Кіріспе

Жоспарлау техникасы

Технологиялық жол картасы – стратегиялық және ұзақ мерзімді жоспарлауды қолдау үшін жасалған икемді жоспарлау кестесі. Ол қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді мақсаттарды нақты технологиялық шешімдермен үйлестіреді. Бұл жоспар жаңа өнім немесе процеске қатысты болып, болашақта пайда болатын тиімді технологияларды анықтау үшін технологиялық болжамдар жасау немесе технологиялық іздеу жүргізуді қамтиды. Сондай-ақ, жол картасы әдістері компанияларға тұрақсыз жағдайда да сақталуға көмектеседі деп күтілуде. Мұндай жағдайларда жол карталарын жүйелі өзгерістерді жеңілдету үшін басқа корпоративтік көре алу әдістерімен біріктіруге болады. Жол картасын жасаудың үш маңызды мақсаты бар: қажеттіліктер жиынтығы және оларды қанағаттандыруға қажетті технологиялар туралы бір пікірге келуге көмектесу, технологияның дамуын болжауға мүмкіндік беретін механизм ұсыну және технологияның дамуын жоспарлау мен үйлестіруге негіз қалау. Бұдан өзге, ол жаңа салалардың дамуын және пайда болуын карталауға арналған талдау құралы ретінде де қолданылуы мүмкін.

Процесс

Технологиялық жол картасын жасау процесі үш кезеңде жүзеге асырылуы мүмкін: дайындық шаралары, жол картасын әзірлеу және одан кейінгі шаралар кезеңі. Процесс бір модельге сыймағандықтан, кезеңдер жеке-жеке модельдендіріледі. Модельдерде ерекше рөлдер қарастырылмаған, өйткені барлық жұмыс қатысушылардың біріккен күшімен атқарылады.

Басшылықты / демеушілікті қамтамасыз ету

Технологиялық жол картасын жасауға кеткен уақыт пен күш-жігерді ескере отырып, міндетті түрде басшылық қажет. Бұл басшылық қатысушылардың бірінен шығуы керек, олардың бірі басшылықты және қолдауды қамтамасыз етеді. Яғни, желілік ұйым процесті жүргізіп, ресурстарды бөлу шешімдерін қабылдау үшін жол картасын пайдалануы тиіс.

Ауқымы мен шекарасын анықтау

Бұл кезеңде жол картасының контексті нақтыланады. Компанияда нақты көзқарас болуы керек және жол картасы осы көзқарасты қолдайтыны анық болуы тиіс. Егер көзқарас болмаса, оны жасап, нақты айқындау керек. Осыдан кейін жол картасының шегі мен ауқымы нақтылануы керек. Сонымен қатар, жоспарлау мерзімі мен егжей-тегжейлілік деңгейі белгіленуі тиіс. Ауқымды технологиялық ауқым мен қатысу ауқымына бөлуге болады. 1-кестеде алдын ала кезеңнің барлық кіші қызметтері көрсетілген. Барлық кіші қызметтердің нәтижесінде концепциялар (қалың әріппен белгіленген) пайда болады. Бұл концепциялар – түзетілген сынып диаграммасы болып табылатын нақты метадеректер моделі. + 1-кесте Алдын ала кезеңдегі қызметтер кестесі Қызмет Кіші қызмет Сипаттамасы Қажетті шарттарды орындау Қажетті шарттарды анықтау Барлық қатысушылар жиналғанда, қажетті шарттарды анықтауға болады (мысалы, қандай топтарды қатыстыру керек, негізгі клиенттер мен жеткізушілер кімдер). Технологиялық жол картасының сәтті болуы үшін қатысушылардың шарттары орындалуы тиіс. Басшылықты / демеушілікті қамтамасыз ету Басшылықты / демеушілікті желілік ұйым жүзеге асыруы керек; олар жол картасын жасау процесін басқаруы және ресурстарды бөлу туралы шешімдер қабылдау үшін жол картасын пайдалануы керек. Технологиялық жол картасының ауқымы мен шекарасын анықтау Көзқарасты нақты айқындау Бар болған көзқарас анық болуы керек. Көзқарасты жасау Көзқарас жасалып, нақты айқындалады. Ауқымды анықтау Жобаның ауқымы қажеттіліктерді, жоспарлау мерзімін және егжей-тегжейлілік деңгейін анықтайды. Ауқымды технологиялық ауқым мен қатысу ауқымына бөлуге болады. Шекараларды анықтау Шекаралар да ескерілуі керек.

