Кіріспе
Дәстүрлі түсініктемелерде қолданылатын жартылай курсивті еврей қаріпі – Раши қаріпі немесе сефард қаріпі (כְּתַב רַשִׁ״י) – 15 ғасырдағы сефард жартылай курсивті қолжазбасына негізделген еврей әліпбиінің қаріпі. Бұл қаріп раввиндік түсіндірмеші Рашидің есімімен аталады, өйткені оның еңбектері көбінесе осы қаріппен басылады (Раши өзі бұл қаріп пайдалануға дейін бірнеше ғасыр бұрын қайтыс болса да). Ерте еврей типографтары, мысалы, Абрахам Гартон, Сончино отбасы және Дэниел Бомберг, түсіндірмелі мәтіндердің басылымдарында (атап айтқанда, «Микраот Гедолот» және «Талмуд», онда Рашидің түсініктемелері ерекше көзге түседі) осыны үлгі етіп алған.
The Rashi script or Sephardic script (כְּתַב רַשִׁ״י) is a typeface for the Hebrew alphabet based on 15th century Sephardic semi cursive handwriting. It is named for the rabbinic commentator Rashi, whose works are customarily printed in the typeface (though Rashi himself died several hundred years before the script came into use). It was taken as a model by early Hebrew typographers such as Abraham Garton, the Soncino family and Daniel Bomberg in their editions of commented texts (such as the Mikraot Gedolot and the Talmud, in which Rashi's commentaries prominently figure).
Тарих
Баспахана үшін қаріптердің бастапқы дамуы көбінесе бұрыннан бар қолжазба мәдениетіне тірелген. Еврей баспасының жағдайында, Библия және басқа маңызды еңбектер үшін төртбұрышты немесе блок әріптерді қолдану дәстүрі басым болды. Дегенмен, раббилік түсіндірмелер сияқты екінші дәрежелі діни мәтіндер көбінесе сефардтық түптес жартылай ағымдық стильде жиналған, нәтижесінде ол Раши қаріпі ретінде қалыптасты.
Ладино тілінің қолданылуы
Еврей тілінде қолданылудан басқа, ладино тіліндегі мәтіндерді еврей әліпбиінде жазу үшін Раши әліпбиінің бейімделген түрі жиі қолданылады. Ладинода кездесетін қосымша фриктивті дыбыстарды көрсету үшін алфавит диакриттік белгілерді қолда бар әріптерге қосу арқылы кеңейтіледі. Еврей әріптері әдетте жанындағы герашпен өзгереді, ал Раши жазуында жаңа әріптер қысқа пішінді varrica ("кішкентай көлденең сызық") рафе диакритігін әріпке тікелей қосу арқылы жасалады. Тарихи тұрғыдан алғанда, "солитрео" деп аталатын ағымдық жазу Балқан және Түркияда ладиноның стандартты қолжазба түрі болған, ол баспаға арналған Раши әліпбиінің әріптерін толықтырды. Ладино әріптері 'varrica' рафесімен Рафесіз Рафемен (герешке баламалы) Символ Транслит. IPA Мысал Символ Транслит. IPA Мысал b boy v ~ voyage g gap dj, ǧ, or ch, č ~ Jupiter, George, chip d day dh, th, ḏ, đ they z zoo j, g, zh, ž Jacques, beige, vision t toy th thirty c, k care, king ch, kh, ḵ ~ loch, Bach p past f fast s, ç sin, cent sh, š shin