Циборий – діңгекті металдан жасалған ыдыс, Ежелгі Грецияда қолданылған. Католик шіркеуінде қасиетті нан сақтауға арналған. Тарихы, мағынасы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кесе
Cup
the vessel
Сибориум (көпшесі – цибория; ортағасырлық латын тілінде ciborium (ішетін кесе), көне грек тіліндегі κιβώριον kibōrion – ішетін кеселердің бір түрі) – әдетте металдан жасалған ыдыс. Бұл сөздің бастапқы мағынасы Ежелгі Грекия мен Римде қолданылған белгілі бір пішіндегі ішетін кесе болған, бірақ кейіннен ол Евхаристия үшін дайындалған нан (хосттарды) сақтауға арналған үлкен жабық кесеге айналды, шарап сақталатын тостағанға (чалице) қарама-қарсы мағынада қолданылады. Сондай-ақ, бұл сөз шіркеу алтарының үстіндегі үлкен шатырды білдіреді, ол ерте ортағасырлық шіркеу архитектурасында кең таралған, бірақ қазір сирек кездеседі.
A ciborium (plural ciboria; Medieval Latin ciborium (drinking cup), from the Ancient Greek κιβώριον kibōrion, a type of drinking cup) is a vessel, normally in metal. It was originally a particular shape of drinking cup in Ancient Greece and Rome, but the word later came to refer to a large covered cup designed to hold hosts for, and after, the Eucharist, thus the counterpart (for the bread) of the chalice (for the wine). The word is also used for a large canopy over the altar of a church, which was a common feature of Early Medieval church architecture, now relatively rare.
Тарих
Ежелгі грек сөзі Мысыр су қызғалдағы *nelumbium speciosum* тұқымының тостаған тәрізді қабығына қатысты және кейіннен осы тұқым қабығынан жасалған су ішетін тостағанды сипаттау үшін қолданыла бастады. Алайда, сақталған жалғыз мысалы Горацийдің өлеңдерінің бірінде (2.7.21–22) кездеседі. Орта ғасырлық латын тілінде және ағылшын тілінде "Ciborium" сөзі көбінесе Рим-католик, Англикан, Лютеран және олармен байланысты шіркеулерде қасиетті евхаристияның наны сақтауға арналған қақпағы бар ыдысты білдіреді. Ол формасы бойынша тостағанға ұқсас, бірақ оның іші конустық емес, дөңгелек, ал атын қақпағынан алған, оның үстінде крест немесе басқа да қасиетті бейне орналасқан. Алғашқы католик шіркеуінде, киелі заттарды қорлаудан немесе зақымдаудан сақтау үшін қасиетті евхаристия шіркеулерде сақталмаған, себебі дін көбінесе заңсыз болған және жиі қуғынға ұшыраған. Кейіннен, алғашқы киборийлер қажет болған жағдайда соңғы рәсімдерге қол жетімді болу үшін үйлерде сақталды. Шіркеулерде киборий әдетте шатыр немесе амбриде сақталады. Кейде, қасиетті евхаристияның бар екенін көрсету үшін оны жабулы етіп қоюға болады (төмендегі суретке қараңыз). Ол әдетте қымбат металдан жасалады немесе кемінде жалатылады. Евхаристия нанына арналған басқа ыдыстарға патень (кішкентай табақ) немесе табақша (нандар үшін, печеньелер емес) жатады, олар қасиетті евхаристияның негізгі қызметінде бағышталу және тарату кезінде қолданылады. Пикс – бірнеше қасиетті евхаристия нанын салуға арналған кішкентай дөңгелек ыдыс. Пикстер көбінесе ауруларға немесе үйде отырғандарға қасиетті евхаристияны жеткізу үшін қолданылады.
The ancient Greek word referred to the cup shaped seed vessel of the Egyptian water lily nelumbium speciosum and came to describe a drinking cup made from that seed casing, although the only example to have survived is in one of Horace's odes (2.7.21–22). In medieval Latin, and in English, "Ciborium" more commonly refers to a covered container used in Roman Catholic, Anglican, Lutheran and related churches to store the consecrated hosts of the sacrament of Holy Communion. It resembles the shape of a chalice but its bowl is more round than conical, and takes its name from its cover, surmounted by a cross or other sacred design. In the early Catholic Church, Holy Communion was not kept in churches for fear of sacrilege or desecration; the religion was still largely illegal and subject to frequent persecutions. Later, the first ciboria were kept at homes to be handy for the Last Rites where needed. In churches, a ciborium is usually kept in a tabernacle or aumbry. In some cases, it may be veiled (see photograph below) to indicate the presence of the consecrated hosts. It is typically made, or at least plated, in a precious metal. Other containers for the host include the paten (a small plate) or a basin (for loaves of bread rather than wafers) used at the time of consecration and distribution at the main service of Holy Eucharist. A pyx is a small, circular container into which a few consecrated hosts can be placed. Pyxes are typically used to bring communion to the sick or housebound.