Столберг-Гедерн принцессасы және Альбани графының әйелі: Өмір және тағдыры
Princess Louise of Stolberg-Gedern
Княгиня Луиза Стольберг-Гедерн, жакобит Чарльз Эдуард Стюарттың әйелі, салон ашқан ақтөбелік ақсүйек. Өмірі, некесі, Париж мен Флоренциядағы әлеуметтік өмірі туралы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Люиза Максимилиан Каролина Эммануэль Стольберг-Гедерн ханшайымы (20 қыркүйек 1752 – 29 қаңтар 1824) – Англия мен Шотландия тақтарына талапкер якобит Чарльз Эдуард Стюарттың әйелі болған. Бақытсыз неке оны Пападан ажырасу туралы қаулы сұрауға итермеледі, және ол қаулы берілді. Париж мен Флоренцияда өткен жылдары ол сол заманғы көрнекті суретшілер мен зиялылардың жиналатын танымал салон ашты. Ол көбінесе Албани графинясы деп аталады.
Princess Louise Maximiliane Caroline Emanuel of Stolberg Gedern (20 September 1752 – 29 January 1824) was the wife of Charles Edward Stuart, the Jacobite claimant to the English and Scottish thrones. The unhappy marriage led her to request from the pope a decree of separation, which she was granted. During her years in Paris and Florence, she established famous salons where important artists and intellectuals of the day were invited to gather. She is commonly called the Countess of Albany.
Ерте өмір
Луиза Монда, Эно провинциясында, Австриялық Нидерландта (қазіргі Бельгия) дүниеге келді. Ол Стольберг-Гедерн князі Густав Адольф пен оның әйелі, Хорн князінің қызы Елизаветаның үлкен қызы, Хорн князі Максимилианның кіші қызы еді. Оның үш әпкесі болған. Ол төрт жасқа толғанда, әкесі Лейтен шайқасында қаза тапты. Оның қазасы отбасын ауыр қаржылық жағдайға түсірді. Жеті жасында Мондағы Святой Ваудру монастырына білім алуға жіберілді. Бұл монастырьдың мақсаты – тұрмысқа шығуға қаржысы жетпейтін ақсүйек қыздарға баспана беру еді. Жастық шағында ол гитарада жақсы ойнайтын, ән шырқап, би билейтін, француз романдарын оқығанды ұнататын. Алайда, ол монастырдан қашуға асықты, себебі онда жылы атмосфера болмады. 1766 жылы императрица Мария Тереза монастырьға Луизаға бір пребенд беруді тапсырды. Техникалық тұрғыдан алғанда, Луиза зайырлы канонисса (антына байланыссыз діни өмірдің бір түрі) болғанымен, ол монах емес еді, сондықтан монастырь қабырғасында тұруға міндетті емес және басқа монахтар сияқты өмір бойына байланысты емес еді. Шындығында, көптеген канониссалар үшін пребендті қабылдау – лайықты ақсүйек күйеу табуға дейін уақытша кезең ғана еді. Осылайша, Луизаға қоғамда саяхаттауға және үйленуге рұқсат берілді.
Louise was born in Mons, Hainaut, in the Austrian Netherlands (now Belgium). She was the eldest daughter of Prince Gustav Adolf of Stolberg Gedern and his wife, Princess Elisabeth of Hornes, the younger daughter of Maximilian, Prince of Hornes. She had three sisters. When she was only four years old, her father was killed at the Battle of Leuthen. His death left the family in much reduced financial circumstances. When she was seven, she was sent to be educated at the school attached to the convent of St. Waudru in Mons. The mission of this convent was to provide a home for young ladies of the nobility who had insufficient financial means to live unmarried in the world. During her youth, she was said to be able to play guitar, sing and dance well and to enjoy reading French novels. However, she was said to be anxious to escape the convent because it was not a loving environment. In 1766, the Empress Maria Theresa arranged for the convent to give to Louise one of its endowed prebends. Although technically Louise was a secular canoness (a type of religious life with no vows), she was not a nun so she was not required to stay in the convent cloister and was not bound for life as other types of nuns. Indeed, for most of the canonesses, the acceptance of a prebend was merely a temporary stage until they found appropriate noble husbands. As such, Louise was still allowed to travel in society, with the ability to marry.
