АҚШ Конституциялық құқығындағы мемлекеттік егемендік иммунитетін жою доктринасы
Abrogation doctrine
АҚШ конституциялық құқығындағы "аббрегация доктринасы" штаттардың егемендігін жою шаралары мен сотқа берілуіне қатысты. Конгресс штаттарға қарсы талап ашуға қашан және қалай рұқсат бере алады? Толық ақпарат мақалада.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Аборогация доктринасы – АҚШ конституциялық құқығының доктринасы, Конгресс мемлекеттің егемендік иммунитетін қашан және қалай жоюға және мемлекеттің келісімінсіз сот процесіне (яғни, осы процестерге қатысты иммунитетін "аборогациялауға") тартуға болатынын түсіндіреді. Seminole тайпасы Флоридаға қарсы істе Жоғарғы Сот АҚШ Конституциясының Бірінші бабына сәйкес Конгресс билігі мемлекеттің егемендік иммунитетін жою үшін қолданыла алмайды деп шешті. Дегенмен, Конгресс, Еңбек құқығының он бірінші толықтыруынан кейін оған берілген өкілеттіктер шегінде әрекет ете отырып, жеке АҚШ штаттарына қарсы материалдық залапты өтеуді талап ететін сот процесін санкциялай алады. Бұл көбінесе Төртінші толықтырудың 5-тарауына сәйкес жасалады, ол Конгресске өз кепілдіктерін штаттарға жүзеге асыруға және осылайша штаттардың Еңбек құқығының он бірінші толықтыруымен қорғалған иммунитетін жоюға мүмкіндік береді. Бұл доктринаны Жоғарғы Сот алғаш рет бірауызды шешімінде, сол кездегі судья Уильям Ренквист жазған Fitzpatrick v. Bitzer ісінде жариялады. Bitzer ісі Ренквисттың Fry v. United States ісінде мойындаған логикалық тізбегін жалғастырды, яғни 5-тарауы бойынша Конгресс билігіне қатысты істерлер, Сауда шарттарына қатысты істерге қарағанда басқа мәселелер тудырады. Содан бері бұл доктрина көптеген нюанстар мен шектеулерге ие болды. Атап айтқанда, кейінгі сот шешімдерінде Конгресс егемендік иммунитетін жоюға ниеттенбегені анықталды, бірақ Конгресс федералды сотта штаттарға қарсы сот процесіне қатысты Еңбек құқығының он бірінші толықтыруын жою ниетін "күдіксіз білдірген" жағдай ғана қолдау тапты. Мұндай жағдайда Конгресс "заң тілінде өзінің ниетін аңғартпалы түрде жазылуын қамтамасыз етуі керек". Atascadero State Hospital v. Scanlon ісінде. Конгресс билігін аброгациялауға қатысты соттар енгізген тағы бір шектеу – "үйлесімділік және пропорционалдық" тесті, ол алғаш рет City of Boerne v. Flores ісінде талқыланды. Төртінші толықтыру Конгресске құқықтарды қорғау үшін "тиісті" шаралар қабылдауға мүмкіндік беретіндіктен, сот мұндай шаралар Конгресс түзетуге тырысатын құқықтың бұзылуына пропорционалды және үйлесімді болуы керек деп шешті. Конгресс актісінің Boerne тестінен өтпеген жағдайдың мысалы – Kimel v. Florida Board of Regents ісі. Boerne тестінен өткен актінің мысалы – Nevada Department of Human Resources v. Hibbs ісі.
The abrogation doctrine is a US constitutional law doctrine expounding when and how the Congress may waive a state's sovereign immunity and subject it to lawsuits to which the state has not consented (i. e., to "abrogate" their immunity to such suits). In Seminole Tribe v. Florida, the Supreme Court ruled that the Congress's authority, under Article One of the United States Constitution, could not be used to abrogate state sovereign immunity. However, the Congress can authorize lawsuits seeking monetary damages against individual U. S. states when it acts pursuant to powers delegated to it by amendments subsequent to the Eleventh Amendment. This is most frequently done pursuant to Section 5 of the Fourteenth Amendment, which explicitly allows the Congress to enforce its guarantees on the states and thus overrides states' Eleventh Amendment immunity. The doctrine was first announced by the Supreme Court in a unanimous decision written by then Associate Justice William Rehnquist, Fitzpatrick v. Bitzer, Bitzer "continued the line of reasoning that Rehnquist had acknowledged in Fry v. United States that cases involving Congress’ authority under Section 5 present different problems than cases involving the Congress’s Commerce Clause authority." The doctrine has since developed a number of nuances and limitations. In particular, later cases explained that the Court would not infer Congressional intent to abrogate sovereign immunity, but would only uphold abrogations where the Congress has "unequivocally express[ed] its intention to abrogate the Eleventh Amendment bar to suits against states in federal court." In order to do this, the Congress must "mak[e] its intention unmistakably clear in the language of the statute." Atascadero State Hospital v. Scanlon,
Another limitation that the courts have read into Congressional power to abrogate is the "congruence and proportionality" test, first discussed in City of Boerne v. Flores, Because the Fourteenth Amendment allows Congress to take "appropriate" action to enforce rights, the Court has determined that such action must be congruent and proportional to the deprivation of the right that the Congress is seeking to remedy. An example of a case where an act of the Congress failed the Boerne test is Kimel v. Florida Board of Regents, An example where an act passed the Boerne test is Nevada Department of Human Resources v. Hibbs, .