Шығыс добсонқұсы (Corydalus cornutus) – Солтүстік Америкадағы ірі жәндік. Ағысы жылдам өзендерде тіршілік етеді, балық аулауға қолданылатын дернәсілдері бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жәндік түрлері
Species of insect
Шығыс добсон шыбығы, Corydalus cornutus, – Corydalidae тұқымдасына жататын ірі жәндік. Ол Солтүстік Американың шығысында, сулық дернәсілдері дамитын, ағысы жылдам өзендерде кездеседі. Бұл дернәсілдер "тозақ құрттары" деп аталады және олар тіршілік ететін өзендердегі ең ірі омыртқасыз жыртқыштардың қатарына жатады. Балықшылар оларды әйел ретінде пайдаланады.
The eastern dobsonfly, Corydalus cornutus, is a large insect in the Corydalidae family. It is found in eastern North America in regions with fast flowing streams where its aquatic larvae develop. These are known as hellgrammites and are among the top invertebrate predators in the streams in which they live. They are used by anglers as bait.
Тарату
Шығыс добсон құсы Солтүстік Американың көп бөлігінде, негізінен шығыс жағында кездеседі. Ол әдетте тез ағысы бар, ластанбаған өзендер мен бұлақтардың жанында табылса, олар оның дернәсілдерінің даму ортасы болып табылады. Бірақ бұл мәселенің түсіндірмесі берілмеді. Сондай-ақ, балық аулаушылар дернәсілдерін жем ретінде пайдаланғанда, оларды "hellgrammite" деп атағанын айтты, бірақ осы терминнің шығу тегі де белгісіз. Осылай атаулар осы және басқа коридалидтер түрлері үшін кеңінен қолданылады, және белгілі болғаны, ең ерте пайдалану деректері АҚШ-тың оңтүстік Аппалачи аймағында (Кентукки, Теннесси, Вирджиния, Батыс Вирджиния) пайда болған. Онда "helgamite", "hojack", "go devil" және "grampus" (немесе "crampuss") сияқты басқа көне аймақтық атаулар мен түрленулер де болған, олардың ешқайсысының нақты көзі мен этимологиясы белгісіз. Соңғы атау, "grampus", сол аймақта осы мекенде тіршілік ететін үлкен су саламандрасы – тозақ иесі үшін де қолданылған. Дернәсілдерінің денесі ашық қоңыр түсті, ұсақ қара қоңыр микротикендермен қапталған. Кеуде бөлігінде үш жұп аяқтары бар, ал әрбір сегменті қатты, қара түсті арқалық пластинамен жабылған. Алғашқы сегіз құрсақ сегментінде бүйірлік сезімтал жіпшелер, ал алғашқы жетісінде трахеялық жабырқақтар шоғырланған. Сондай-ақ, дернәсілдерде спиракулалары бар, олар судың ішінде де, құрлықта да тыныс алуға мүмкіндік береді. Құрсақтың ұшында екі қосымша аяқтары бар, олардың әрқайсысында арқалық жіп және бір жұп соңғы ілгектері бар, бұл дернәсілге тез ағып жатқан суға бекінуге көмектеседі. Жақтары қатты және күшті. Аналықтың жақтары дернәсілдеріне ұқсас, қысқа және күшті, ал аталықтың жақтары орақ тәрізді және 40 миллиметрге дейін жетеді, бұл оның денесінің жартысына тең.
The eastern dobsonfly is found in most of eastern North America. It is usually found near the swift flowing, unpolluted streams in which its larvae develop. but did not explain it. He also mentioned that anglers use the word "hellgrammite" for the aquatic larvae they used as bait, but the origin of this term is also unknown. These common names are still widely used for this and other species of corydalids, and essentially all that is known is that the earliest recorded uses appear to originate in the southern Appalachian region of the US (Kentucky, Tennessee, Virginia, West Virginia), where there were other archaic regional names and variants such as "helgamite", "hojack", "go devil", and "grampus" (or "crampuss"), all with no definitive source or etymology. The latter name, "grampus", was used in the same region for a large aquatic salamander, the hellbender, that lives in the same habitat. The larvae are light brown with a covering of tiny dark brown microspines. The thorax has three pairs of legs and each segment is covered by a tough, dark coloured dorsal plate. The first eight abdominal segments have lateral tactile filaments and the first seven have tracheal gills in tufts. The larvae also have spiracles allowing them to breathe on land as well as in the water. At the tip of the abdomen there are two prolegs, each with a dorsal filament and a pair of terminal hooks which enables the larva to anchor itself in fast flowing water. The mandibles are sclerotised and powerful. The female has short powerful mandibles of a similar size to those of the larva while the mandibles of the male are sickle shaped and up to 40 millimetres long, half as long as the body.
Өмірлік цикл
Ағашұрт жұмыртқалары көбінесе су жағасындағы тасқа немесе көлденең жапырақтарға салынады және бір-екі аптадан кейін түнде шайқалады. Жаңадан шыққан дернәсілдер ағысқа құлап немесе өзенге жүзіп, тасты түбі бар жылдам ағынды бөлікке жетеді. Олар "тозақ граммиттері" деп аталады және жұмсақ денелі жәндіктерді ұстап жеу үшін тастардың астына тығылады. Олар баяу өседі, терісін оннан он екі рет түсіреді және 90 миллиметрге дейін жетеді. Ірі гельграммиттер жақтары жақсы жетілген қорқынышты хищниктер. Бірден үш жылға дейін, қуыршақтануға дайын болған кезде, олар судан шығып, 15 метрге дейін жүреді, тас, бұтақ немесе жапырақ астындағы қолайлы орын іздейді. Бірнеше күннің ішінде гельграммиттердің жаппай пайда болуы мүмкін. Олардың әрқайсысы ылғалды топыраққа ойық қазып, тегіс қабырғалы кішкентай камера дайындайды, ал кейбір жерлерде ересектер жеті-он төрт күн ішінде пайда болады. Олар қуыршақтан кейін терісін түсіреді. Ересектер тамақтанбайды, бірақ өзендердегі тығыз өсімдіктер арасында уақыт өткізеді. Олар көбінесе түнде белсенді болады және жарыққа тартылады. Олар жұптасып, жұмыртқа салады және көбінесе бір апта ішінде өледі.
Dobsonfly eggs are usually laid close to the water's edge on a rock or overhanging foliage and hatch at night one to two weeks later. The newly emerged larvae fall or crawl into the stream and make their way to a fast flowing section with a stony bottom. They are called hellgrammites and they hide under stones, catching and eating soft bodied invertebrates. They grow slowly, shedding their skins ten to twelve times and reaching a length of up to ninety millimeters. The larger hellgrammites are fearsome predators with well developed jaws. After one to three years and when ready to pupate, they emerge from the water and travel up to fifteen metres looking for a suitable location under a rock, log or leaf litter. There may be a mass emergence of hellgrammites within a few days of each other. Each one digs a hole in moist soil and prepares a small, smooth walled chamber, and after a prepupal stage of a few days, sheds their skin and pupates. In some areas the adults emerge in seven to fourteen days On emerging, they dig their way to the surface. They are not thought to feed as adults but spend their time in dense vegetation near streams. They are most active at night and are attracted by lights. They mate and lay their eggs, usually dying within a week.