Неке
1771 жылы Луизаның кіші әпкесі (Сент-Водрудағы канонисса) Бервик герцогының үшінші герцогының жалғыз ұлы, Тинмут графы Дон Карлосқа (Англия королі Джеймс II-нің және Шотландия королі VII-нің шөбересі) үйленді. Луизаның ерекше сұлу болғаны айтылды. Англия мен Шотландия тақтарына талапкер якобит Чарльз Эдуард Стюартқа әйел табу қажеттігі туындағандықтан, Бервик герцогының ағасы, Фитц Джеймс герцогы, Луизаның анасымен Луиза мен Чарльздың некелесуі жөнінде келіссөздер бастады. Чарльздың үйленуге деген ниеті Франция королі Людовик XV-тен де туындады, ол Ганновер әулетінің мұрагерлігін мойындағанмен, сонымен қатар Стюарттардың заңды тамырының жойылып кетпеуін және Ганноверлерге үнемі қауіп тудыруын үміттенеді. Келіссөздер қиын болды, себебі Луизаның отбасының өзінің ақшасы шамалы болды және олар толығымен императрица Мария Терезияның жомарттығына сенген, ол отбасының қаржылық жағдайын қамтамасыз етті. 1772 жылдың 28 наурызында Луиза Парижде Чарльз Эдуардқа өкілеттікпен тұрмысқа шықты. Жұбайлар алғаш рет 1772 жылдың 14 сәуірінде Италияның Мацерата қаласында неке салтанатын өткізіп, неке анттарын қайтадан жаңартты. Осыдан кейін Луиза якобиттер тарапынан Англия, Шотландия, Франция және Ирландияның патшайымы ретінде танылды. Неке толыққанды болды. Біршама уақыттан кейін жұбайлар төрт атты каретада Римге сапар шегіп, 22 сәуірде Палаццо Мутиге келді. Мути оның күйеуінен ажырасқанға дейін бірнеше жыл бойы оның үйі болды. 25 сәуірде Чарльз Луизаға өзінің жаңа әйеліне арналған неке сыйлықтарын, 40 000 тәж бен алмаз инкрустациясы бар алтын қораптан тұратын сыйлықтарды табыс етті. Чарльз бен Луиза некеде тұрған алғашқы екі жылын Римде өткізді. Ватикан оларды ресми түрде «Англияның патшасы мен патшайымы» ретінде қабылдамағанмен, олар римдік қоғамда танымал болды. Олар операларға, концерттерге және қабылдауларға бірге жиі қатысты. Оның сұлулығы үшін римдік қоғам оған «Жүректер патшайымы» деген лақап ат берді. Олардың жас ерекшелігіне қарамастан (ол 52 жаста, ал ол 20 жаста), жұбайлар бастапқыда бірге бақытты болды, бірақ қарым-қатынаста белгілі бір күңгірттіктер болды. Луизаның бала көтеруіне ешқандай белгі байқалмады, ал Чарльз ішімдікке салына бастады. Чарльз үйленсе, папа оны Англия мен Шотландияның патшасы деп танып, Франция тағы бір якобит көтерілісіне қаржылай көмек көрсетеді деген сенімде болды. Луизаға патшайым ретінде қарауға уәде берілген. Алайда Чарльз ұл табу және дипломатиялық тану үмітін көре алмады, ал Луиза өзін болашағы жоқ ескі ханзадаға тұрмысқа шыққан деп ойлады. Чарльз бен Луиза 1774 жылдың тамызында Римді қалдырды. Олар бірнеше айдан кейін Флоренцияға көшіп келгенге дейін Парма мен Пиза арасындағы виллада қысқа уақыт тұрды. Бұл жерде олар итальяндық дворяндардың «Ұлыбританияның патшасы мен патшайымы» деп атаудан туындаған қиындықтарды болдырмау үшін «Албани графы мен графинясы» деген атақты қолданды. Олар 1777 жылы Чарльз Сан-Клементе сарайын сатып алғанға дейін принц Корсинидің қонағы болды. Луизаның Флоренциядағы өмірі ұнамағаны айтылады.
