Кіріспе

Кеңес жазушысы (1915–1979)

Константин Михайлович Симонов, шын аты Кирилл Михайлович Симонов (Константи́н Миха́йлович Си́монов, 28 қараша 1915 [е.с. 15 қараша 1915] – 28 тамыз 1979), – кеңес жазушысы, соғыс ақыны, драматург және соғыс корреспонденті. Ол ең бастысы 1941 жылғы «Мені күте тұрыңыз» поэмасымен танымал.

Алғашқы жылдар

Симонов 1915 жылы Петроградта дүниеге келген. Оның анасы, княжна Александра Леонидовна Оболенская, Рюриковичтер әулетінің Оболенский тармағынан шыққан. Оның әкесі Михаил Агафангелович Симонов, патша армиясының офицері, 1917 жылғы революциядан кейін Ресейден кетіп, 1921 жылдан кейін Польшада қайтыс болды. Константиннің анасы Александра Константинмен бірге Ресейде қалды. 1919 жылы анасы Қызыл Армия офицері және Бірінші дүниежүзілік соғыстың қатысушысы Александр Иванишевке үйленді. Константин бала кезінде бірнеше жыл Рязань қаласында өткізді, ал оның әкесі жергілікті әскери мектепте оқытушы болып жұмыс істеді. Кейін олар Саратовқа көшіп, Константин балалық шағының қалған бөлігін сонда өткізді. 1930 жылы Саратовта жеті жылдық білімін аяқтағаннан кейін, ол токарь болу үшін фабрика-заводтық училищесіне (Fabrichno Zavodskoe Uchilishche FZU) түсті. 1931 жылы оның отбасы Мәскеуге көшіп келді. Дәлдік инженерлік курсын бітіргеннен кейін Симонов 1935 жылға дейін фабрикада жұмыс істеді. Осы жылдары ол өзінің есімін Кириллден Константинге өзгертті, себебі ол "р" дыбысын аристократиялық есек сөйлеумен айта алмады. Симоновтың алғашқы өлеңдері 1936 жылы "Жас гвардия" және "Октябрь" журналдарында жарияланды. 1938 жылы Максим Горький атындағы әдебиет институтын бітіргеннен кейін Симонов Мәскеудегі Тарих, философия және әдебиет институтына оқуға түсті. Оның оқуы 1939 жылдың мамыр-қыркүйек айларында Моңғолиядағы Халхин-Гол шайқасын баяндау үшін әскери тілші ретінде жіберілгенде тоқталды. Симонов 1939 жылы Институтқа қайта оралды.

Шығармалары

Симоновтың алғашқы пьесасы "Бір махаббаттың тарихы" 1940 жылы жазылып, Ленинградтағы Ленин атындағы комсомол театрында қойылды. 1941 жылы ол екінші пьесасын "Біздің қаламыздан келген жігіт" деп атады. Сол жылы ол осы жердегі совет әскерлерінің қарсыласуына куә болды, онда бір күнде 39 неміс танкысы жойылды, және бұл эпизодты "Тірілер мен өлгендер" трилогиясында бейнеледі. Ленин атындағы әскери-саяси академиядағы әскери корреспонденцияны оқыған Симонов екінші дәрежелі квартирмейстер шеніне ие болды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Симонов ресми армия газеті "Красная звезда"-да жұмыс істеді. Симонов әскер шені бойынша өсіп, 1942 жылы аға батальон комиссары, 1943 жылы подполковник, ал соғыстан кейін полковник атанды. Соғыс жылдарында ол "Орыс халқы", "Мені күте тұр", "Солай болсын" пьесаларын, "Күндер мен түндер" повесін, "Сенмен және сенсіз" және "Соғыс" атты екі өлеңдер жинағын жазды. "Мені күте тұр" өлеңі, соғыстағы солдаттың сүйіктісінен оның оралуын күтуін өтінетін өлеңі, орыс әдебиетіндегі ең танымал өлеңдердің бірі болып саналады. Бұл өлең болашақ әйелі, актриса Валентина Сероваға арналған. Оның Валентинаға арналған көптеген өлеңдері "Сенмен және сенсіз" кітабына енді. Соғыс тілшісі ретінде Симонов Румынияда, Болгарияда, Югославияда, Польшада және Германияда болды, онда ол Берлин шайқасына қатысты. Соғыстан кейін оның жинақталған репортаждары "Чехословакиядан хаттар", "Славян достығы", "Югославиялық жазбалар" және "Қара теңізден Баренц теңізіне дейін: Соғыс тілшісінің жазбалары" кітаптарында жарияланды.

Соғыстан кейінгі жұмыстар

Соғыс аяқталғаннан кейін үш жыл бойы Симонов Жапония, АҚШ және Қытайдағы шетелдік миссияларда қызмет етті. 1958-1960 жылдары Ташкентте «Правда» газетінің Орталық Азиядағы тілшісі болып жұмыс істеді. Оның «Қарулас достар» романы 1952 жылы, ал «Тірілер мен өлгендер» атты ұзын романы 1959 жылы жарық көрді. 1961 жылы оның «Төртінші» пьесасы «Современник» театрында қойылды. 1963-1964 жылдары ол «Солдаттар туылмайды, олар жасалады» немесе «Солдат болу үшін туылмайсың» деп аударуға болатын «Солдатами не рождаются» романын жазды. 1970-71 жылдары «Соңғы жаз» атты жалғасын жазды. 1946-1950 және 1954-1958 жылдары екі рет «Новый мир» журналының бас редакторы болды. 1950-1953 жылдары «Литературная газета» газетінің бас редакторы, ал 1946-1959 және 1967-1979 жылдары КСРО Жазушылар одағының хатшысы болды. Өмірінің соңғы жылы Симонов Мәскеу облысы Подольск қаласындағы Қорғаныс министрлігінің мұрағатында әскерилердің естеліктерінен арнайы мұрағат құруға тырысты, бірақ армияның жоғары шенді басшылары бұл идеяны қолдамады. Симонов 1979 жылғы 28 тамызда Мәскеуде қайтыс болды. Өсиеті бойынша, ол кремацияланды және күлі Могилевке жақын Буйничи даласына шашылды. Ол Орландо Фигстің «Шыбырлаушылар» (2007) кітабының басты кейіпкері.