Кіріспе

1933 ж. АҚШ банк реформасы; Федералды депозиттерді сақтандыру корпорациясын (FDIC) құрды.

1933 жылғы Банк туралы заң – АҚШ Конгресі қабылдаған, Федералды депозиттерді сақтандыру корпорациясын (FDIC) құрған және түрлі банк реформаларын енгізген заң. Бұл заңның барлығы көбінесе Конгресс мүшелері, Вирджиния штатының сенаторы Картер Гласс (D) және Алабама штатының өкілі Генри Б. Стигалл (D) есімдерімен байланыстырылып, «Гласс-Стигалл заңы» деп аталады. Дегенмен, «Гласс-Стигалл заңы» термині көбінесе 1933 жылғы Банк туралы заңның коммерциялық банктердің бағалы қағаздармен айналысуын және коммерциялық банктер мен бағалы қағаздар фирмалары арасындағы байланыстарды шектейтін төрт бабын білдіреді. Сенатор Гласс бастамасымен коммерциялық және инвестициялық банктердің біріктірілуіне реттеу (немесе тыйым салу) және «қауіпті» банк қызметіне қойылған басқа да шектеулер, 1913 жылғы Федералды резерв туралы заңда көзделген мақсаттарға коммерциялық банк жүйесін «қайта келтіру» ниетінің бір бөлігі болды. 1933 жылғы Банк туралы заң Конгресс жоспарларын іске асырды және, кем дегенде, депозиттерді сақтандыру бөлігіне Франклин Делано Рузвельт әкімшілігі қарсылық білдіргенімен, кейіннен «Жаңа саясаттың» құрамдас бөлігі саналды. Заңның барлығы ұзақ жылдар бойы бәсекелестікті шектеу арқылы тиімсіз банк жүйесін дамытуға ықпал еткені үшін сынға ұшырады.

FDIC және федералды депозиттерді сақтандыруды құру

1933 жылғы Банктік заңмен (1) Федералды депозиттерді сақтандыру корпорациясы (FDIC) құрылды; (2) 1934 жылдың қаңтарынан бастап 1934 жылдың 30 маусымына дейін FDIC депозиттерін уақытша сақтандыру, әр шот иесіне 2500 долларға дейін шектелген; және (3) 1934 жылдың 1 шілдесінен бастап FDIC депозиттерін тұрақты сақтандыру, әр шот иесіне 5000 долларды толық сақтандырды. 1934 жылғы заң тұрақты сақтандыру жүйесінің күшке енуін кешіктірді. 1935 жылғы Банктік заң тұрақты жүйені жойып, оны 5000 долларға дейінгі сомаларды толық сақтандыратын және осы сомадан асып түсетін сомаларға сақтандыру қамтамасыз етілмейтін жүйемен алмастырды. Жылдар бойында бұл лимит 250 000 долларға дейін көтерілді. 1933 жылғы Банктік заң барлық FDIC-мен сақтандырылған банктерді 1934 жылдың 1 шілдесіне дейін Федералды резервтік жүйеге мүше болуға немесе мүшелікке үміткер болуға міндеттеді. 1935 жылғы Банктік заң бұл мерзімді 1936 жылдың 1 шілдесіне дейін ұзартты. Мемлекеттік банктер FDIC акционері болғанға дейін Федералды резервтік жүйеге мүше бола алмады, осылайша сақтандырылған институтқа айналды. 1939 жылғы заң FDIC-мен сақтандырылған банктердің Федералды резервтік жүйеге қосылуын міндеттейтін талапты жойды. 1950 жылға дейін FDIC-ді және FDIC сақтандыруын құратын заңдар Федералды резерв туралы заңның бір бөлігі болды. 1950 жылғы заңмен Федералды депозиттерді сақтандыру туралы заң (FDIA) құрылды.

Коммерциялық және инвестициялық банктік қызметті бөлу

Уақыт өте келе, Glass-Steagall Act термині көбінесе 1933 жылғы Банктік заңның коммерциялық және инвестициялық банк іс-әрекетін бөліп тұратын төрт ережесін атау үшін қолданылатын болды. Конгресс "Glass-Steagall Act заңын жою" бойынша жасаған тыраныстары осы төрт ережеге (содан кейін, көбінесе коммерциялық банктер мен бағалы қағаздар фирмалары арасындағы байланысты шектейтін екі ережеге) қатысты. Бұл тыраныстар 1999 жылғы Gramm Leach Bliley Act (GLBA) заңымен аяқталды, ол банктер мен бағалы қағаздар фирмалары арасындағы байланысты шектейтін екі ережелерді жойды. 1933 жылғы Банктік заңдағы инвестициялық және коммерциялық банк іс-әрекетінің ажыратылуы Glass-Steagall Act туралы мақалада сипатталған. Мекемелерге коммерциялық немесе инвестициялық банк іс-әрекетіне мамандануды шешуге бір жыл берілді. Гласс сондай-ақ АҚШ экономикасының өнімді салаларына "спекулятивтік" кредиттерді бағыттауды көздеді.

