Liu Rushi

Кіріспе

Қытайдың Мин әулетінің әйел суретшісі және ақыны.

Ол кейінгі Цин шенеуі Чжан Цзинқи сипаттаған "Циньхуаидің сегіз сұлуынан" бірі. Оның шығармашылық еңбектерінің көпшілігі сақталған және тәуелсіз рухымен қатар, ол күйеуіне және Мин-Цин кезеңіндегі өз еліне (Мин) деген өзінің талмайтын сүйіспеншілігі үшін кейінгі ұрпақтарда құрметке ие болды. Оның өмірін зерттеп, ондаған жылдар бойы жазған тарихшы Чэнь Инке Лю Рушиді "батыр әйел, сұлу, шешен және отансүйер" (女俠名姝文宗國士) деп сипаттайды.

Ерте өмір

Лю Руши 1618 жылы дүниеге келген. Оның бастапқы тегі Ян еді, ол Цзяцзин қаласынан, Чжэцзян провинциясынан шыққан. Кедей отбасынан болғандықтан, бала кезінен бастап геджилерді даярлайтын Гуйцзя Юаньға сатылды. Балалық шағы қиындыққа толы болған, өмірлік тәжірибесі белгісіз. Лю Руши 4-5 жасында өнер мен әдебиетті оқуға кірісті. Гуйцзя Юаньда геджинің шәкірті және қызметші болып жұмыс істеді. Ол бала кезінен өте зиялы болған, Гуйцзя Юаньның иесі – Сюй Фо (徐佛), бұрынғы танымал геджи. Сюй Фо сонымен қатар Лю Рушидің ұстазы болды. Оның ықпалымен Лю Руши көп оқып, өлең жазып, гүлдер салды. Лю Руши 13 жасқа келгенде, Чжунчжэннің бұрынғы премьер-министрі Чжоу Даоденгтің үйіне сатылып, алпыстан асқан Чжоу Даоденгке күйеуінің қарындасы ретінде тұрмысқа шықты. Лю Руши мен Чжоу Даоденгтің қарым-қатынасы немере мен әжесіне ұқсас еді. Чжоу Даоденг оны жиі құшағына алып, өлең мен ән үйреткен, бұл оның басқа әйелдері мен қарындастарының қызғануына себеп болды. Чжоу Даоденг қайтыс болғаннан кейін, он төрт жасар Лю Руши Чжоу әулетінен қуылды. Лю Руши Чжоу әулетінен кетіп, геджи болды. 1632 жылы Лю Руши Сунцзянға келіп, ескі есімін "Ин Лян" деп өзгертті, бұл оның аласапыран замандағы өзін өкінуін білдірді. Сунцзянда ол Фуше, Цзише және Дунлинь партиясының мүшелерімен байланыс жасады. Ол әдебиетшілермен кездесу үшін конфуциандық киім мен еркек киімдерін киіп, елдің жағдайы туралы әңгімелесіп, көптеген өлеңдер оқыды. Ол еркектермен дос болатын кезде өзін "аға" деп атағанды ұнатты. Ол сондай-ақ Цзянсу, Чжэцзян және Цзиньлин арасында қайықпен саяхаттайтын. Лю Руши каллиграф және суретші Чэнь Цзирудың 75 жылдық мерейтойында өнер көрсетті. Ол ән мен би биледі, ал оның айтқан әні – Чжоу әулетінің шенеуніктері Чжоу императоры үшін дұға еткен "Шицзин·Сяоя·Тяньбао" өлеңі болды. Лю Рушидің ән салған тәтті дауысы туған күнін тойлағанды қуантты және келген қонақтарды таң қалдырды. 1632 жылы Лю Руши ақын Сун Чжэньюмен танысты, олар шамамен бір жаста болды және бір-бірін ұнатып қалды. Бұл Лю Рушидің Сунцзяндағы алғашқы махаббаты болды. Сун Чжэнью бай отбасынан шыққан, олардың махаббатына Сун Чжэньюдің анасы қарсы болды. Лю Руши Сун Чжэньюдың алдында гуциннің ішегін пышақпен кесіп, одан айырылды. Кейін Лю Руши Чэнь Цзилунға ғашық болды, олар өте жақын болды. Олар ұзақ уақыт Сунцзян-Нанлуда тұрып, өлең жазып, пікір алмасты. Чэнь Цзилунның әйелі Чжан Оңтүстік ғимаратта қырқыс жасады. Чэнь Цзилунның отбасы қарсылық көрсеткендіктен, олар ажырасуға мәжбүр болды. Лю Руши қорланғанды қаламады, қайғылы түрде және шешімді түрде кетіп қалды. Осыған қарамастан, Чэнь Цзилунның Лю Рушиге деген сезімі сақталды. Чэнь Цзилун бақытсыздыққа ұшырап, Цинге қарсы көтерілісте қаза тапты. Лю Руши еркектермен өлеңдерді талқылап, әлеуметтік байланыс жасады, бірақ кейбіреулері тек өлеңдермен шектелді, ал кейбіреулері жай ғана дос болды. Ван Руцзянь, бай кәсіпкер және әдебиетші, Лю Рушидің жақын досы болды және оның талантын бағалады. Талантты геджи және ақын Ван Вэй де Ван Руцзянның жақын досы болды. Ол Гей Чэнь Юаньюаньмен дос болды. Лю Руши сондай-ақ геджи Донг Сяован, Гу Хенбо, Ли Сянчжэн және Ли Сянцзюньмен жақын болды. Ол сондай-ақ әйел суретші Хуан Юаньцзимен де дос болды. Лю Рушидің есімі Оңтүстік Сун әулетінің патриот ақыны Син Цзи жазған "Күйеуге құттықтау·Шеньиюшувайи" өлеңінен алынған: "Мен жасыл таулардың сұлулығын көріп, олар мені көргенде жасыл таулар болады деп күттім". Лю Рушидің патриоттық рухы өте күшті, сондай-ақ ол Сун әулетінің патриот әйел генералы Лян Хунъюды өзінің үлгісі деп есептейді.