2-кезең: Даму кезеңі

Екінші кезең – технологиялық жол картасын әзірлеу кезеңі (3-суретті қараңыз), 7 қадамнан тұрады:
text=1. Жол картасының негізгі нысаны болып табылатын «өнімді» анықтау,
2. Жүйенің маңызды талаптары мен олардың көрсеткіштерін анықтау,
3. Басты технологиялық салаларды белгілеу,
4. Технологияны дамытушы факторларды және олардың көрсеткіштерін анықтау,
5. Технологиялық баламаларды және олардың уақыт шектерін анықтау,
6. Іске асырылуы тиіс технологиялық баламаларды ұсыну, және
7. Технологиялық жол картасының есебін жасау. Автор: Defense Logistics Agency (Қорғаныс логистикасы агенттігі).

Жол картасының өнімге бағытталған бағытын анықтау

Бұл кезеңде өнімнің жалпы қажеттіліктері анықталады және барлық қатысушылар олармен келіседі. Бұл процеске барлық топтардың қолдауын алу үшін маңызды. Егер өнімнің қажеттіліктері нақты болмаса, сценарийлік жоспарлау арқылы оларды анықтауға болады. 3-суретте қатысушылар, сондай-ақ сценарийлік жоспарлау өнімнің жалпы қажеттіліктерін көрсетеді.

Жүйелік маңызды талаптарды және олардың мақсаттарын анықтау

Жол картасында не көрсетілуі керек деп шешілгеннен кейін, маңызды жүйе талаптарын анықтауға болады; олар технологиялық жол картасының негізгі құрылымын құрайды. Бұл талаптар сенімділік және құн сияқты параметрлерді қамтуы мүмкін (3-суреттегі атрибут ретінде).

Негізгі технологиялық салаларды көрсетіңіз

Бұл маңызды жүйе талаптарын орындауға көмектесетін салалар. Әрбір технологиялық салада бірнеше технология кездеседі. Мысал ретінде келесі технологиялық салаларды атауға болады: нарық талдауы, өзара байланысты технологиялар, компоненттерді жасау және жүйе жасау.

Технологиялардың драйверлері мен олардың мақсаттарын нақтылау

Бұл қадамда екінші қадамдағы маңызды жүйе талаптары нақты технологиялық сала үшін технологиялық драйверлерге (мақсаттармен бірге) түрлендіріледі. Бұл драйверлер – технологиялық баламаларды таңдауға әсер ететін маңызды айнымалы шамалар. Драйверлер технологиялық салаларға байланысты, бірақ олар технологияның маңызды жүйе талаптарын қалай шешетінімен байланысты.

Технологиялық баламаларды және олардың мерзімдерін анықтау

Осы кезеңде технологияны дамытушы факторлар мен олардың мақсаттары айқындалады, сондай-ақ осы мақсаттарға жете алатын технологиялық баламалар да анықталуы керек. Әр балама үшін, технологияны дамытушы факторлардың мақсаттарына қатысты оның даму кезеңдерінің уақыт белгісі бағалануы тиіс. Уақыт факторы нақты жағдайға қарай өзгертілуі мүмкін. Электрондық коммерция және бағдарламалық жасақтама салаларындағы уақыт шегі әдетте қысқа болады. Масштаб және аралықтар бойынша да басқа айырмашылықтар болуы мүмкін.