Қолданыстағы басқа ережелер

1933 жылғы Банктік заңның қолданыста қалған басқа ережелері: 1) 5(c) және 27-ші тармақтар, олар мемлекеттік мүше банктерден өздерінің округтік Федералды резервтік банкіне және Федералды резервтік кеңеске, ал ұлттық банктерден – Валюта бақылаушысына өздерінің еншілес компаниялары туралы кемінде үш есеп беруді талап етеді; 2) 13-ші тармақ, ол (Федералды резервтік заңның 23А тармағы ретінде) Федералды резервтік жүйе мүше банктері мен олардың банктік емес еншілес компаниялары арасындағы мәмілелерді реттейді; 3) 19-шы және 30-шы тармақтар, олар Федералды резервтік жүйе мүше банктерінің қызметкерлері немесе директорларының заңбұзушылық әрекеттері үшін қылмыстық жазалар белгілейді және Федералды резервке осындай қызметкерлерді немесе директорларды қызметтен шеттетуге құқық береді; 4) 22-ші тармақ, ұлттық банктердің жаңа акционерлері үшін жеке жауапкершілікті («қосар жауапкершілік») жояды; және 5) 23-ші тармақ, ұлттық банктерге сол штаттың мемлекеттік тіркелген банктеріне берілгендей, өздерінің «тұрақты орны» саналатын штатында филиалдар ашуға мүмкіндік береді. 1933 жылғы Банктік заң ұлттық банктерді Федералды резервтің қатаң бақылауына алды, бұл мемлекеттік мүше банктер мен холдингтік компаниялардан жыл сайын үш есеп беруді талап етті. Есептер тиісінше Федералды резервтік кеңеске және Федералды резервтік банкке ұсынылуы керек еді. (2) 8-ші тармақ, ол 12 Федералды резервтік банктердің әрқайсысынан өкілдер құрамындағы Федералды ашық нарық комитетін (FOMC) құрды (1935 жылғы Банктік заңмен құрылған және кейіннен 1942 жылы өзгертілген, Федералды резервтік кеңес басымдығымен); (3) 11(b) тармағы, ол талап бойынша ашылатын салымдарға пайыз төлеуге тыйым салды (2010 жылғы Додд-Франк Уолл-стрит реформасы және тұтынушыларды қорғау туралы заңмен жойылды, сондай-ақ 2011 жылдың 21 шілдесінен бастап пайыздық салымдарға рұқсат берілді) және Федералды резервтік кеңеске мерзімді салымдар бойынша пайыздық мөлшерлемені шектеуге рұқсат берді (1980 жылғы Салымдық мекемелерді реттеу және ақша-кредиттік саясат туралы заңмен 1986 жылға дейін кезең-кезеңмен жойылды), осы екі шектеу де Q ережесіне енгізілді, және (4) 12-ші тармақ, ол Федералды резервтік жүйе мүше банктерінің атқарушы органдарына қарыз беруін тыйым салды және қолданыстағы қарыздарды өтеуді талап етті (1935 жылғы Банктік заңмен осындай қарыздарды реттеумен алмастырылды және кейін заңнамамен өзгертілді).

19301932 Шыны заң жобалары; Шыны Сенатының кіші комитеті

1930 және 1932 жылдар аралығында сенатор Гласс коммерциялық және инвестициялық банктерді бөлу және 1933 жылғы Банктік заңның соңғы ережелеріне ұқсас басқа реформаларды (депозиттерді сақтандырудан басқа) енгізу үшін заң жобасының бірнеше нұсқасын (әр нұсқасы «Гласс заң жобасы» деп аталды) ұсынды. Гласс 1913 жылғы Федералды резерв туралы заңның (Гласс-Оуэн заңы) Палатадағы демеушісі болды және өзін «Федералды резерв жүйесінің әкесі» деп есептеді. Оның «Гласс заң жобасының» әртүрлі нұсқалары тұрақты түрде мыналарды көздеді: 1) филиалдық банктер желісін кеңейту және Федералды резервтің қадағалауына көбірек банктер мен қызметтерді әкелу және 2) коммерциялық және инвестициялық банктерді бөлу (немесе араласуын реттеу). Гласс 1920 жылдары «спекулятивтік кредит» деп санайтын нәрсені бақыламағандығы үшін Федералды резерв жүйесі жасаған «қателіктерді» «түзетуге» тырысты. «Гласс заң жобалары» сондай-ақ, «Жабық банк активтерін сатып алуға» арналған «Ликвидациялық корпорация» – федералдық орган арқылы, активтерінің «шамамен дұрыс бағалауы» негізінде депозиттерді сақтандырудан қашуға тырысты. Гласс идеясы бойынша, федералдық корпорация банктердің құлдыраған активтеріне иелік етіп, оларды нарық сіңіре алатын уақытқа дейін сатуы керек еді, осылайша сұраныс аз нарықтарға активтерді бірден төгуден аулақ болуға болады. Заң жобаларында мұндай төлемдер банк активтерінің «шынайы құны» шегінде депозиторларға дереу төлемдер жасау үшін пайдаланылатыны көзделген. Гласс алғашқы «Гласс заң жобасын» 1930 жылдың 17 маусымында ұсынды. Заң жобасының мәтінінде ол Сенаттың Банк және валюта комитетінің (Гласс кіші комитеті) төрағасы Гласс басқаратын, Ұлттық және Федералды резервтік банк жүйелерінің жұмысын зерттеуге уәкілетті кіші комитетіне «басшылық етуге арналған алдын ала шара» ретінде қарастырылған. 1933 жылдың 25 қаңтарында, 1932 жылғы сайлаудан кейін өткен Конгрестің «бос отырысында» Сенат «Гласс заң жобасының» бір нұсқасын қабылдады.

