Ақша тепе-теңсіздігі теориясы: негіздері мен дамуы
Monetary-disequilibrium theory
Ақша дизэквилибриясы теориясы: Мизес, Йегер еңбектерінде ақша балансы, баға деңгейі өзгерісі арқылы жаңа тепе-теңдік орнату жолдары қарастырылады. Экономикалық теория.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Валюталық тепе-теңсіздік теориясы монетарист мектебінің туындысы болып табылады және негізінен Лиланд Йегердің еңбектерінде және австриялық макроэкономикада көрініс тапқан. Дегенмен, ақша тепе-теңдігі мен тепе-теңсіздігінің негізгі ұғымдарын Мизес (1912) өзінің «Ақша және несие теориясы» еңбегінде жеке тұлғаның қолма-қол ақша қорларына деген сұранысы арқылы анықтаған.
Monetary disequilibrium theory is a product of the monetarist school and is mainly represented in the works of Leland Yeager and Austrian macroeconomics. The basic concepts of monetary equilibrium and disequilibrium were, however, defined in terms of an individual's demand for cash balance by Mises (1912) in his Theory of Money and Credit.
Тұжырымдаманың тарихы
Лиланд Йегердің (1968) ақша тепе-теңсіздігі теориясын түсінуі ақшаның негізгі қасиеттерімен басталады. Ақша тепе-теңсіздігі – уақытша құбылыс, себебі ол өзінің ішінде жаңа тепе-теңдікті орнату процесін қамтиды, яғни баға деңгейінің өзгеруі арқылы. Егер нақты ақша балансына деген сұраныс өзгерсе, ұзақ мерзімде номиналды ақша ұсынымы немесе баға деңгейі ақша тепе-теңдігіне бейімделе алады, суреттен көрініп тұрғанындай.
Leland Yeager's (1968) understanding of the monetary disequilibrium theory begins with fundamental properties of money. Monetary disequilibrium is a short run phenomenon as it contains within itself the process by which a new equilibrium is established i. e. through changes in the price level. If the demand for real balances changes, either the nominal money supply or price level can adjust to monetary equilibrium in the long run as seen from the figure.
Ертедегі ақша тепе-теңдігі теориясы
Швед экономисі Кнут Викселл (1898) теорияның негізгі таратушыларының бірі болды. Ол ең алдымен пайыздық мөлшерлемелердің ықпалымен бағаның жалпы деңгейінің қалай өзгеретінімен айналысты. Гуннар Мырдалдың 1939 жылы жазған сөзіне сәйкес, Викселл берген анықтама үш шарттың болуына негізделген. Британдық ақша тепе-теңдігі көзқарасының өкілі негізінен Деннис Робертсон болды. Мизестің осы теориямен байланысы белгісіз. Людвиг фон Мизестің пікірінше, ақша тепе-теңдігі бірінші кезекте жеке деңгейде орнатылады. Әрбір экономикалық субъекті болашақ операциялар үшін, яғни жоспарланған және кездейсоқ мәмілелер үшін қолма-қол ақша қалдығын сақтауға тырысады. Жеке тұлғаның қалаған ақша балансы – оның ақшаға деген сұранысын құрайды және ақшаны ұстауды бағалауымен, сондай-ақ тауарлар мен қызметтерді алуды бағалауымен салыстырылатын субъективті бағалауға негізделген. Жеке тұлғаның иеленген ақшасы – оның ақша ұсынымы болып табылады. Жеке тұлғалар өздерінің қалаған және нақты қолма-қол ақшаларын шығындар арқылы теңестіруге тырысады. Атауынан көрініп тұрғандай, ақша тепе-теңдігінің болмауы теориясы – экономикалық құбылыстар жиынтығын түсіндірудің қатаң ақшалай тәсілі. Бұл теорияда нақты экономикалық факторлар, мысалы, нақты үнемдеулер немесе бизнес айналымдарына әсер ететін нарықтық процестер ескерілмейді.
Swedish economist Knut Wicksell (1898) was one of the main propagators of the theory. He was primarily concerned with the behavior of the general price level, as influenced by interest rates. As described by Gunnar Myrdal in 1939, the definition given by Wicksell was based on the existence of three conditions. The representative of the British monetary equilibrium approach was mainly Dennis Robertson. Mises relationship to the theory is ambiguous. According to Ludwig von Mises, monetary equilibrium happens first at the individual level. Each actor wants to keep a cash balance on hand for future transactions, say, both planned and contingent. This desired money balance of the individual constitutes his money demand and is based on his subjective valuation of holding money compared to their valuation of obtaining more goods and services. The amount of the money that the individual possess is his supply of money. Individuals will try to equate their desired and actual cash holdings through their spending behavior. As the name suggests the monetary disequilibrium theory is a strictly monetary explanation of a set of economic phenomenon. It does not take into account the real economic factors like real savings or market processes that influence business cycles.