Кіріспе

Фицпатрик қарсы Бицер, 427 U. S. 445 (1976) – АҚШ Жоғарғы Сотының шешімі. Бұл шешімде АҚШ Конгресінің штаттардың он бірінші түзетуде бекітілген егемендік иммунитетін жоюға құқығы бар екені белгіленді, егер ол он төртінші түзетуге сәйкес штаттарға он төртінші түзетудің кепілдіктерін жүзеге асыру мақсатымен жасалса.

Өмірбаян

1972 жылы Конгресс 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңның VII тарауын өзгертіп (42 U.S.C. § 2000e, 21-тарау, VI кіші тарау), жеке тұлғаларға нәсіл, түс, дін, жыныс немесе ұлттық тегіне байланысты кемсітушілік үшін мемлекеттік органдарды ақшалай өтемалды талаппен сотқа беруге мүмкіндік берді. Арыз берушілер, зейнеткерлер тобы, Коннектикут штатын зейнеткерлік саясатындағы жыныстық дискриминацияға қарсы сотқа берді. Коннектикут штаты Өзгеріс XI-нің егемендік иммунитетіне сүйенді, ал аудандық сот және апелляциялық сот тек қана бұйрық түріндегі өтеуге рұқсат берді; олар ақшалай өндіріп алудан бас тартты, бірақ апелляциялық сот адвокаттық қызмет ақысын төлеуге рұқсат берді. Бұл екі сот та АҚШ Жоғарғы Сотының «Эдельманға қарсы Джордан» ісіне сілтеме жасады, онда Өзгеріс XI федералды сотты штаттан мемлекеттің әрекетінен зардап шеккен жеке тұлғаға ақша төлеуді бұйырудан тыйым салады деп шешілді. Арыз берушілер Жоғарғы Сотқа шағым жасады.

Шешім

Сот, судья Уильям Рехнквисттің пікірі бойынша, бұрынғы істерден ерекшеленді, онда жеке тұлғалардың штаттарды ақшалай өтемақы (немесе оған балама) талаптарымен сотқа беру әрекеттері, соның ішінде Эдельман Иорданияға қарсы іс, сәтсіз аяқталған. Бұл себебі талапкерлер Конгресс мұндай сот процесіне рұқсат беретін нақты нормативтік актіні көрсетпеген. Сот Конгресс Төртінші түзетуге сәйкес штаттардың егемендік иммунитетін жоюға құқылы екенін қабылдады, себебі ол штаттардың билігін шектеу және оларға қарсы азаматтық құқықтарды қамтамасыз ету мақсатында қабылданған.