Коммерциялық банктік теория; бірлік банктер

Сенатор Гласс коммерциялық банктердің (нақты вексельдер доктринасымен байланысты) коммерциялық банктерге бағалы қағаздарды андеррайтингтеуге немесе сатуға рұқсат етілмеуі керек деген коммерциялық банктер теориясын қолдады. Сенатор Гластың көп жылдық кеңесшісі Генри Паркер Уиллис қорғаған бұл теория 1913 жылғы Федералды резерв туралы заңның және АҚШ-тың бұрынғы банктік заңдарының негізі болды. Гласс пен Уиллис банктердің осы теорияны ұстанбауы және Федералды резервтің оны күшпен орындамауы 1929 жылғы Уолл-стрит құлауына және Ұлы депрессияға алып келген "шамадан тыс асыруларға" әкелді деп мәлімдеді. 1929 жылғы Уолл-стрит құлауына дейін және кейін сенатор Гласс осы коммерциялық банктік теорияны банктердің бағалы қағаздар нарығына қатысуын сынау үшін пайдаланды. Гласс банктерді қор нарығындағы "спекулянттарға" несие беруі және "қауіпті" немесе "мүлдем құнды емес" бағалы қағаздарды, әсіресе шетелдік бағалы қағаздарды андеррайтингтеуі және оларды қарапайым банк салымдарына және шағын "корреспондент банктерге" сатуы үшін айыптады. Гласс осы қызметке тікелей банк қатысуына және "бағалы қағаздар филиалдары" арқылы жанама қатысуға қарсы болды. Мұндай филиалдар әдетте банк акционерлерімен бірдей акционерлерге тиесілі болар еді, ал филиал акциялары "дауыс беру тресті" немесе банк басшылығы филиалды бақылауын қамтамасыз ететін басқа да құралда сақталған. Гласс пен Уиллис мұндай филиалдарды банктік қызметке қатысты шектеулерден қашу үшін жасалған құралдар деп қарады. National City Bank (Citibank-тің алдыңғысы) және Chase National Bank сияқты ірі банктер мұндай бағалы қағаздар филиалдарын бағалы қағаздарды андеррайтингтеу үшін жиі пайдаланды. Гласс пен Уиллис "сұйықталмаған несиелердің" барлық түрлерін, соның ішінде банктік жылжымайтын мүлік несиелерін сынады. Алайда, олар банктердің бағалы қағаздармен айналысуын ерекше сынады. Уиллис банктердің бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде үкіметтік бағалы қағаздарды сатып алуды қаржыландыруға жасаған инвестицияларын және берген несиелерін коммерциялық банктердің бұзылуының бастауы ретінде анықтады, бұл 1920-жылдардың "спекулятивтік асыруларында" аяқталды. Гласс пен Уиллис сондай-ақ шағын, бір кеңселік банктердің "бір кеңселік банктік жүйесін" АҚШ банктік жүйесінің негізгі кемшілігі ретінде анықтады. Гласс ұсынған заңдар банктерді "қалыпты" коммерциялық банктік қызметтерімен шектеуге және филиалдық банктік жүйеге рұқсат беру арқылы географиялық кеңеюге мүмкіндік беруге бағытталған. Сонымен қатар, көптеген шағын банктер бағалы қағаздар бизнесінде пайда көре алмады, бұл көптеген шағын банктерді салымдарды сақтандыруды талап етуға итермеледі. Алайда, көптеген ірі банктер салымдарды сақтандыруға қарсы болды, өйткені "олар кішкентай, нашар елдік банктерден ағып жатқан салымдар оларға келеді деп күтті".

Банктер, Федералды резерв жүйесі және депозиттерді сақтандыру

1932 жылғы президенттік сайлауда жеңілгеннен кейін президент Герберт Гувер Гласс заң жобасын қолдады. 1932 жылы Гувер Гласс заң жобасы бойынша Конгресс әрекеттерін кейінге қалдырды, қосымша тыңдаулар өткізуді талап етті және (Уиллис айтуынша) осы тыңдаулардан кейін енгізілген Гласс заң жобасының түзетілген нұсқаларын Сенатта қарауды кешіктіруге тырысты. 1933 жылы 72-ші АҚШ Конгресінің «аяқталған сессиясында» Сенатта қабылдауға кедергі келтірген соңғы күш – шағын «бірлік банктер» (яғни, бір кеңседе орналасқан банктер) жақтастары болды. Олар Гласс заң жобасы ұлттық банктерге өздерінің «негізгі штатында» және көршілес штаттарда 50 шақырымдық «сауда аймағына» дейін филиалдар ашуға рұқсат беруіне қарсы болды. Тіпті 1920-ші жылдардағы экономикалық өркендеу кезеңінде де ауыл шаруашылығы аймақтарындағы көптеген «бірлік банктер» ауыл шаруашылығы бағаларының төмендеуіне байланысты банкротқа ұшырады. Ұлы депрессия кезінде банктердің банкротқа ұшырауы күшейді. Уиллис және басқалар Канадада ұқсас жағдайларға қарамастан, маңызды банктердің банкротқа ұшырамағанын атап өтті. Канада филиалдық жүйеге рұқсат берді (бұл ірі, жалпыұлттық банктер жүйесіне әкелді), бірақ Еуропа мен әлемнің басқа аймақтарында кең таралған «жалпы банктерден» ерекшеленетін «коммерциялық банктер» жүйесімен бөлісті. Гласс бастапқыда «кішкентай банктерді» қолдаған, бірақ көптеген бірлік банктер банкротқа ұшырағаннан кейін, олардың «салауатты банк жүйесіне» қауіпті және салымшыларға «зиялы» екенін түсінді. Гласс сондай-ақ барлық банктерді «біртұтас банк жүйесі» аясында Федералдық резервтік қадағалауына бағынуын қалады. Гласс «Бұл елдегі банк жүйесінің қарғысы – екі жүйелілік» деді, онда штаттар Федералдық резервтік жүйеден тыс штаттық органдардың бақылауындағы банктерді құруға құқылы болды. Федералдық резерв туралы заңға сәйкес, барлық ұлттық банктер Федералдық резервтік жүйеге мүше болуға міндетті болды, бірақ штаттық банктер мүше болуды өздері шеше алатын. Гласс және басқалар мүше және мүше емес банктердің реттеушілері арасында «қатаңдықтарда бәсекелестікке» әкелгенін атап өтті. Гласс заң жобасының филиалдық банктерге қатысты ережелеріне қарсылық көрсетіп, сенатор Хьюи Лонг (D LA) Гласс өз заң жобасын ұлттық банктердің филиалдарын өз банктеріне филиалдар ашуға рұқсат беретін штаттарға ғана шектеуге дейін түзеткенге дейін Гласс заң жобасын кешіктірді. Осы түзетулерден кейін Гласс заң жобасы 1933 жылдың 25 қаңтарында Сенатта 54–9 дауыспен мақұлданды. Өкілдер палатасында өкіл Стигалл шектеулі филиалдық банктерге рұқсат беретін түзетілген Гласс заң жобасына да қарсы болды. Стигалл федералдық сақтандыруды енгізу арқылы бірлік банктерді және банк салымшыларын қорғауды көздеді, осылайша ірі, қаржылық тұрақты банктердің салымдарды тартудағы артықшылығын жойды. 1886 жылдан бері АҚШ Конгресіне федералдық сақтандырудың әртүрлі формаларын қамтамасыз ететін 150 жеке заң жобасы ұсынылды. Палата 1932 жылдың 27 мамырында федералдық сақтандыру туралы заң жобасын қабылдады, ол 1933 жылғы «аяқталған сессияда» Сенаттың қарауына күтіп тұрды. Бірнеше штат 1933 жылғы банктік дағдарыс кезінде банктерін жапқаннан кейін президент Гувер 1933 жылдың 20 ақпанында Өкілдер палатасына Гласс заң жобасын «біздің экономикалық өміріміздің басты кемшілігін жоюға жасалған алғашқы конструктивті қадам» ретінде қабылдауға шақырды. Алайда 1933 жылдың 4 наурызында 72-ші Конгрестің аяқталған сессиясы Гласс заң жобасы да, Палатаның сақтандыру заң жобасы да заңға айналмастан аяқталды. Сол күні сенат президент Гувер шақырған арнайы сессияда қайтадан жиналды және Франклин Делано Рузвельт жаңа президент болып сайланды.