In 1771, Louise's younger sister (also a canoness at St. Waudru) married Don Carlos, Earl of Tinmouth, only son of the 3rd Duke of Berwick (great grandson of King James II of England and VII of Scotland). Louise was said to be exceedingly attractive. With a need to find a bride for Charles Edward Stuart, the Jacobite claimant to the English and Scottish thrones, the Duke of Berwick's uncle, the Duke of Fitz James, began negotiations with Louise's mother for a marriage between Louise and Charles. Part of this desire for Charles to marry stemmed from King Louis XV of France who recognised the succession of the House of Hanover, he also hoped that the legitimate Stuart line would not die out and would be an ongoing threat to the Hanoverians. The negotiations were delicate, since Louise's family had little money of their own and relied totally on the goodwill of the Empress Maria Theresa, who provided financial care for the family. On 28 March 1772, Louise was married by proxy to Charles Edward in Paris. The couple met for the first time on 14 April 1772, when they renewed their marriage vows in person in the town of Macerata, Italy. Louise was henceforward recognised by Jacobites as Queen of England, Scotland, France and Ireland. The marriage was reported to have been consummated. Shortly afterwards, the couple travelled to Rome as a party in four State coaches, arriving at the Palazzo Muti on 22 April 1772. The Muti would be her home until she separated from her husband a few years later. On 25 April, Charles presented Louise with wedding gifts for his new bride, said to compose of 40,000 crowns and a gold box, set with diamonds. Charles and Louise spent the first two years of their married life in Rome. While they were not formally received by the Vatican as "King and Queen of England", they were popular in Roman society. They regularly attended operas, concerts and receptions together. On account of her beauty, popular society gave her the nickname the "Queen of Hearts". In spite of the difference in their ages (he was 52, while she was 20), the couple were at first happy together, but there were several shadows on the relationship. There was no sign of Louise conceiving a child and Charles began drinking heavily. Charles had been encouraged in the belief that, if he married, the pope would recognise him as King of England and Scotland, and France might provide funds for another Jacobite rising. Louise had virtually been promised that she would be treated as a queen. Instead, Charles found his hopes both of a son and of diplomatic recognition disappointed, while Louise found herself married to an old prince with no prospects. Charles and Louise left Rome in August 1774. They briefly resided at a villa between Parma and Piza, before moving to Florence a few months later. Here they used the title of "Count and Countess of Albany" to avoid difficulties the Italian nobility had with addressing them as "King and Queen of Great Britain". They stayed as guests of Prince Corsini until Charles bought the Palazzo di San Clemente in 1777. It was said that Louise did not enjoy her time in Florence.
Граф Витторио Альфьери
Граф Витторио Альфьери 1749 жылы қазіргі Пьемонт аймағындағы Астиде бай аристократ отбасында дүниеге келді. Бірнеше рет тұрмысқа шыққан әйелдермен қарым-қатынас жасағаннан кейін, ол өзін театр үшін өлеңдер мен трагедиялар жазуға арнауды шешті. 1776 жылы Флоренцияда болған кезінде Луизамен кездесіп, оған қатты әсер етті. Ол осы кезеңде қарым-қатынасты жалғастырмады, бірақ қашықтан оған ғашық болды. Ол Флоренциядан шығып, оқу мен әдеби мақсаттарына көңіл бөлді. Ол 1777 жылы Флоренцияға оралды және бұл жолы Луизамен танысуға тырысты. Ол қызға ғашық болып, оны Чарльздан ажыратуға бел буды. Ол Сан-Клементе сарайына жиі баратын болды және оны Чарльз күмәнсіз қарсы алды. Луиза мен Альфьеринің қашан ғашық болғаны туралы ешқандай дәлел жоқ, бірақ 1778 жылы Альфьери өзінің ғашықтық сонеттерін жазды, оның ішінде оны өзімен бірге қашып кетуге шақырған сонет те болды. Сол кезде Луизаның күйеуі Чарльз бірнеше жыл бұрын ішімдікке құмарланғандай, қайтадан ішімдікке салына бастады. 