Кіріспе
Хулда (Хулда) – Еврей Киелі кітабында Патшалар кітабы 22:14–20 (NIV) және Тарих кітабы 34:22–28 (NIV) аралығында есімдері тілінген пайғамбар. Жосия патшаның бұйрығымен Сүлеймен ғибадатханасының жөнделуі кезінде заң кітабы табылып, Хелкия, Ахиқам, Ақбор, Шафан және Асая оған барып, Тәңірдің пікірін білу үшін кеңес сұрайды. Ол Шаллумның әйелі, ол Тохат ұлы (сонымен қатар Тиква аталған), Харас ұлы (сонымен қатар Хасра аталған), киім сақтаушысы еді. Ол Иерусалимнің екінші ауданында немесе екінші бөлігінде тұрды. Киелі кітаптың Король Джеймс нұсқасы бұл бөлікті "колледж" деп атайды, ал Жаңа Халықаралық нұсқасы "жаңа бөлік" деп атайды. Раббилік түсіндірмелерге сәйкес, Хулда мен Дебора Еврей Киелі кітабының Невиим (Пайғамбарлар) бөліміндегі басты пайғамбар әйелдер болып саналады, бірақ Мириям осылайша Торада есімдері тілінген, ал Ишая кітабында аты-жөні айтылмаған пайғамбар әйел туралы айтылады. "Хулда" сөзі еврей тіліндегі חלד сөзінен шыққан, ол "қалу" немесе "жалғасу" дегенді білдіреді. Храм тауының оңтүстік қабырғасындағы Хулда қақпалары оның құрметіне аталған.
a character in the Bible
Huldah ( Ḥuldā) is a prophetess mentioned in the Hebrew Bible in Kings 22:14–20 (NIV) and Chronicles 34:22–28 (NIV). After the discovery of a book of the Law during renovations at Solomon's Temple, on the order of King Josiah, Hilkiah together with Ahikam, Acbor, Shaphan and Asaiah approach her to seek the Lord's opinion. She was the wife of Shallum son of Tokhath (also called Tikvah), son of Harhas (also called Hasrah), keeper of the wardrobe. She lived in Jerusalem, in the Second District or Second Quarter. The King James Version of the Bible calls this quarter "the college", and the New International Version calls it "the new quarter". According to Rabbinic interpretation, Huldah and Deborah were the principal professed woman prophets in the Nevi'im (Prophets) portion of the Hebrew Bible, although Miriam is referred to as such in the Torah and an unnamed prophetess is mentioned in Isaiah. "Huldah" derives from the Hebrew lemma חלד, meaning to abide or to continue. The Huldah Gates in the Southern Wall of the Temple Mount are named for her.
Рабби әдебиеттерінде
Раббилердің түсіндірмесіне сәйкес, Хулда Жосия патшаның елшілеріне: «Сендерді маған жіберген адамға былай деңдер» (Патшалар 22:15 (NIV)) деді. Оның тілінің ресми еместігінен, Хулданың пікірінше, Жосия басқа адамдардан ешқандай айырмашылығы жоқ екенін көрсетеді. Патша оған, Еремияға емес, себебі ол әйелдердің еркектерге қарағанда көбірек аяныш сезіміне ие екенін және оның Еремиядан гөрі Құдайға оның үшін дұға жасауы мүмкін екенін сенді (Мег. 14а, б; Сeder 'Oлам Р. xxi-ге қараңыз). Хулда мен Еремия Рахабтың Жошуаға үйленуі арқылы туысқан болған (Сифре, Сандар 78; Мег. 14а, б). Еремия ерлерге тәубеге шақырып, уағыздағанда, Хулда да әйелдерге солай істеді (Песик. R. 26 [Фридман басылымы, 129-бет]). Хулда тек пайғамбар ғана емес, сонымен қатар мектепте ашық сабақ берген (Таргум, Патшалар 22:14 (NIV)), кейбір түсіндірмелерге сәйкес, әсіресе ауызша заңды үйреткен.
Жерлеу орны
Хулданың соңғы тыныс алған жеріне қатысты екі қайшы дәстүр бар. Тосефта Хулданың Иерусалим қабырғалары арасында жерленгені туралы мәлімдейді. Орта ғасырларда Зәйтүн тауындағы мешіттің астындағы тастан қазылған үңгірді Хулданың жерленген жері деп санауға байланысты екінші дәстүр қалыптасты (Иерусалимдегі Көтерілу шіркеуіне қараңыз). Христиандық және ислам діндерінде бұл жерлеу тиісінше осы діндердегі екі түрлі қасиетті әйелмен байланыстырылады.