Шыны вексельдері

Президент Рузвельт 1933 жылдың 9 наурызында Конгрестің екі палатасын да "ерекше сессияға" шақырды, ол 1933 жылдың 6 наурызында Рузвельттің барлық банктерді шұғыл түрде жабу туралы шешімін растаған "Төтенше банктік заңды" қабылдауға бағытталған болатын. 1933 жылдың 11 наурызында сенатор Гласс өзінің Гласс заң жобасын (S. 245 ретінде) қайта енгізді, онда банктерден 2 жылдың ішінде құнды қағаздармен байланысты филиалдарын тарату талап етілді, ал Гласс заң жобасының келісімге келген нұсқасы, Сенат қаңтарда қабылдаған, 5 жылға рұқсат берген. Рузвельт Глассқа заң жобасының көп бөлігін, соның ішінде коммерциялық және инвестициялық банктерді бөлуді мақұлдағанын, Гласс сияқты "біртұтас банк жүйесін" – мемлекеттік және ұлттық банктерді бір органмен реттеуді қалағанын, бірақ ол округтік, емес, штаттық деңгейдегі филиалдық желіні мақұлдағанын және салымдарға кепілдік беруге қарсы екенін айтты. 1933 жылдың 7 наурызында National City Bank (Citibank-тің алдыңғысы) өзінің құнды қағаздар филиалын тарату туралы хабарлады. Келесі күні Chase National Bank-тың жаңа тағайындалған төрағасы және президенті Уинтроп Олдрич Chase-тің де солай істейтінін және Chase банктердің құнды қағаздармен байланысты филиалдарына тыйым салуды қолдайтынын мәлімдеді. Олдрич сондай-ақ құнды қағаздар фирмаларына салымдар қабылдауға тыйым салуды ұсынды. Олдрич пен оның өмірбаян авторының айтуынша, Олдрич (заңгер) Гласс заң жобасы үшін жаңа мәтін дайындады, ол Гласс-Стигалл заңының 21-тармағына айналды. Сол кездегі сарапшылар Олдричтің ұсынысы J. P. Morgan & Co. компаниясына қарсы бағытталғанын болжады. Кейінірек Glass-Steagall заңына сыншылар Олдричтің қатысуын Рокфеллерлердің (Chase-ті басқаратын) J. P. Morgan & Co. (құнды қағаздарды ұсынумен танымал жеке серіктестік) коммерциялық банк ісінде Chase-пен бәсекелесуіне жол бермеу үшін 21-тармақты пайдаланғанын дәлелдеді. Гласс S. 245 жобасын ұсынғаннан кейін, ол заң жобасын қараған және оның түзетілген нұсқасын дайындаған кіші комитеттің төрағасы болды, сондай-ақ оны қолдау үшін Рузвельт әкімшілігімен ұзақ келіссөздер жүргізді. 1933 жылдың 13 сәуірінде кіші комитет түзетілген Гласс заң жобасын дайындады, бірақ оны Сенаттың Банк және валюта комитетіне ұсынуды Рузвельт әкімшілігімен келіссөздерді жалғастыру үшін кейінге шегерді. Президент Рузвельт 1933 жылдың 8 наурызындағы алғашқы баспасөз конференциясында банк салымдарына кепілдік беруге қарсы екенін мәлімдеді, себебі бұл үкіметті "жеке банктердің қателіктері мен кемшіліктері" үшін жауапты ету және "дұрыс емес банк ісіне ынталандыру" берген болар еді. Гласс банктік реформа туралы заң жобасы салымдарға кепілдіксіз Конгрестен өтпейтінін мойындады, бірақ президент Рузвельт және Қаржы министрі Уильям Вуддин Сенаттың кіші комитетімен келіссөздер кезінде мұндай кепілдікке қарсы тұруын жалғастырды. 1933 жылдың 25 сәуірінде Рузвельт салымдарға кепілдік беру мәселесін қарастыру үшін екі апта уақыт сұрады. Мамыр айының басында Рузвельт Гласс пен Стигаллмен бірге олар заң жобасы бойынша "принциптік келісімге" келгендерін мәлімдеді. 1933 жылдың 10 мамырында Гласс Сенатқа өзінің түзетілген заң жобасын (S. 1631) ұсынды. Ең маңызды өзгеріс – салымдарға кепілдік беру туралы жаңа ереже болды. Рузвельт талап еткендей, салымдарға кепілдік беру жылжымалы шкалаға негізделді. 10 000 доллардан асатын салымдар тек жартылай ғана кепілдікке ие болды. Рузвельт ұсынғандай, салымдарға кепілдік беру бір жылдан кейін күшіне енеді. Гласс салымдарға кепілдік беруді Федералдық резерв жүйесінің мүшелеріне ғана шектеді, бұл салымдарға кепілдік берудің тартымдылығы банктерді Федералдық резерв жүйесіне қосылуға итермелейтініне үміттене отырып, "біртұтас банк жүйесіне" әкелуі мүмкін еді. Жаңа федералдық салымдарға кепілдік беру жүйесінен басқа, S. 1631 заң жобасына Гласс заң жобасының бұрынғы нұсқаларына негізделген ережелер қосылды, олар Гласс-Стигалл заңының 21-тармағына (құнды қағаздар фирмаларына салымдар қабылдауға тыйым салу) және 32-тармағына (құнды қағаздар фирмалары мен банктер үшін ортақ директорларға немесе қызметкерлерге тыйым салу) айналды.

