Кіріспе

АҚШ Өкілдер палатасының тұрақты комитеті

Бақылау және есеп беру жөніндегі комитет – АҚШ Өкілдер палатасының негізгі тергеу комитеті. Комитеттің кең құзыреті мен заңнамалық өкілеттігі оны Палатадағы ең ықпалды және күшті комитеттердің біріне айналдырады. Оның төрағасы – Палатадағы үш адамның бірі, ол комитет дауысы немесе рейтингтік мүшемен консультациясыз сотқа шақыру қағаздарын беруге құқылы. Дегенмен, соңғы кезде бір жақты сотқа шақырудан бас тарту қалыпты жағдайға айналды. Каролин Малони (Д, Нью-Йорк) Элиджа Каммингстің (Д, Мэриленд) 2019 жылдың 17 қазанындағы қазасынан кейін комитет төрағасының міндетін атқарды; ол бір айдан кейін төраға болып сайланды. Өкіл Джим Джордан 2019 жылдың 3 қаңтарынан 2020 жылдың 12 наурызына дейін рейтингтік мүше болып қызмет етті. 2020 жылдың 31 наурызында Джордан сот комитетінің рейтингтік мүшесіне ауысты. Өкіл Марк Медоус 2020 жылдың 13 наурызынан 30 наурызына дейін рейтингтік мүше болып қызмет етті, содан кейін Ақ үй Бас штабы болу үшін депутаттық мандатын тастады. Өкіл Джеймс Комер (R, Кентукки) Медоустың орнын 2020 жылдың 29 маусымында алмастыруға тағайындалды. Комер республикашылар Палатадағы көпшілікті қайта басып алғанда төраға болды, ал Джейми Раскин (D, Мэриленд) рейтингтік мүше болып сайланды. Politico қаңтар айының соңында өкіл Александрия Окасио Кортестің (D, Нью-Йорк) вице-рейтингтік мүше болып тағайындалатынын хабарлады.

Тарих

Қазіргі уақытта Бақылау және есеп беру комитеті деп танылатын комиссия бастапқыда 1927 жылы құрылған, атқарушы органдардағы шығыстар жөніндегі комитет болды. Ол федералдық үкіметтің әртүрлі ведомстволарының шығыстарын қадағалаған 11 жеке шығыстар жөніндегі комитетті біріктіру мақсатында құрылды. 1952 жылы Шығыстар комитеті Мемлекеттік операциялар комитеті болып өзгерді. 2007 жылы жаңа демократиялық көпшілік жүргізген қайта ұйымдастыру нәтижесінде жеті кіші комитеттің функциялары беске біріктірілді. 106-шы Конгресте комиссия Үкіметтік реформалар комитеті деп қайта аталды. Бұрынғы Мемлекеттік операциялар комитетінің күн тәртібін сақтап қана қоймай, жаңа комитет бұрынғы Пошта және мемлекеттік қызмет жөніндегі палата комитетінің және Колумбия округі жөніндегі комитеттің міндеттерін де өз мойнына алды. 2007 жылдың 4 қаңтарында 110-шы Конгресс оны Бақылау және мемлекеттік реформа комитеті деп атады. 116-шы Конгресс оның атауын Бақылау және реформа комитеті деп өзгертті. 118-ші Конгресс үшін республикашылар атауын "Бақылау және есеп беру комитеті" деп өзгертіп, қазіргі түрін қалыптастырды. 2007 жылдан бері ол жиі "Бақылау комитеті" деп қысқартылып аталады.

