Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Католик кардиналы (1926–2020) Мариан Францишек Яворский (Мар'ян Францішек Яворський, 21 тамыз 1926 – 5 қыркүйек 2020) – Рим католик шіркеуіндегі Латындықтардың Львов архиепископы және кардиналы. Ол Рим папасы Иоанн Павел II-нің жақын досы болды.
Catholic cardinal (1926–2020)
Marian Franciszek Jaworski (Мар'ян Францішек Яворський, 21 August 1926 – 5 September 2020) was a Cardinal Priest and Archbishop of Lviv of the Latins in the Roman Catholic Church. He was a close friend of Pope John Paul II.
Алғашқы жылдар
Винсент пен Станислава Ластовецканың ұлы болып Львовта, Польшада (қазіргі Львов, Украина) дүниеге келді. 1945 жылы оның отбасы Украинадан қуылды, себебі Кеңес Одағы Кресси аймағындағы Польшаның бұрынғы шекарасында тұратын поляктарды "қайта оралу" науқаны арқылы көшіруді ұйымдастырды. Жаворский Польшадағы Львовтың Бас семинариясында оқуын бастады және 1950 жылдың 25 маусымында Краковта дін қызметкері болып тағайындалды. Ол екі жыл (1950–1952 жж.) Украина шекарасына жақын жердегі приходта қызмет етті, содан кейін философия докторы атағын алу үшін Ягеллон университетіне оралды. 1965 жылға дейін ол үш докторлық диссертация қорғады – Ягеллон университетінен теология ғылымдарының докторы, Люблин Католик университеті мен Варшава теология академиясынан Ph.D. дәрежесі.
Born the son of Wincenty and Stanisława Łastowiecka in Lwów, Poland (now Lviv, Ukraine), his family was expelled from Ukraine in 1945 when the Soviets directed a "repatriation drive" for Poles living within the former borders of Poland in the entire Kresy region. Jaworski began his studies in Poland at the Lwów Major Seminary and was ordained in Kraków on 25 June 1950. He served as a priest for two years (1950–1952) at a parish near the Ukrainian border before returning to the Jagiellonian University to complete a Doctorate in Philosophy. He had three doctorates by 1965 – one in theology from the Jagiellonian University, and Ph. D. s from the Lublin Catholic University and Warsaw Theological Academy.
Кейінгі мансап
Яворский бірнеше жыл Варшава теологиялық академиясында, кейін Краковтың Паптық теологиялық факультетінде профессор болды. Ол сонымен қатар түрлі діни ордендердің семинарияларында метафизика және дін философиясы пәнінен дәріс берді. 1981 жылдан 1987 жылға дейін Краковтың Паптық теологиялық академиясының алғашқы ректоры қызметін атқарды. Ол сол кезде Кароль Войтиланың жанында тұрды. 1964 жылы Войтила Краков архиепархиясының архиепископы болып тағайындалғанда, Яворскийге архиепископтың резиденциясында пәтер берілді. 1970 жылы ол Польша епископтарының ғылыми кеңесінің хатшысы болып тағайындалды және 1984 жылға дейін осы лауазымда қалды. Яворский 1976 жылдан 1981 жылға дейін Краковтағы Паптық теологиялық факультетінің деканы болды.
Jaworski was a professor for several years at the Warsaw Theological Academy and later at the Pontifical Theological Faculty of Kraków. He also lectured in metaphysics and the philosophy of religion at the seminaries of various religious orders. From 1981 to 1987 he was the first rector of the Pontifical Theological Academy of Kraków. He lived near Karol Wojtyla at that time. When Wojtyla was appointed archbishop of the Krakow Archdiocese in 1964, Jaworski was given an apartment in the archbishop's residence. In 1970, he was made secretary of the Polish Bishops' Scientific Council, a role he held until 1984. Jaworski was Dean of the Pontifical Theological Faculty in Kraków from 1976 to 1981.