Стиггалл заң жобасы

1933 жылғы 16 мамырда өкіл Стигалл H. R. 5661 ұсынды, ол 1933 жылғы Банк заңының қабылдануына негіз болды. Бұл заң жобасы жаңа Glass заң жобасының көптеген қағидаларын қабылдады. Дегенмен, Стигаллдың "екі деңгейлі банк жүйесін" қолдағандығын көрсете отырып, H. R. 5661 штаттық тіркелген банктерге Федералды резервтік жүйеге қосылмай-ақ, федералды сақтандыруды алуға мүмкіндік берді. 1933 жылғы 23 мамырда Палата H. R. 5661-ді 262-19 дауыспен қабылдады. 1933 жылғы 25 мамырда Сенат H. R. 5661-ді (дауыс беру арқылы) S. 1631 мәтінін алмастырғаннан кейін (банктердің құнды қағаздармен байланысты филиалдарын тарату үшін берілген мерзімді бір жылға дейін қысқартуға түзетулер енгізілгеннен кейін) мақұлдады және H. R. 5661 екі нұсқасы арасындағы келіспеушіліктерді шешу үшін Палата мен Сенаттың бірлескен отырысын ұсынды.

1933 жылғы банктік заң

Сенаттың H. R. 5661 заңының соңғы нұсқасында сенатор Артур Ванденбергтің (R MI) түзетуі енгізілді, ол FDIC 1934 жылдың 1 шілдесінде жұмысын бастағанға дейін 2500 долларға дейінгі салымдарды толық сақтандыру үшін дереу уақытша қор құруды көздеді. «Ванденберг түзетуі» вице-президент Джон Нэнс Гарнердің қолдауымен жасалған процедуралық амал арқылы Сенат заңына қосылды, ол сол кезде Сенатта сотқа қатысты импичмент процесін басқарып тұрды. Бұл Гарнер мен Рузвельттің салымдарды сақтандырудың күрделі мәселесіндегі пікір қақтығысын көрсетті. Рузвельт Ванденберг түзетуінің салымдарды дереу сақтандыру ережесін қамтитын кез келген заңға вето қоятынын мәлімдеді. Бірақ 7 маусымда Рузвельт Глассқа тұрақты FDIC сақтандыруы 1934 жылдың шілдесіне дейін басталмаса, шектеулі уақытша жоспар 1934 жылдың 1 қаңтарынан басталып, мемлекеттік банктер 1936 жылға дейін Федералдық резерв жүйесіне қосылған жағдайда сақтандырылатынын жеткізді. Рузвельт, Гласс сияқты, салымдарды сақтандырудың маңыздылығын көрді, егер оның Федералдық резерв жүйесіне мүшелік талабы «банктік жүйені біріктіруге» ықпал етсе. Рузвельт әкімшілігі Конгрестің 1933 жылдың 10 маусымында «ерекше сессиясын» аяқтауын қалады, бірақ Сенат жоспарланған аяқтауға кедері келтірді. Бұл H. R. 5661 заңының екі нұсқасы арасындағы айырмашылықтарды келісуге Палата мен Сенаттың Конференциялық комитетіне қосымша уақыт берді. Палатадағы өкілдердің шамамен үштен бірі федералды салымдарды сақтандыруды қамтамасыз ететін заң қабылданбаса, отырысты жабуға қарсы уәде берді. 1933 жылдың 12 маусымында Стигалл және басқа да Палата мүшелері Рузвельтпен кездескеннен кейін Конференциялық комитет H. R. 5661 заңы бойынша соңғы баяндамасын ұсынды. Рузвельт Глассқа 7 маусымда баяндаған принциптерге сәйкес, Конференциялық баяндамада тұрақты салымдарды сақтандыру 1934 жылдың 1 шілдесінен басталады, уақытша сақтандыру 1934 жылдың 1 қаңтарынан басталады, егер Президент ертерек мерзімді жарияласа, ал мүше емес банктер сақтандырыла алады, бірақ 1936 жылдың 1 шілдесінен кейін олар Федералдық резерв жүйесіне мүшелікке үміткер болған жағдайда ғана сақтандырылатындығы көзделді. Рузвельт 1933 жылдың 16 маусымында H. R. 5661 заңына, 1933 жылғы Банктік заң ретінде қол қойды. Рузвельт жаңа заңды 1913 жылғы Федералдық резерв туралы заңнан бері «ең маңызды» банктік заңнама деп атады.

