Кіріспе

АҚШ заңдарында, туа біткен өкілеттіктер – мемлекеттік қызметкер немесе ұйымның, тізімдемеде немесе түсіндірілмеген жағдайда да, жалпы өкілеттік беру арқылы иеленетінін алға тартатын өкілеттіктер.

АҚШ Президенті

Президентке тән өкілеттіктер теориясы Конституциядағы «атқарушы билік президентке жүктеледі» және президент «заңдардың адал орындалуын қамтамасыз етуі керек» (конституциялық немесе заңмен емес, практикалық тәжірибеде анықталған) деген кеңінен баяндалған ережелерден туындайды. Бұл теория бойынша, алғаш рет 1793 жылы қазынашылық министрі Александр Гамильтон ұсынғандай, президенттің өкілеттігі АҚШ-тың егеменді мемлекет ретінде қабылдайтын барлық шешімдері мен әрекеттеріне таралады, егер олар басқа органға толығымен берілмесе. Мұндай табиғи биліктің шектері Youngstown Sheet & Tube Co. v. Sawyer ісінде белгіленді. Бұл іс – Жоғарғы Соттың шешімі, ол президенттің жеке меншікті тасымалдау құқығын АҚШ Конституциясының екінші бабында нақты көрсетілмеген немесе Конгресс берген заңдық өкілеттік болмаған жағдайда шектеді. Алайда, судья Блэктің көпшілік шешімі, Соттың тағы бес мүшесінің жеке пікірлерімен толықтырылды; бұл президенттің төтенше жағдайларда жеке меншікті тасымалдау өкілеттігінің мән-жайларын және шектерін анықтауды қиындатты. Сот Джексонның жеке пікірінде президент атқарушы биліктің қамқорлығымен заң шығару билігін өздігінен иеленбеуі керек, бірақ оны қолдайтын заңнама іздеуге және Конгресс рұқсат бермеген нәрсені істемеуге міндетті екендігі айтылды.

Сот жүйесі

Құрама Штаттардағы соттар өздерінің алдындағы істерді дұрыс қарауды қамтамасыз ету үшін заңмен берілген өкілеттіктерге ие екендігі мойындалады. Федералдық деңгейде бұларға сотқа наразылық білдіргендерді жазалау, соттың алаяқтығына күдік келтіретін жағдайларды тергеу және түзету, сот залына бөгет келтіретін адамды кіргізбеу, істі тиісті сотқа (forum non conveniens) ауыстыру және талапкер немесе прокурор істі жалғастырмаған жағдайда оны қараусыз қалдыру кіреді. «Дебс ісі» – бұл Евгений В. Дебс және еңбек одақтарына қатысты Жоғарғы Соттың қарауында болған іс. Дебс (Америкалық теміржол одағының президенті) 1894 жылғы Пуллман ереуіліне қатысып, ереуілшілерді жұмысқа қайтаруға бұйрық берген федералдық шешімге қарсы шықты. Бұл шешім пошта тасымалына кедергі келтіргендіктен шығарылған. Алайда, Дебс ереуілді тоқтатудан бас тарды, сотқа құрметсіздік танытты және шағымдануға шағым жасады. Талқылаудың басты мәселесі – федералдық соттың мемлекетаралық және штат ішіндегі саудамен, сондай-ақ теміржол вагондарындағы тасымалдаумен байланысты бұл шешімді шығаруға құқығы бар ма еді. Сот шешімі бойынша, үкімет мемлекетаралық сауданы реттеуге және почта қызметінің жұмысын қамтамасыз етуге құқылы, сонымен қатар "халықтың жалпы әл-ауқатын қамтамасыз ету" міндеті де бар.