Кіріспе

Корей тілінде немесе корей халқы жазған немесе орындалған поэзия – корей тілінде немесе корей халқы жазған немесе орындалған өлеңдер. Корей поэзиясының дәстүрлі түрі көбінесе орындалғанда айтылады. 20-ғасырға дейін корей поэзиясының көп бөлігі ханча тілінде жазылған.

Тарих

Көне корей халқының діни өміріндегі ауызша әндердің орындалуы қытай династиялық тарихтарында айқын жазылған. Мемлекеттік жиналыстарда бас ритуалист негізін қалаушының құдайлық тегі туралы, оның құрылыс мифтерімен және соғыс пен бейбіт уақыттағы ерекше ерліктерімен байланысты әңгіме айтқан. Оқылған әңгімелер бастапқы әндермен ұштастырылды, бұл әндер құдайлар мен рухтарды қарсы алып, көңіл көтеріп, шығарып салар еді. Осылайша, ауызша айту және орындау ежелгі Кореядағы халық поэзиясының маңызды ерекшеліктері болды. Сақталған танымал мысал – б.з. дейінгі 17 жылға жататын Юридің «Сары құстың әні» (Hwangjoga, 황조가/黃鳥歌), ол оның қытайлық кәнізі Чихуидің кетуіне ағып жазған жыры. Кейінгі корей поэзиясының бір бөлігі Тан лирикалық поэзиясының, әсіресе ши поэзиясының стиліне еліктеді. Көрнекті корей поэзиясы Горео дәуірінде (935 жылдан бастап) гүлдене бастады. Жинақтар көбінесе басылмайтын. Корей тіліндегі ең ерте сақталған поэзия жинағы – Кюн Ё (균여, 均如) жазған «Он серт Самантабха әндері». Бұл 1075 жылы, ақынның қайтысынан кейін бір ғасырдан астам уақыт өткен соң жазылған. Кореяның ең сүйікті поэзия жанры – сиджо, көбінесе 11 ғасырғы сеонби ғалымдарымен байланысты, бірақ оның тамыры да осы ерте формаларда. Сиджо жанрының ең ерте сақталған өлеңі 4 ғасырдан қалған. Оның ең гүлденген кезеңі 16 және 17 ғасырларда Жосон әулеті тұсында болды.