Еже (Йечэн) – ежелгі қытай қаласы, Хэбэй және Хэнань провинцияларында орналасқан. Маңызды саяси, экономикалық орталық болған, көшпенділердің бас штабы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Еэ немесе Еченг – қазіргі Хэбэй провинциясының Хандан қаласындағы Линцзян ауданында және көршілес Хэнань провинциясының Аньян қаласында орналасқан ежелгі қытай қаласы. Е қаласы алғаш рет Көктем және Күз дәуірінде Ци герцогы Хуань тарапынан салынды, ал Соғысқан мемлекеттер дәуірінде Вэй мемлекетіне қарасты. Хан әулеті тұсында Е – Вэй әкімшілігінің орталығы және маңызды аймақтық орталық болды. Хан билігінің құлауынан кейін, Е Юань Шао мен Цао Цаоның әскери бас штабы ретінде пайдаланылды. Оның билігі кезінде Е Қытайдың саяси және экономикалық орталығына айналды және Үш патшалық дәуірі мен Солтүстік династиялар кезеңінде де солай болды.
Ye or Yecheng was an ancient Chinese city located in what is now Linzhang County, Handan, Hebei province and neighbouring Anyang, Henan province. Ye was first built in the Spring and Autumn period by Duke Huan of Qi, and by the time of the Warring States period the city belonged to the state of Wei. During the Han dynasty, Ye was the seat of Wei Commandery and an important regional center. Following the collapse of Han rule, Ye served as the military headquarters of the warlords Yuan Shao and Cao Cao. Under the latter's rule, Ye transformed into a political and economic center of China and remained so during the Three Kingdoms period and the Northern dynasties.
Тарих
204 жылы Цао Цао Юань Шаоның ұлы Юань Шаннан Йе қаласын тартып алды. Ескі шайқас қаланың ішкі бөлігін қиратқандықтан, Цао Цао қаланың императорлық астана үлгісінде қайта құруға кірісті. Ол Йеде бірқатар жұмыстарды бастады, суару және дренажды жақсарту үшін қаланың ішінде және айналасында арналар қазды, Йе сарай кешенінің орталық бөлігі болған Азаматтық сән-салтанат залын (文昌殿) салдырды және 210 жылы қытай поэзиясында кеңінен танымал болған Бронза құс террасасын тұрғызды. Цао Цаоның Йеге тигізген әсері соншалықты зор болды, ол ғана, қаланың бұрынғы және кейінгі билеушілерінен гөрі, қытай мәдени естелігінде Йе қаласымен байланысты. Ши Ле Йені өзінің 4 ғасырлық Кейінгі Чжао әулетінің астанасы етті. 490 жылдары Солтүстік Вэй императоры Сяовэнь өзінің астанасын Пинчэңнен (平城, қазіргі Датоң, Шанси) Луоянға көшірді. Бұл қадамды барлығы да қабылдаған жоқ. Сяовэнь мен оның синизацияланған сарайы және туоба тайпасының дәстүрлі салтына адал болғысы келгендер арасында шиеленіс күшейді, және бұл туоба киімдері мен есімдерін тастау туралы ұсыныстармен одан әрі артты. Ақырында, Гао Хуанның (өзінің көзқарасы мен жолдары бойынша туоба болған қытай генералы) басшылығымен, синизацияға қарсы болған «солтүстік гарнизондары» көтеріліс жасап, 534 жылы Луоянды басып алды. «Оның тұрғындары үш күннің ішінде Гао Хуанды оның базасына, Йе қаласына ертіп баруға міндетті болды, онда ол өзін Шығыс Вэйдің бірінші императоры деп жариялады». «VI ғасырдың көп бөлігінде Хопей (Хебей) Йе [Йе] қаласында астанасы бар тәуелсіз мемлекеттің орталығы болды». 580 жылға дейін ол Шығыс Вэй және Солтүстік Ци әулеттерінің астанасы болды. Сол кезде Йе Ючи Цзюнь басқарған қарсылық күштерінің қолында болды, олар Суй әулетінің негізін қалаушы Ян Цзяньмен жеңіліп, қала толығымен қиратылды. Кейбір ғалымдар, мысалы Ку Чи Куан, Хэбэй аймағының Тан әулеті кезеңінде де сепаратистік көзқарастарды сақтағанын хабарлады. Осы аймақтан Ан Лушань Тан императоры Сюаньцзунның билігінде көтерілісін бастады. Көтеріліс сәтсіз аяқталғаннан кейін қала қайтадан қиратылды. Соңғы жылдары қаланың аумағында кең ауқымды қазба жұмыстары жүргізілді, бұл қытай тарихшыларына оның егжей-тегжейлі жоспарын жасауға мүмкіндік берді. 2012 жылы археологтар Йе қаласының сыртындағы қазбалар барысында 3000-ға жуық Будда мүсінін тапты. Көптеген мүсіндер ақ мәрмәр мен әк тастан жасалған және Шығыс Вэй және Солтүстік Ци әулеттерінің кезеңіне (534–577 жж.) жатуы мүмкін. Солтүстік Ци дәуірінде Йеде саудагер-соғдилер қауымы тұрды.
In 204, Cao Cao wrestled the city of Ye from Yuan Shao's son Yuan Shang. As the preceding battle of Ye had destroyed the inner city, Cao Cao set about rebuilding the city in the mold of an imperial capital. He initiated a number of works in Ye, digging canals in and around the city to improve irrigation and drainage, building the Hall of Civil Splendour (文昌殿) which was to become the centerpiece of Ye's palace complex, and erecting the Bronze Bird Terrace in 210 that became much celebrated in Chinese poetry. Cao Cao's impact on Ye was so extensive that he alone, more than any ruler of the city before and after, is associated with the city of Ye in the Chinese cultural memory. Shi Le made Ye the capital of his Later Zhao dynasty of the fourth century. In the 490s, Emperor Xiaowen of Northern Wei moved his capital from Pingcheng (平城, in modern Datong, Shanxi) to Luoyang. This move was not welcomed by all. Antagonism grew between Xiaowen and his sinicized court and those who preferred to cling to the traditional Tuoba tribal ways, and it only increased with further changes calling for the abandonment of Tuoba dress and names. Eventually, under the leadership of Gao Huan (a Chinese general who was Tuoba in his ways and "outlook"), the sinicization dissenting 'northern garrisons' mutinied and captured Luoyang in 534. "At three days' notice its inhabitants were required to accompany Gao Huan to his own base, the city of Ye where he declared himself the first Eastern Wei emperor." "During most of the sixth century Ho pei (Hebei) was the heart of an independent state with its capital at Yeh [Ye] " It remained the capital of the Eastern Wei dynasty and the Northern Qi dynasty until 580. At that time Ye was being used by a resistance force led by Yuchi Jiong, which was defeated by Yang Jian, founder of the Sui dynasty, and the city was razed to the ground. Some scholars, such as Ku Chi kuang reported that the Hebei region continued to harbour separatist sympathies into the Tang dynasty. It was the region from which An Lushan launched his rebellion during the reign of the Tang Emperor Xuanzong. The city was razed after the rebellion's failure. Extensive excavations of the city have been made in recent years, allowing Chinese historians to make detailed plans of the site. In 2012, archaeologists unearthed nearly 3,000 Buddha statues during a dig outside Ye. Most of the statues are made of white marble and limestone, and could date back to the Eastern Wei and Northern Qi dynasties (534–577 CE). A community of merchant Sogdians resided in Northern Qi era Ye.