Рузвельттің 1933 жылғы Банктік заңдағы рөлі

Time журналы 1933 жылғы Банктік заңның «президенттік қателік Конгрессті күткеннен төрт күнге ұзартқандықтан» қабылдалғанын хабарлады. Х. Паркер Уиллис Рузвельттің соңғы заң жобасына «бейжай қарағанын», бірақ «жаулық сезімі болмағанын» айтты. «Бірінші жаңа келісім» туралы есебінде Реймонд Моли Рузвельттің 1933 жылғы Банктік заңға «ықылас көрсеткенін», бірақ «оны қабылдау үшін белсенді түрде күш салған жоқ екенін» мәлімдеді. Моли сондай-ақ «Ақ үйге жақын адамдар өздерінің заңнамалық бағдарламаларымен соншалықты айналысқандықтан, Гласс өзінің ісімен қалып қойды» деп жазды. Адольф А. Берл, Моли сияқты Рузвельттің «Бірінші жаңа келісім» құрамына кірген мүше, 1933 жылғы Банктік заңға «көңілі толмады». Ол бұрынғы Гласс заң жобаларындағы кең филиалдық желі құруға рұқсат берудің қабылданғанын қалаған. Берл шектеулі филиалдық желімен және сақтандырылған салымдармен шағын банктер экономикалық төмендеу кезінде, бұрынғыдай, сөзсіз банкротқа ұшырайтынын есептеді. Берл, Гласс сияқты, жаңа заңның салымдарды сақтандыру ережесі барлық банктерді Федералдық резерв жүйесіне енгізетініне үміттене білді, бірақ болашақ Конгрестер бұл талапты жоюы мүмкін екенінен қорқады. Картер Голембе сөзіне қарағанда, 1933 жылғы Банктік заң «Жаңа келісімнің танымал «жүз күнінде» жаңа әкімшілік сұраған немесе қолдаған жалғыз маңызды заң болды». 1933 жылғы банк оқиғалары туралы кітаптарында Сьюзан Истабрук Кеннеди мен Хелен Бернс 1933 жылғы Банктік заң Жаңа келісімнің бөлігі болмаса да, Рузвельт оны банк реформасының заңынан артық көргенін, тіпті ол «әлдеқайда кең ауқымды» реформаларды (Кеннеди) немесе «толыққанды шешімді» (Бернс) қамтамаған болса да, айтады. Екеуі де Рузвельттің соңғы заң жобасын қабылдауында халықтың салымдарды сақтандыруға деген үлкен талабының әсер еткенін көрсетеді. Екеуі де 1935 жылғы Банктік заңды 1933 жылғы Банктік заңнан маңыздырақ деп сипаттайды. Кеннеди 1933 жылғы Банктік заң қабылданғаннан кейін Рузвельттің «замандастары мен кейінгі бақылаушыларды таң қалдырып немесе ашуландырып, толыққанды еңбекті өзіне жатқызғанын» атап өтеді. Рузвельттің 1933 жылғы Банктік заңға қатысты алаңдаушылықтары кейін «Гласс-Стигалл» деп аталған инвестициялық және коммерциялық банктерді бөлумен байланысты емес еді. 1932 жылғы Демократиялық партиясының банк саласы бойынша бағдарламасы (сенатор Гласс жасаған) осы бөлінуді талап еткен. Рузвельт сайлауалды сөйлесінде мұндай бөлінуді нақты қолдады. 1935 жылы президент Рузвельт Гласс ұсынған ұлттық банктердің корпоративтік облигацияларды кепілдендіру құқығын қалпына келтіру әрекетіне қарсы шықты. Рузвельт 1933 жылғы наурыз айында Глассқа коммерциялық және инвестициялық банктерді бөлуді қолдайтынын растады, бірақ Қаржы министрі Вуддин банктердің облигацияларды кепілдендіруіне тыйым салу «экономикалық жағдайының жақсаруын тежейтінінен» қорқыды.

1933 жылғы Банктік заңды "Жаңа келісім" заңдары ретінде сипаттайтын есептер

Конгресс мүшелерінің бастамасымен қабылданған және президент Рузвельттің қолдауы болмаған 1933 жылғы Банктік заңға қарамастан, оның көптеген сипаттамаларында бұл заң «Жаңа саясат» заңнамасы ретінде танылады. Артур М. Шлезингердің «Жаңа саясат» туралы классикалық еңбегіне кіріспеде Феликс Франкфуртер мен оның әріптестері 1933 жылғы Банктік заңды (1933 жылғы Бағалы қағаздар заңымен бірге) «сенімді бұзушылық либерализмінің» дәстүрінде жасады деп санайды. Бірақ, сол кітаптағы 1933 жылғы Банктік заң туралы кейінгі қысқаша сипаттамада Шлезингер Франкфуртер туралы есімдерін атамайды, керісінше заң жобасы талқыланғанда Пекора тергеуінің және депозиттерді сақтандыруға қарсылықтың, соның ішінде Рузвельттің рөліне назар аударады. Коммерциялық клирингтік орталықтың Грамм-Лич-Блилей заңына берген түсіндірмесінде Рузвельттің 1933 жылғы Банктік заңды «Америка Конгресі қабылдаған ең маңызды және кең ауқымды заң» деп айтқаны келтірілген. Рузвельт бұл мәлімдемені 1933 жылғы Банктік заңға қол қойған күні Ұлттық өнеркәсіптік жаңғырту заңы туралы айтқан болатын.

