Кіріспе
Аляска апелляциялық соты – Аляска штатының сот жүйесіндегі қылмыстық істер бойынша аралық апелляциялық сот. Аляска заң шығарушы органы 1980 жылы Аляска Жоғарғы сотының жүктемесін жеңілдету мақсатында қосымша апелляциялық сот ретінде құрды. Апелляциялық сот төраға судьядан және үш судьядан тұрады, олардың барлығы Аляска губернаторы тағайындайды (Аляска губернаторларының тізіміне қараңыз) және әр сегіз жыл сайын қызметін сақтау үшін сайлауға қатысады; апелляциялық соттың төрағасы жоғары соттың төрағасы тарапынан төрт судьяның ішінде екі жылдық мерзімге тағайындалады. Апелляциялық сот Анкоридж қаласындағы төменгі сатыдағы соттардың ауызша жарысқандарын үнемі тыңдайды.
The Alaska Court of Appeals is an intermediate court of appeals for criminal cases in the State of Alaska's judicial department (Alaska Court System), created in 1980 by the Alaska Legislature as an additional appellate court to lessen the burden on the Alaska Supreme Court. The court of appeals consists of a chief judge and three associate judges, who are all appointed by the governor of Alaska (see List of governors of Alaska) and face judicial retention elections every eight years; the chief judge of the court of appeals is selected from among the four by the chief justice of the supreme court to serve a two year term. The court of appeals hears oral argument from lower state trial courts on a regular basis in Anchorage.
Тағайындау және құрамы
Аляска штатының барлық сот судьялары Миссури жоспарына сәйкес таңдалады. Аляска губернаторы Аляска Сот Кеңесі ұсынған білікті кандидаттар тізімінен апелляциялық сот судьясын тағайындайды. Тағайындалуға құқылы болу үшін адам АҚШ азаматы болуы керек және тағайындалғанға дейін бес жыл Аляскада тұруы тиіс. Апелляциялық сот судьясы тағайындалған кезде Аляскада заңгерлік практикамен айналысуға лицензиясы болуы керек және сегіз жыл бойы белсенді заңгерлік практикамен айналысқан болуы керек. Тағайындалған судьяны сайлаушылар тағайындалғаннан кейін үш жылдан астам уақыттан кейін өтетін алғашқы штаттық жалпы сайлауда партиялық емес дауыс беру арқылы бекітуі керек; одан кейін әрбір апелляциялық сот судьясы сегіз жыл сайын қайта бекіту сайлауына қатысуы керек.
Құзыреті
Апелляциялық сотқа қылмыстық істердегі және кәмелетке толмаған адамды қылмыс жасады деп айыпталатын басқа да жартылай қылмыстық істердегі (жасөспірімдердің құқық бұзушылығы туралы істер), тұтқындар өздерінің қамауда болуының заңдылығын шакудайтұтын істердегі (habeas corpus және соттан кейінгі шаралар туралы мәселелер), сондай-ақ пробация және условты-досролы босату туралы шешімдерге қатысты шағымдарды қарау құзыреті берілген. Сондай-ақ, қылмыстық іс бойынша айыпталушы аудандық соттан жоғары сотқа шағымданып, апелляциялық соттан жоғары соттың шешімін қайта қарауды сұрай алады, бірақ апелляциялық сот өз дискрециясы бойынша шағымды қараудан бас тартуға құқылы. Осылайша, апелляциялық соттың құзыреті азаматтық емес, қылмыстық және жартылай қылмыстық мәселелерге қатысты; ол 1980 жылы осы мәселелердің салмағын Жоғарғы Соттан алу үшін құрылды, осылайша ол азаматтық мәселелерге назар аударуға мүмкіндік алды. Алайда, АҚШ Жоғарғы Сотынан өзгеше, Аляска Жоғарғы Соты азаматтық істер бойынша шағымдарды бірінші (және көбінесе соңғы) сатыда қарауға міндетті және басқа апелляциялық соттарда бұрын қарастырылған шағымдарды қарау мәселесінде өз дискрециясын қолдана алмайды. 1980 жылы кейбір жақтастар жаңа апелляциялық сотқа азаматтық және қылмыстық юрисдикцияны беруді (соның салдарынан Жоғарғы Сотты бірінші сатыда емес, соңғы сатыдағы апелляциялық сотқа айналдыруды) қарастырғанмен, сол кезде Аляска заң шығарушы органы мұндай сот құруға келісетіні күмәнді болды.
Шешімдер
Апелляциялық сот әдетте істер бойынша шешімдерін меморандумдық пікірлер мен үкімдер (MO&Js) және істердің мән-жайларын қарап шешетін немесе оларды қабылдамау туралы бұйрықтар, сондай-ақ ресми жариялану үшін пікірлер (Westlaw, Pacific Reporter және Alaska Reporter) арқылы жариялайды. MO&Js және көптеген бұйрықтар жарияланбаса да, MO&Js апелляциялық соттар кеңсесінің Анкоридж, Фэрбанкс және Джуно кеңселерінде жалпы қарау үшін қолжетімді, ал бұйрықтар кеңсе кеңсесінің Анкоридж кеңсесінде тіркелген. Ағымдағы MO&Js Аляска сот жүйесінің веб-сайтында да қолжетімді. Дегенмен, MO&Js тек дауласушы тараптарға ғана міндетті болып табылады және бұрынғы сот шешімі (stare decisis) қағидасы қолданылмайды.