Епископтық
1984 жылы 21 мамырда Папа Иоанн Павел II Яворскиді Ламбезистің титулярлық епископы және Лубачовтың апостолдық әкімшісі етіп тағайындады. Сол кезде Рим папасы Иоанн Павел II Кеңес Одағының араласуына байланысты Львов үшін жаңа архиепископ тағайындай алмады. Иоанн Павел II Яворскиден Польшаның Лубачов қаласынан уақытша архиепархияны басқаруын сұрады. 1984 жылы мамыр айында Яворски Польшадағы аумақтар үшін Львовтың апостолдық әкімшісі болып тағайындалды және 23 маусымда епископқа висвятиленді. Кеңес Одағы құлаған кезде, 1991 жылы 16 қаңтарда Иоанн Павел II Яворскийді Львов архиепискобы етіп тағайындады. Яворски 45 жыл бойы коммунистік үкіметтің қысымынан қираған епархияны қайта құруға кірісті. 1992 жылы кардинал Яворский Украинадағы Латын шіркеуі епископтары конференциясының президенті болып сайланды. Иоанн Павел II оны "in pectore" (жасырын) қызметімен, папа болып тұрған кезінде жасаған төрт құпия кардиналдық тағайындаудың бірі ретінде тағайындады; Яворскидің кардиналдығы 2001 жылдың 21 ақпанындағы консисторияда жарияланды. Ол 2005 жылы Папа Бенедикт XVI-ны сайлаған папалық конклавқа қатысқан кардинал-сайлаушылардың бірі болды. 2006 жылы 80 жасқа толғаннан кейін ол болашақ конклавтарға қатысу құқығынан айырылды. 2008 жылдың қазан айында Папа Бенедикт XVI оның архиепископтық қызметтен кеткені туралы өтінішін қабылдады.
On 21 May 1984, Pope John Paul II appointed Jaworski the titular bishop of Lambaesis and apostolic administrator of Lubaczów, receiving episcopal ordination on 23 June 1984. At the time, Pope John Paul II was not able to appoint a new archbishop for Lviv due to Soviet interference. John Paul II asked Jaworski to be the administrator of the archdiocese temporarily from Lubaczow, Poland. Jaworski was then appointed apostolic administrator of Lviv for territories within Poland in May 1984 and was consecrated bishop on 23 June. When the Soviet Union fell, Jaworski was named Archbishop of Lviv by John Paul II on 16 January 1991. Jaworski set about rebuilding the diocese left shattered by 45 years of communist oppression. In 1992, Cardinal Jaworski was elected president of the Latin Church Bishops' conference for Ukraine. by John Paul II in pectore, one of four such secret cardinal appointments he made while pope; Jaworski's cardinalate was made public at the consistory of 21 February 2001. He was one of the cardinal electors who participated in the 2005 papal conclave that selected Pope Benedict XVI. He surpassed the age of 80 in 2006, losing the right to participate in future conclaves. In October 2008, Pope Benedict XVI accepted his resignation as archbishop.
Өлім
2020 жылы кардинал Джаворски 94 жасқа толғаннан кейін екі апта өткен соң дүние салды. Франциск Папаның көңіл айту хатында Джаворскидің Иоанн Павел II-мен берік достығын және теолог әрі философ ретінде Папа Бенедикт XVI-мен тығыз байланыста жұмыс істегенін еске алды. Франциск Папа өз кезегінде, Джаворскинің кардинал атағы 2001 жылы жарияланғанын, сол консисторияда ол, сол кезде Хорхе Бергольо архиепископ, де кардинал болып тағайындалғанын мәлімдеді.
Cardinal Jaworski died two weeks after his 94th birthday in 2020. In his condolence letter, Pope Francis recalled Jaworkski's deep friendship with John Paul II, and his close collaboration, as a theologian and philosopher, with Pope Benedict XVI. For his part, Pope Francis said that Jaworski’s cardinalate was announced in 2001, at the same consistory where he, at the time, Archbishop Jorge Bergoglio, was also created a Cardinal.
Жарияланымдар
Адам философиясы: ынтымақтастық және мәдени шығармашылық, Құндылықтар мен философияны зерттеу кеңесі, IVA сериясы, 1-том (2005).
The Philosophy of Person: Solidarity and Cultural Creativity, Council for Research in Values and Philosophy, Series IVA, Vol. 1 (2005).