Glass-Steagall ережелері және Pecora тергеуі

1933 жылғы Банктік заңның көптеген сипаттамалары Пекора тергеуінің коммерциялық және инвестициялық банктерді бөлуге қатысты қоғамдық талапты қалыптастырудағы рөлін баса көрсетеді. Кейбір мәліметтерде тіпті Glass-Steagall ережелері Пекора тергеуіне жауап ретінде жасалғаны айтылады. National City Bank (Citibank-тің ізашары) 1933 жылғы Банктік заң 1933 жылдың маусым айында заң күшіне енгенге дейін Фердинанд Пекора тексерген жалғыз коммерциялық банк болды. 1933 жылдың 2 наурызында National City Bank бойынша тыңдаулар аяқталғаннан кейін, Пекора тергеуі 1933 жылдың мамырында қайта басталды. Бұл жолы "жеке банкирлер" тексерілді, олардың ішінде J. P. Morgan & Co., Kuhn, Loeb & Co. және Dillon, Read & Co. компаниялары бар болды. Кейін, 1933 жылдың қазан айының соңында Chase National Bank-ті тексеруге қайта оралды. Осы тыңдаулар 1933 жылғы Банктік заң күшіне енгеннен кейін өтті, бірақ ұзаққа созылған Chase Bank бойынша тыңдаулардың куәліктері коммерциялық және инвестициялық банктерді бөлу қажеттілігін дәлелдейтін маңызды деректер ретінде жиі сілтеме жасалады. Пекора 1933 жылдың 22 қаңтарында Пекора тергеуі деп аталған іс бойынша кеңесші болып тағайындалды және алғашқы тыңдауын 1933 жылдың 15 ақпанында өткізді. Одан бұрын, 1933 жылдың 27 қаңтарында Сенат коммерциялық және инвестициялық банктерді бөлуді көздейтін Гласс заң жобасын көп дауыспен қабылдады. Дегенмен, 1933 жылдың ақпан айында өткен National City Bank бойынша "он күндік" тыңдаулар Пекора тергеуінің ең жарқын сәттерінің бірі болды. Олар Чарльз Митчеллдің National City Bank төрағасы лауазымынан кетуіне әкелді. Бірнеше күннен кейін National City және Chase өздерінің бағалы қағаздармен байланысты серіктестіктерін таратуды жариялады. Chase сондай-ақ коммерциялық және инвестициялық банктерді заңнамалық жолмен бөлуді қолдайтынын мәлімдеді. Бұл тыңдаулар коммерциялық банктердің бағалы қағаздармен жасаған қызметіне қатысты емес еді. Олардың нәтижесінде бірнеше J. P. Morgan серіктестерінің 1930 жылдан 1932 жылға дейін бір немесе бірнеше жыл бойы табыс салығын төлемегені және компанияның көрнекті бизнес және саяси лидерлерге эксклюзивті инвестициялық мүмкіндіктер ұсынғаны анықталды. "Сенаторлық көрсетулерден жалыққан" Гласс National City Bank бойынша алдыңғы тыңдауларға қатыспады. Пекора тергеуі сенсациялық жаңалықтар жасап, халықтың наразылығын тудырса да, сол кездегі және кейінгі сыншылар тыңдауларды тергеліп отырған мәмілелер туралы қате немесе шатастыратын ақпарат тарату үшін сынға алды.

1933 жылғы банк туралы заң бойынша Х. Паркер Уиллис пен Картер Гласс

1935 жылы Х. Паркер Уиллис 1933 жылғы Банктік заң күшке енген кезде-ақ "әлдеқашан ескірген" еді деп жазды. Ол бұрынғы Гласс заң жобалары 1932 жылы қабылданғанда "өзгеріс әкелуі мүмкін" еді деп мәлімдеді. Картер Гласс 1933 жылғы Банктік заңның коммерциялық және инвестициялық банктерді бөлуіне наразы болды. 1935 жылы ол Сенатта ұлттық банктерге корпоративтік облигацияларды тікелей ұсынуға рұқсат беретін заң жобасын ұсынды.