Сотқа шақыруды қолдану

1997 жылы комитеттегі республикашыл көпшілік комитет төрағасы Дэн Бертонға (Индиана штаты) комитеттің жетекші демократының келісімінсіз күндізгі сотқа шақыру қағаздарын беруге рұқсат беру үшін ережелерін өзгертті. 1997 жылдан 2002 жылға дейін Бертон осы өкілеттікті пайдаланып, 1052 бір жақты сотқа шақыру қағаздарын шығарды, олардың көп бөлігі президент Билл Клинтонның күдікті бұзушылықтарымен байланысты болды, бұл 35 миллион доллардан астам шығынға түсті. Қарсылығында, 2003 жылдан 2005 жылға дейін Том Дэвис (Вирджиния штаты) төрағалық еткен комитет Буш әкімшілігіне бар болғаны үш сотқа шақыру қағаздасын жіберді. Бұл 2003 жылдан 2010 жылға дейінгі кезеңде бұрынғы үш төраға – Дэвис, Генри Уаксман (Калифорния штаты) және Эдолф Таунс (Нью-Йорк штаты) – шығарған жалпы санынан асып түсті.

Белгілі тыңдаулар мен тергеулер

2000-2006 жылдар аралығында Буш әкімшілігінің көптеген маңызды оқиғалары мен даулары республикалықтар басқаратын комитеттен аз немесе ешқандай шақыру алмады. Осы оқиғалардың қатарында 11 қыркүйекке жасалған шабуылдар; Орталық барлау қызметінің (ЦБҚ) қызметкері Валери Плеймнің жеке басын анықтайтын құпия ақпараттың жариялануы; Абу-Грейб түрмесіндегі ЦБҚ қолдаған зұлматтар; Буш әкімшілігінің Ирактың жаппай қырып-жоятын қарулары бар деген мәлімдемесі; Джек Абрамоффты қоса алғанда, лоббистер жасаған заңсыз сайлау үлестері; «Катрина» дауылға Федералдық төтенше жағдайлар басқармасының (ФТЖБ) тиімсіз жауап беруінен туған өлім-жәбірлер мен зиян; Филип Кунидің жаһандық жылынудың бар екенін көрсететін деректерді жоюы болды. Ирак соғысына дайындалу туралы айыптаулы ақпараттарды қамтитын «Даунинг-стрит» меморандумы жарияланғаннан кейін, оппозициядағы демократтарға тыңдау залынан бас тартылып, АҚШ Капитолийінің жертөлесінде отыруға мәжбүр болды. Алайда, Дэвис төрағалық еткен 2003-2007 жылдар аралығында комитет екі даулы тергеу жүргізді. Олардың бірі, Хосе Кансеконың «Жұмыс» атты естелік кітабы жарық көргеннен кейін басталған, Бас лига бейсбол ойыншыларының анаболикалық стероидтарды қолдануына қатысты болды. Сондай-ақ, Терри Шиаво ісі де тергелді. Бұл тергеуде, ұзақ уақыттан бері комада жатқан әйелге тамақтандыру түтігін алып тастау мәселесі қарастырылды. Комитет Шиавоны «келуге» міндеттейтін шақыру жолдады, осылайша мүшелер «күтімнің бір бөлігі ретінде қабылдаған тамақтану мен суландыруын тексеруге» мүмкіндік алды. Бұл шараның мақсаты, комитет мүшелеріне ақпарат беруден басқа, Конгресс оның жағдайына қатысты заң жобасын қарастырып жатқанда, Шиавоға тіршілік етуін тоқтатуды кейінге жылдыру болды. Демократтардың оппозициялық мүшелері бұл әрекетке қарсы шықты. Төраға Дэвис бұл «заңды заң шығару тергеуі» екенін мәлімдеді. Комитет World Wrestling Entertainment компаниясының денсаулық сақтау және есірткі саясатын да зерттеді, стероидтарды қолдану мен WWE жұлдызы Крис Бенуаның өлімі арасындағы байланыс туралы күмәндер туды. 2009 жылдың 8 шілдесінде комитет республикалықтары 2007-2008 жылдардағы қаржылық дағдарысты талқылаған тергеу тобының есебін жариялады. Есепте үкімет «қолжетімді тұрғын үй» деген желеумен АҚШ-тың тұрғын үй және несие нарығына араласып, құлдырауға себеп болды деп айтылды. 2012 жылдың ақпан айында комитет «Науқастарды қорғау және қолжетімді күтім туралы» заңның барлық жұмыс берушілерден әйелдерге тегін контрацепция ұсынуын талап ететін ережесі туралы тыңдау өткізді. Атап айтқанда, комитеттегі республикашылар Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаментінің діни ұйымдарға берілетін босату ережелері Конституцияның дін бостандығын қамтамасыз ететін бабын бұзады деп мәлімдеді. Төраға Даррел Исса бұл тыңдаудың «негізінен діни бостандық туралы, денсаулық сақтау реформасы туралы заңдағы контрацепция талабы туралы емес» екенін айтты. 2013 жылдың 11 қаңтарында Аарон Шварц өзін-өзі өлтіргеннен кейін комитет Әділет департаментінің Шварцты хакерлік қылмыстары бойынша соттаған әрекеттерін тексерді. 28 қаңтарда Исса мен оның топ мүшесі Элайджа Каммингс Бас прокурор Эрик Холдерге Шварцқа тағайындалған қылмыстық айыптарды қасақана арттырып, түрмеде отыру мерзімін ұзартуға тырысқан-жоқ па деген сауал қойған хат жолдады. 2019 жылдың 10 шілдесінде АҚШ Өкілдер палатасының Азаматтық құқықтар және азаматтық бостандықтар жөніндегі Бақылау кіші комитеті «Қоймадағы балалар: Шекарадағы адамгершіліксіз қарым-қатынас» тақырыбында тыңдау өткізді, онда Оңтүстік АҚШ шекарасындағы балалар ұстау орталықтарындағы балалар мен отбасыларға қатысты «адамгершіліксіз қарым-қатынас» талқыланды. Джейми Раскин (D MD) бұл сессияға төрағалық етті, онда Техас штатының Дилли қаласындағы АҚШ Иммиграциялық және кедендік қадағалау (ICE) орталығында ұсталғанда он тоғыз айлық шағында қайтыс болған Маридің анасы Язмин Хуарес куәлік берді. Өзінің ашылу сөзінде Раскин «жүздеген мың адам» «қатаң саясатқа» жауап ретінде «жағдай нашарламас бұрын, қазір көшіп кетуге» шешім қабылдады деді.