1780 жылдың желтоқсан айында Луиза Чарльздан кетіп, монастырға қашады. Ол Чарльз өзін физикалық зорлыққа ұшыратқан деп мәлімдеді, бұл шындық деп көпшілік санайды. Негізгі оқиға – Шарльдің Сент-Эндрю күнін тойлаудан кейін ішіп, Луизаны опасыздыққа айыптап, оны зорлауға тырысқан болуы мүмкін, нәтижесінде ол үй қызметшілері араласқанша айқайлаған. Луиза Тоскананың Ұлы герцогинясының, папаның және оның күйеу інісі Йорк герцогының кардиналының қолдауына ие болды. Олардың барлығы Луизаның Альфьеримен жалғасып жатқан қарым-қатынасы туралы білмеуі мүмкін. 1777 жылы Чарльз мен Луиза Флоренциядан Римге оралды. Ол қысқа уақыт бойы Урсулин монастырында тұрып, кейін күйеуінің ресми резиденциясына, Палаццо-делла-Канцелярияға көшіп барды. Альфьери Луизамен бірге Римге барды, онда олар екі жыл бойы құпия түрде қарым-қатынастарын жалғастырды. 1783 жылы сәуірде Йорк герцогы кардинал шындықты тапты. Мамыр айының басында Альфьери күшпен қуудан қашу үшін Рим мен Луизаны тастап кетті. 1780 жылдың қарашасында Луиза ресми түрде Чарльздан кетіп, алдымен монастырға, содан кейін ағасының қонысына көшті. 1784 жылы сәуірде Чарльз Швеция королі Густав III-ге Луизаға ажырасқан жарлық беруге итермеледі. Алайда бұл заңға сай, Луиза күйеуінен бөлек өмір сүруге рұқсат алды. Папа сонымен қатар Луизаға Чарльздің зейнетақысының жартысын беруге келісті. 1784 жылы маусымда Луиза жазғы демалыс үшін Баден сусауында демалуға Римнен кетеді. Тамыз айында ол Альфьеримен Колмарда қайта кездесті. Олар келесі екі айды Мартинсбург қамалында бірге өткізді. Олар кездесулерін Йорк герцогы кардиналдан (Луизаның негізгі кірісі) жасыру үшін қайтадан бөлініп кетті, ал Луиза 1784/1785 жылдың қысын Болоньяда өткізді. Ол Парижде жазды өткізген соң қайтадан Мартинсбургқа оралды. Екі айдан кейін Луиза Парижге оралды. 1786 жылы Йорк герцогы кардинал Луиза мен Альфьери арасындағы қарым-қатынастың жалғасып жатқанын біліп, ол аяқталды деп ойлады. Бұл Луиза мен күйеуінің арасындағы қарым-қатынасты бұзды. Бұдан кейін ол Альфьеримен қарым-қатынасын жасыруға тырыспады. 1786 жылдың желтоқсанынан бастап олар ерлі-зайыпты ретінде бірге өмір сүрді, тек кейде және қысқа уақытқа бөлініп тұрды. 1788 жылдың қаңтар айының соңғы күні Луизаның күйеуі Чарльз қайтыс болды. Бұл оның қаржылық жағдайын айтарлықтай жақсартты, өйткені ол бұрын келісілген зейнетақыны Франция королінен алды. Луиза енді Альфьеримен некеге тұруына еркіндік алса да, олар өз қарым-қатынастарын заңды түрде бекітпеді, өйткені Альфьери неке институтына әрқашан қарсылық білдірген. Олар бастапқыда Парижде бірге тұрды. Ол жерде Луиза өзінің үйінде атақты салон құрып, оған ең маңызды жазушылар, суретшілер мен зиялыларды шақырды. Олар 1789 жылы Француз төңкерісінің алғашқы кезеңінде Францияда қалды, бірақ кейін қауіпсіздігі үшін Англияға барды. Англияда ол корольдік отбасында "Столберг Гедерннің князесі Луиза" деген атақпен қабылданды. Альфьери екеуі Лондонды аралап, Англияның батыс өлкесін аралап, Францияға қайта оралды. Алайда, Францияда саяси жағдай олардың жағдайын нашарлатты. 1792 жылы 10 тамыздағы көтеріліс оларды Парижден қашуға итермеледі, тек екі күн бұрын республикалық билік оларды тұтқындау үшін үйлеріне барды. Олар алдымен Германияға, содан Флоренцияға қашып кетті. Содан кейін Луиза мен Альфьери Флоренцияда қоныстанды. 1793 жылы Альфьери Арно өзеніне қарап тұрған Палаццо Джанфильяцци сарайын сатып алды. Бұл жерде Луиза өзінің әйгілі салонын қайтадан құрды. Луиза Альфьеримен бірге 1803 жылы оның қайтыс болғанға дейін өмір сүрді.
