Кіріспе

«Reference Re BC Motor Vehicle Act», [1985] 2 SCR 486 Канада Жоғарғы Сотына Британдық Колумбия Автокөлік Заңының конституциялықтығына қатысты маңызды сауал ретінде ұсынылды. Бұл шешім, қылмыстық жазасы бар барлық құқық бұзушылықтар үшін кінәлілік элементін талап ету арқылы, Канаданың Құқықтар және бостандықтар туралы Хартиясындағы ("Хартия") негізгі әділдіктің алғашқы қағидаларының бірін, жай ғана табиғи әділдіктен асып, орнықтырды. Бұл шешім сондай-ақ, негізгі әділдікті әділетті сот процесіне ұқсас процессуалдық құқықтан гөрі артық деп белгілеуде маңызды және даулы болды, сонымен қатар Хартияның бастапқы авторларының ниетіне қайшы болған жағдайда да мазмұндық құқықтарды қорғайды.

Өмірбаян

Британдық Колумбияның Автокөлік туралы заңының 94-бабының 2-тармағы қолданылу мерзімі тоқтатылған лицензиясы бар кезде көлік жүргізуді қылмыс деп қарастырды, жауапкершілік шексіз. Іске қозғау үшін прокуратура жүргізу фактісін дәлелдесе жеткілікті, жүргізушінің тоқтату туралы хабардар болуының мәні жоқ. Қылмыстық іс бойынша сотталған жағдайда, кемінде жеті күннен түрме жазасы беріледі. Британдық Колумбияның апелляциялық соты бұл заңның Жарғының 7-бабында қарастырылған негізгі әділеттілік қағидасын бұзғанын анықтады.

Шешім

Ламер, бірауыздан сот шешімінде, адамның өзі кінәлі емес екенін дәлелдесе де, қылмыс жасағаны үшін жауапкершілікке тарту, негізгі әділдік принциптерін бұзады деп мәлімдеді. Сондықтан, абсолютті жауапкершілік қылмысы салдарынан адамның өмірінен, бостандығынан немесе жеке қауіпсіздігінен айырылу мүмкіндігі, Жарғыға қайшы келеді. Жарғының 7-бабын бұзатын заң, ерекше жағдайларды қоспағанда (мысалы, табиғи апаттар, соғыс, эпидемиялар), Жарғының 1-бабымен қорғала алмайды. Негізгі әділдік принциптері 1-баптан гөрі қатаң талаптар қояды. Осылайша, негізгі әділдік принциптерін бұзатын кез келген заң 1-баппен қорғала алмайды. Конституцияны түсіндіру жолдарына шолу жасаған Ламер, Конституцияның бастапқы авторының куәлігіне түсіндіру құралы ретінде сүйену тәжірибесін жоққа шығарды және конституциялық түсіндіруде бастапқы ниеттерге басымдық беруді тиімсіз деп санады. Ол «тірі ағаш» доктринасына сілтеме жасады. Сот сондай-ақ Duke v R ісінде сипатталғандай, Канаданың Құқықтар туралы заңындағы негізгі әділдіктің тар анықтамасын қабылдамады. Сот, негізгі әділдіктің табиғи әділдік ретінде қарастырылуын атап өтті, бұл үкімет үшін оңайрақ талап болар еді. Бұл өмір, бостандық және қауіпсіздік құқықтарын шектеуге немесе, Жоғарғы Сот айтқандай, құқықтарды «нашарлатуға» әкелер еді. Мысалы, бостандық 9-баптағы еріксіз ұстау мен қамаудан қорғауға қарағанда, толыққанды құқық ретінде қарастырылмауы мүмкін. Жеке тұлғаның қауіпсіздігі де 8-баптағы негізсіз іздеу мен тәркілеуге қарсы құқықтардан кем болуы мүмкін. Сот шешімінде, мұндай түсіндіру Жарғының қалыпты түсінігіне қайшы келеді, бұл Law Society of Upper Canada v Skapinker және Hunter v Southam Inc ісінде көрсетілгендей, кең мағынада қарастырылуы тиіс. Ламер 8-ден 14-баптарды негізгі әділдік принциптерінің мысалдары ретінде қарастыру қажеттігін қосты. Құқықтар туралы заң мен Жарғы арасындағы сөздердің айырмашылығы Дьюктің негізгі әділдік туралы түсінігін жоққа шығарудың тағы бір себебі болды. Құқықтар туралы заңда негізгі әділдікке кепілдік беру үшін «әділ сот» туралы айтылған. 7-бапта әділ сот туралы ештеңе айтылмаған, ал негізгі әділдіктің жалғыз контексі – адамның өмірі, бостандығы және қауіпсіздігіне қатысты «әлдеқайда негізгі құқықтар».