1933 жылғы Банктік заңның консервативті сипаты

Картер Голембе (FDIC сақтандыру ережелерін қарастырып) және Хелен Гартен (инвестициялық және коммерциялық банктік қызмет пен FDIC сақтандыру ережелерін Glass-Steagall бөлуді қарастырып) 1933 жылғы Банктік заңды шағын "бірлік банктер" үстемдік ететін қолданыстағы банктік жүйені қорғау мақсатындағы заң ретінде сипаттайды. Гартен мұны банктерді ұлтқа айналдыру немесе бүкіл елдегі филиалдық банктік жүйе арқылы шоғырландырылған банктік жүйеге рұқсат беру туралы айтарлықтай ойланып жатқан кезде "консервативті" іс-қимыл деп атайды. Голембе депозиттерді сақтандыруды "айналы ортаның" (яғни банк депозиттері, әсіресе чектік шоттар) жойылуын тоқтатуға тырысқан күштер мен көптеген географиялық оқшауланған банктерден тұратын қолданыстағы банк құрылымын сақтағысы келген күштер арасындағы келісім ретінде көрді. 1933 жылдың наурыз айының басында бүкіл ел бойынша банктер жабылғаннан кейін баспасөз хабарламалары мен Конгресс басшыларының қоғамдық мәлімдемелері банктерді ұлттандыру немесе "қос банктік" қолданыстағы жүйесін федералдық заңнама арқылы жою немесе тіпті банктерді мемлекеттік жарғылауға тыйым салу үшін Конституцияға түзету енгізу мүмкін екенін ұсынды. Басқалары барлық банктердің Федералды резервтік жүйеге қосылуын талап етуді ұсынды. Бұл ұсыныстардың ешқайсысы 1933 жылғы Банктік заңда қамтылмаған, бірақ Заңның FDIC сақтандыру ережелері банктерден депозиттерді сақтандыруды сақтау үшін Федералды резервтік жүйеге кіруді талап еткен болар еді. Хелен Бернс "Рузвельт либералды және прогрессивтілердің қатаң сын-пікірлеріне ұшырады, өйткені дағдарыс кезінде банктерді мемлекет меншігіне алмады". Ол "бұл әрекетті жасауы мүмкін екендігіне күмән жоқ" деп мәлімдейді, бірақ Рузвельт "мемлекетке тиесілі және басқарылатын банктерге сенбейтін" және банктік заңнамаға деген көзқарасында ақыр соңында прагматикалық немесе тіпті консервативті болды. Жоғарыда айтылғандай, 1933 жылғы Рузвельт Брен Трасттың банк заңдары бойынша жетекші авторитеті Адольф Берл 1933 жылғы Банк заңына "көңілі толмады". Ол өкіл Стигаллдың (Гласс заң жобасы бастапқыда іздегеннің "жарты бөлігі") қанағаттандыру үшін оны соншалықты көп қауіпке ұшыратпағанын тіледі. Берл АҚШ-қа "бірлік банктік жүйе" қажет деп мәлімдеді (әдетте Федералды резервтік жүйе арқылы), ол Австралия, Канада және Ұлыбританиядағы бүкілхалықтық филиалдық банк жүйелеріне ұқсас жұмыс істейді (бәрі де АҚШ-тың "коммерциялық банктік" дәстүрін бөлісті). Берл коммерциялық банктік қызметті басқа қызметтен бөлуді қолдады, бірақ Гласс-Стигаллдың 21-бөлімінде қамтылған Уинтроп Олдричтің ұстанымымен келіспей, Берл "жеке зерттеуді" қажет ететінін ұсынды. Заң коммерциялық банктік қызмет пен инвестициялық банктік қызметті ажыратудың дәстүрлі банктік тәртібін белгіледі, мөлшерлемені шектеу арқылы депозиттердің пайыздық мөлшерлемесі бойынша бәсекелестікті шектеді және депозиттерді сақтандыру арқылы қаржылық күшке негізделген депозиттер бойынша бәсекелестікті шектеді. Сонымен қатар, ол банктердің арасындағы бәсекелестікті географиялық тұрғыдан шектейтін, банктік қызметте шектелген филиалдар саясатын бекітті. Нәтижесінде "банктік қызметте үкімет тарапынан күштеп жүргізілген картель" коммерциялық банктерге "жоғары пайда табуға және қажетсіз тәуекелдерді болдырмауға" мүмкіндік берді, банктік емес компаниялар банктік несиелер мен депозиттерге алмастырудың жолдарын тапқанға дейін. Бұл дәстүрлі банктік реттеуді жақтаушылар 1933 жылғы банктік заң (және басқа да банктік шектеу заңнамасы) теңдесі жоқ қаржылық тұрақтылық кезеңін тудырды деп айтады. Дэвид Мосс бұл тұрақтылық қаржы жүйесінің тұрақтылығына деген жалған сенімге әкелген болуы мүмкін деп айтады. Мосс бұл жалған сенім дәстүрлі шектеулерді заңнамалық және нормативтік жеңілдетуге ықпал етті және бұл қаржылық тұрақсыздыққа әкелді деп айтады. 1933 жылғы Банктік заңның және басқа да банктік шектеулерді сынға алғандардың айтуынша, ол 1960-шы жылдардың ортасынан басталған қаржылық тұрақсыздықтың қайта оралуына жол бермеді. Дәстүрлі банктік реттеудің жақтаушысы Хайман Минский 1966 жылы қаржылық тұрақсыздықтың қайта оралуын (және 1970, 1974 және 1980 жылдары оның қарқынды қайта оралуын) бұрын Ұлы депрессияның естеліктерімен басқынған жеке қаржы нарықтарының сөзсіз нәтижесі деп сипаттады. Минский "ликвидтілік" құруды шектеу үшін қаржыны одан әрі бақылауды ұсынды. Комментаторлар дәстүрлі банктік реттеу "сайысты бұрмалау" және "құн мен баға арасындағы айырмашылықтар жасау" арқылы "өз өзінің жойылу тұқымдарын" қамтыды деп мәлімдеді. Атап айтқанда, "картельдік пайданы" орнату арқылы дәстүрлі банктік реттеу банктік емес бәсекелестерге банк депозиттерімен және несиелерімен бәсекелесе алатын өнімдерді әзірлеуге мүмкіндік берді, осы пайданың бір бөлігін алу үшін. Дэвид Мосс кейінірек ұсынғандай, 1980 жылдан кейін дерегуляция мен қаржылық тұрақсыздыққа әкелгендей, қаржылық тұрақтылық дерегуляцияға ықпал еткенінің орнына, Ян Крегель "еркін нарық либерализмінің" жақтаушыларының "банктік емес жаңалықтары" 1933 жылғы Банктік заңмен құрылған "фактылық картельдің тиімсіздігін" жойғанын мойындайды, бірақ банктерге берілген "қорғаудың жойылуы" заңның қорғауын әлсірету және тоқтату үшін реттеушілер мен заң шығарушылардың "саналы шешімдеріне" байланысты болды деп санайды.