Төре

Төрағасы Партия Штаты Жылдар Уильям Уильямсон Республикалық Оңтүстік Дакота 1927–1931 Джон Дж. Кокран Демократиялық Миссури 1931–1940 Джеймс А. О'Лири Демократиялық Нью-Йорк 1940–1944 Картер Манаско Демократиялық Алабама 1944–1947 Клэр Хоффман Республикалық Мичиган 1947–1949 Уильям Л. Доусон Демократиялық Иллинойс 1949–1953 Клэр Хоффман Республикалық Мичиган 1953–1955 Уильям Л. Доусон Демократиялық Иллинойс 1955–1970 Честер Э. Холифилд Демократиялық Калифорния 1970–1974 Джек Брукс Демократиялық Техас 1975–1989 Джон Кониерс Демократиялық Мичиган 1989–1995 Уильям Ф. Клингер Республикалық Пенсильвания 1995–1997 Дэн Бертон Республикалық Индиана 1997–2003 Томас М. Дэвис Республикалық Вирджиния 2003–2007 Генри Уаксман Демократиялық Калифорния 2007–2009 Эдолфус Таунс Демократиялық Нью-Йорк 2009–2011 Даррелл Исса Республикалық Калифорния 2011–2015 Джейсон Чаффетц Республикалық Юта 2015–2017 Трей Гоуди Республикалық Оңтүстік Каролина 2017–2019 Элайджа Каммингс Демократиялық Мэриленд 2019 Кэролин Мэлони Демократиялық Нью-Йорк 2019–2023 Джеймс Комер Республикалық Кентукки 2023–қазіргі уақытқа дейін