Цин, Вэй Цзы, Мяо Иии, Ли Цзе, Чэн Лифэн, Ю Чэнхуэй. Қараңыз, «Желде күлкі» телесериалы.
2013 Cathay Media (Қытай) Уоллес Хо, Юань Шаньшань, Ян Жун, Чэнь Сяо, Хови Хуан, Джо Чен, Дэн Ша, Хань Дун, Лю Цзярон, Брайан Лёнг. Қараңыз, «Қылышкер» (телесериал).
2018 Youku (Қытай) Дин Гуансэнь, Сюэ Хаоцзин, Дин Иси, Чэнь Сюнь, Цзян Синьсинь, Дин Иси, Лю Цзятун және Цзян Чжуоцзюнь. Қараңыз, «Жаңа күлімдеп, мақтаншақ саяхатшы» (2018 телесериалы).
Комикстер
Ли Чи Чингтің "Құдайлар мемлекеті" атты манхуа сериясының барлығы 26 томы Гонконгтағы Минг Хо және Индонезиядағы M&C (Gramedia Group) баспаларында жарық көрді.
Сахналық қойылымдар
2006 жылы Гонконг би компаниясы романды Розан Вонг, Расс Вонг, Лю Иньхон, Су Шу, Чен Лей және Ми Тао қатысқан сахналық қойылымға бейімдеді, бұл компанияның 25 жылдығына арналған мерекелік шара болды. 2010 жылы Американың Янцзы репертуарлық театры Нью-Йорк қаласында «Желде күлу: жауынгерлік өнер туралы айқын хабарлама» пьесасының тұңғыш көрсетілімін ұсынды. Пьесаны Джоанна Чан жазды және қойды, онда 18 актер 26 рөлді сомдады.
Бейне ойындар
2000 жылдан 2002 жылға дейін Interserv International Inc. 3D қозғалтқышын қолданып, роман негізінде жасалған үш ойын шығарды. Swordsman Online – Perfect World әзірлеген MMORPG. Ойын романда кездеспейтін қосымша мектептерді де қамтиды. Лингху Чонг 2008 жылғы PC-ға арналған Street Fighter Online: Mouse Generation сайыс ойынында ойналатын кейіпкер болды.