Liu Rushi was born in 1618. Her original surname was Yang and she was from Jiaxing, Zhejiang. Due to her poor family, she was sold to Guijia Yuan(归家院) who trained Gejis since she was a child. She was unfortunate in her childhood and her life experience is unknown. When Liu Rushi was about 4 or 5 years old, she began to receive training in art and literature. She worked as a Gējì apprentice and maid in Guijia Yuan. She has been very smart since she was a child,the boss of Guijia Yuan is Xu Fo(徐佛), a former famous Geji. Xu Fo is also Liu Rushi's teacher. Under her influence, Liu Rushi was able to read extensively, write poetry and paint flowers. When Liu Rushi was about 13 years old, she was sold into the home of Zhou Daodeng, the former prime minister of Chongzhen, and married to Zhou Daodeng, who was over sixty years old, as his concubine. The relationship between Liu Rushi and Zhou Daodeng is more like that of a granddaughter and a grandfather,Zhou Daodeng often held her on his lap and taught her poetry and songs, which made the other wives and concubines very jealous. After Zhou Daodeng's death, fourteen year old Liu Rushi was kicked out of the Zhou family. Liu Rushi, who left the Zhou family, chose to become a Geji. In 1632, Liu Rushi came to Songjiang and changed his old name to "Ying Lian" to show his self pity in the troubled times. In Songjiang, he communicated with Fushe, Jishe, and Donglin Party members. She often wore Confucian attire and men's clothing to gather with literati, talk about the general situation of the country, and sang many poems. When making friends with men, she liked to call herself "brother". She also often travels by boat between Jiangsu, Zhejiang and Jinling. Liu Rushi performed at the 75th birthday party of calligrapher and painter Chen Jiru. She performed singing and dancing, and the song she sang was the poem "Poetry·Xiaoya·Tianbao" in which the officials of the Zhou Dynasty prayed for the Emperor of Zhou. Liu Rushi's sweet singing voice made the birthday star feel relaxed and happy, and also made the guests present shine. In 1632, when Liu Rushi met the poet Song Zhengyu, he was similar in age to her and liked each other. This was Liu Rushi's first lover in Songjiang. Song Zhengyu was born into a wealthy family, and their love was opposed by Song Zhengyu's mother. Liu Rushi cut off the strings of the guqin with a knife in front of Song Zhengyu and broke up with Song Zhengyu. Liu Rushi later fell in love with Chen Zilong, and both of them were very affectionate. They lived in Songjiang Nanlou for a long time, wrote poems, and discussed poems. Chen Zilong's wife, Zhang, led people to make trouble in the south building. Due to opposition from Chen Zilong's family, the two were forced to break up. Liu Rushi was unwilling to be humiliated and left sadly and resolutely. Despite this, Chen Zilong still has feelings for Liu Rushi. Chen Zilong was unfortunately defeated and died in the anti Qing uprising. Liu Rushi discussed poetry with male literati and socialized with men, but some only stayed in poetry exchanges, and some men were just friends. Wang Ruqian, a wealthy businessman and literati, was Liu Rushi's good friend and he appreciated Liu Rushi's talent. The talented Geji and poetess Wang Wei (Gējì) was also Wang Ruqian's good friend. She was friends with fellow Gējì Chen Yuanyuan. Liu Rushi is also good friends with the Gejis Dong Xiaowan, Gu Hengbo, Li Xiangzhen and Li Xiangjun. She is also good friends with the boudoir woman and painter Huang Yuanjie. Liu Rushi's name was taken from a line in "Congratulations to the Bridegroom·Shenyiwushuaiyi" written by Xin Qiji, a patriotic poet of the Southern Song Dynasty, "I see how charming the green mountains are, and I expected that the green mountains should be when they see me". Liu Rushi's patriotic spirit is very strong, and she also regards Liang Hongyu, a patriotic female general of the Song Dynasty who was a Geji, as her idol.

Цян Цяньиньиге үйлену

1640 жылы Лю беделді ғалым Цянь Цяньиге үйлену үшін күш-жігер жұмсады. Ол ер адам киімімен Цяньға жолақтап, өлеңдерінің бірі туралы пікірін сұрады. Цянь оны еркек деп қабылдаған, бірақ сол жылы оны Сучжоу мүлігінің аумағында, "Сутраға сәйкес оқухана" деп аталған арнайы салынған усақ үйге орналастырды. Олар 1641 жылы өзенде саяхат жасағанда үйленді; Цянь әйеліне Хэдун деген жаңа есім берді. Ай тірегіндегі тұманды шыршалар, 1643, қағазға сия және бояумен салынған қолмен оралған сурет. Бейжіңдегі сарай мұражайы. Лю Рушидің басқа суреттеріне "Тұман мен жаңбырдағы таулы ауыл", "Көктемгі бақтағы ойын", "Жыпар иісі алыстан да жақсы" және т.б. кіреді.

Поэзия

Өмірі бойы Лю Руши көп өлең жазды, 22 жасқа толғанға дейін өлеңдерінің төрт жинағын жариялады. Оның қалымының ерекшелігі – жүрекке жеткізетін, еркектерге тән батыл сызықтары болды.