Count Vittorio Alfieri was born into a wealthy aristocratic family in Asti, now in Piedmont, in 1749. After several affairs with married women, he decided to devote himself to the writing of poetry and tragedies for the theatre. In 1776, during a stay in Florence, he came across Louise and was much taken by her. He did not follow up at this stage, but contented himself with admiring her from a distance. He left Florence to concentrate on study and furthering his literary ambitions. He returned to Florence in 1777 and this time sought an introduction to Louise. He fell in love with her and now determined to split her from Charles. He became a frequent visitor to the Palazzo di San Clemente and was welcomed unsuspectingly by Charles. There is no evidence of when Louise and Alfieri became lovers, but it was probably in 1778 when Alfieri penned her amorous sonnets, including one inviting her to elope with him. Meanwhile, Louise's husband Charles had become a drunkard again, as he had been a number of years before. In December 1780, Louise left Charles and took refuge in a convent. She claimed, and it is widely believed to be true, that Charles had become physically abusive to her. The key event is said to be when Charles had been drinking following Saint Andrew's Day celebrations, and after accusing Louise of infidelities, may have attempted to rape her, resulting in her screaming to the extent that the household servants intervened. Louise received the support of the Grand Duchess of Tuscany, the pope, and her brother in law the Cardinal Duke of York, all of whom may have been unaware of Louise's ongoing adulterous relationship with Alfieri. Charles and Louise left Florence in 1777 and returned to Rome. She lived briefly at the Ursuline Convent before moving to her brother in law's official residence, the Palazzo della Cancelleria. Alfieri followed Louise to Rome, where for two years they carried on their affair in secret. In April 1783, the Cardinal Duke of York finally discovered the truth. In early May, Alfieri left Rome and Louise, in order to avoid being expelled by force. In November 1780, Louise formally left Charles, moving first to a convent and then eventually her brother in laws estate. In April 1784, Charles was induced by King Gustav III of Sweden to grant Louise a decree of separation. The couple did not divorce, since no such legal procedure existed in the Papal States, but Louise was thereby legally permitted to live separately from her husband, even though she had been doing so for time. The pope agreed also that Louise should receive half of Charles's pension. In June 1784, Louise left Rome, purportedly to summer at the baths of Baden. In August, she was reunited with Alfieri at Colmar. They spent the next two months together at the castle of Martinsburg. In order to continue to keep their meeting secret from the Cardinal Duke of York (who was the chief source of Louise's income), they separated again, and Louise spent the winter of 1784/1785 in Bologna. She summered in Paris before returning to Martinsburg, where she was joined again by Alfieri in September. After two months, Louise returned to Paris. In 1786, the Cardinal Duke of York learnt of the continued, ongoing relationship between Louise and Alfieri which he thought had ended. This caused a complete rupture between Louise and her brother in law. Henceforth, she made no attempt to hide her relationship with Alfieri. From December 1786 onwards, they lived together as a couple, with only occasional and brief separations. On the last day of January 1788, Louise's husband Charles died. This resulted in a substantial improvement in her financial situation, thanks to a previously agreed pension from the King of France. Although Louise now had the freedom to marry Alfieri, they did not regularise their relationship, since Alfieri had always opposed the institution of marriage. They lived at first together in Paris. There, Louise established a famous salon in her home, to which the most important writers, artists, and intellectuals were invited. They remained in France during the early stages of the French Revolution in 1789, but then proceeded to England for safety. While in England, she was received by the Royal Family but under the title "Princess Louise of Stolberg Gedern". Alfieri and her explored London and toured the West Country of England before returning again to France. However, the political situation had worsened for them in France. In 1792, the 10th of August insurrection encouraged them to flee from Paris, only two days before the republican authorities went to their home to arrest them. They escaped first to Germany and then made their way to Florence. Louise and Alfieri then chose to settle in Florence. In 1793, Alfieri purchased Palazzo Gianfigliazzi, a mansion overlooking the River Arno. Here, Louise re established her famous salon, although perhaps on a somewhat smaller scale than in Paris. Louise continued to live with Alfieri until his death in 1803.
Кейінгі өмірі
Альфьери қайтыс болғаннан кейін Луизаның серігі суретші Франсуа Ксавье Фабр болды. Олардың қарым-қатынасы романтикалық болған деп ойлау ықтимал емес. Луиза 1809 жылға дейін Флоренцияда өмір сүруді жалғастырды, содан кейін Франция мен Ұлыбритания соғысы кезінде Наполеон оны Парижге шақырды. Ол Чарльз Эдуардың баласын туған-тумағандығын сұрады, Ұлыбританияда көтеріліс тудыруға болатын заңды мұрагерді табуға үміттене отырып. Ол "жоқ" деп жауап бергенде, кездесу дереу аяқталды. Бір жыл өткен соң, оған Флоренцияға оралуға рұқсат берілді. Луиза 1824 жылғы 29 қаңтарда қайтыс болды. Ол Флоренциядағы Санта-Кроче базиликасында (Кастеллани капелласында) жерленген; Альфьери де базиликада (Макиавелли мен Микеланджелоның қабірлері арасында) жерленген.
After Alfieri's death, Louise's companion was the artist François Xavier Fabre. It seems unlikely that their relationship was a romantic one. Louise continued to live in Florence until 1809, when she was summoned to Paris by Napoleon during France's war with Britain. He asked if she had ever given birth to Charles Edward's child, hoping to find a legal heir who could then be used to cause insurrection in Britain. When she replied "no", the meeting was abruptly terminated. A year later, she was allowed to return to Florence. Louise died on 29 January 1824. She is buried in the Basilica di Santa Croce in Florence (in the Castellani Chapel); Alfieri is also buried in the basilica (between the tombs of Machiavelli and Michelangelo).