Қолданылуы тиіс технологиялардың баламаларын ұсыну

Баламалардың құны, мерзімі және т.б. жағынан өзгеше болуы мүмкін болғандықтан, баламалардың ішінде таңдау жасау қажет. 3-суретте осы таңдалып алынған баламалар көрсетілген. Бұл кезеңде әртүрлі мақсаттарға жету үшін әртүрлі баламалар арасында көптеген құрбандықтарға баруға тура келеді: мысалы, өнімділік пен құн арасында, тіпті бір мақсаттың артықшылығын екіншісіне бағындыруға.

3-кезең: Бақылау кезеңінде

Бұл жол картасын сынға түсіріп, қолдаушылар тобы бекітіп, іске асыруға қатысатын топ қабылдауы тиіс сәт. Бұл үшін технологиялық жол картасын пайдаланып жоспар жасау қажет. Содан кейін, қатысушылардың қажеттіліктері мен технологиялар өзгергендіктен, мерзімді түрде қайта қарау және жаңарту қажет болады.

Жол картасын құрудың жедел әдісі

Жол карталарын жасаудың күрделігі мен ұйымдық инерцияны ескере отырып, Кембридж университетінің зерттеушілері жол картасын құрудың жылдам бастау әдісін әзірлеуге баса назар аударды. Бұл әдіс, T Жоспары деп аталады, 1990 жылдардың соңында ұйымдарға ең аз ресурстар мен уақыт жұмсап жол картасын жасаудың алғашқы қадамын жасауға көмектесу мақсатында құрылды. Ол жол картасын халықаралық деңгейде таратуға және қолдануға зор ықпал етті, соның ішінде T Жоспары жұмыс кітабының қытай (дәстүрлі және қазіргі), неміс, жапон және испан тілдеріне аударылды. Бұл әдіс (инновациялар және стратегиялық жол картасын жасауға арналған S Жоспары сияқты) икемді және кеңейтілген түрде қолдануға болады, сондықтан тиімді пайдалану үшін оны оңай бейімдеуге болады. Шағын және орта кәсіпорындар (ШОК) үшін жылдам және қарапайым тәсілдер өте маңызды, және олардың, әсіресе ШОК кластерлеріне бағыт беруде тиімді екені көрсетілді.

Жоспарлау және бизнес-әзірлеу контексі

Технологиялық жол картасын құру процесі корпоративтік стратегияға, корпоративтік стратегиялық жоспарлауға, технологиялық жоспарлауға және бизнес даму аясына кіріседі. Үш маңызды элемент байланыстырылуы тиіс: қажеттіліктер, өнімдер және технология.

Біліктілігі бар кеңесші

Технологиялық жол картасын жасау үшін белгілі бір білім мен дағдылар қажет. Кейбір қатысушылар технологиялық жол картаны жасау мақсатын білуі тиіс. Бұған қоса, топтық жұмыс және адамдармен қарым-қатынас дағдылары да қажет, себебі процесс көптеген талқылауларды және ортақ қажеттілікті анықтауды қамтиды. Егер қатысушылардың саны көп болса, кеңесші немесе жетекшінің көмегі қажет болуы мүмкін.

Жобалық картада өнімдерді жоспарлау

Бұл технологиялық жол картасының ең көп кездесетін түрі: технологияларды өнімдерге енгізумен байланыстыру.

Бағдарламаны жоспарлау

Бұл тип стратегияны іске асыруға көбірек бағытталған және жоба жоспарлаумен байланысты. 5-сурет технологиялық дамыту сатылары, бағдарлама сатылары және маңызды кезеңдер арасындағы қатынастарды көрсетеді.

Форматтар

Баралар: Жол карталарының көбісі әрбір қабат үшін (ішінара) баралар түрінде бейнеленеді. Бұл жол карталарын өте қарапайым және біртұтас етеді, соның арқасында байланыс пен интеграция оңайлатылады. Графиктер: Технологиялық жол картасын график түрінде де көрсетуге болады, әдетте әрбір кіші қабат үшін. (Мысалы, IMEC екінші әдісті пайдаланады).