Кіріспе

Шығыс Африканың кушит тілдері тобы – афроазиялық тілдер отбасының кушит тармағына жататын, шамамен жиырмаға жуық әртүрлі тілдердің тобы. Оның ең ірі өкілдері – оромо және сомали тілдері.

Шолу

Төменгі Шығыс Кушиттік тілдері көбінесе Таулы Шығыс Кушиттік (Сидамика тілдері), Дулай және Яку тілдерімен бірге Шығыс Кушиттік тілдері тобына жатқызылады, бірақ бұл топтың шекарасы нақты белгіленбеген және оның дұрыстығы күмәнді. Ең көп таралған Төменгі Шығыс Кушиттік тілі – Оромо тілі, оны Эфиопия мен Кенияда шамамен 35 миллион адам қолданады. Консоид диалектілер тобы Оромо тілімен тығыз байланысты. Басқа да маңызды тілдерге сомали тілі (Сомали, Сомалиленд, Эфиопия, Джибути және Кениядағы сомали этносы қолданады), оны шамамен 30 миллион адам сөйлейді, және Афар тілі (Эфиопия, Эритрея және Джибутиде) – шамамен 1,5 миллион адам жатады. Роберт Хетзрон Рифт тілдерінің (Оңтүстік Кушиттік тілдері) Төменгі Шығыс Кушиттіктің құрамына кіретінін болжады, ал Кислинг пен Маус (2003) оларды Оромо, Сомали және Яку-Дулай тілдерімен бірге Оңтүстік Төменгі тармағымен байланыстыруды ұсынды. Мбугу (Маа) тілінің аралас стильдегі сөздік қоры Шығыс Кушиттік тілдеріне жатуы мүмкін (Tosco, 2002), бірақ грамматикалық құрылымы мен екінші стилі Банту тілдеріне тән. Жирира және, мүмкін, жойылып бара жатқан Бун тілі Төменгі тілдер тобына кірмейді. Сава мен Тоско (2003) Онгота тілінің Шығыс Кушиттік тілі екенін, оның нило-сахаралық субстраты бар екенін – яғни, Онгота тілінде сөйлейтін адамдар бұрынғы нило-сахаралық тілден Шығыс Кушиттік тіліне ауысқан, соның іздері әлі де сақталған деп санайды. Алайда, Флеминг (2006) оны афроазиаттық тілдер отбасының жекеленген тармағы деп есептейді.