Кіріспе

Христиан дінтануындағы доктрина

Библиялық шабыт – христиан дінтануындағы, Библияның адам жазушылары мен канонизаторлары Құдайдың басшылығымен жазылған, нәтижесінде олардың жазбалары белгілі бір дәрежеде Құдай сөзі деп санауға болады деген доктрина. Бұл сенім дәстүрлі түрде Библияның қатесіздігі және Библияның ішкі үйлесімділігі тұжырымдарымен байланысты.

Теопнеустос

2 Тімотеге 3:16 (ЖД) былай делінген: «Киелі жазбалардың бәрі Құдайдан шабыттанған [theopneustos] және оқыту үшін пайдалы». Иероним Киелі кітаптың грек мәтінін Вулгата тіліне аударғанда, 2 Тімотеге 3:16-дағы грекше теопнеустосты (θεόπνευστος) «Құдайдан дем алған» (divinitus inspirata) деп аударды. Кейбір қазіргі ағылшын тіліндегі аудармалар «Құдай демімен» (NIV) немесе «Құдайдан шыққан» (ESV) дегенді таңдайды. Грек тіліндегі theopneustos сөзінің -tos жұрнағы пассивтік конструкцияны көрсетеді, онда Құдай (субъект) кітапты (объект) демдейді. Теолог К.Х. Додд бұл сөзді «вероятно, былай аудару керек» деп ұсынады: «Әрбір шабыттанған жазба да пайдалы». Дэниел Б. Уоллес көптеген ғалымдардың пікірінше, дұрыс аударма: «Әрбір шабыттанған жазба да тиімді» болуы керек. Алайда Уоллес бұл аударманы сынға алады және «әрбір жазба шабыттанған және тиімді» деген аударманы ұсынады.

Сын

Т. Д. Лиа мен Х. П. Гриффеннің "Жаңа американдық түсініктемесінде" былай делінген: "Еңбекқор евангелистердің ешқайсысы да Құдайдың Киелі кітаптың сөздерін диктанттағанын мойындамайды".

Неоортодоксальдық көзқарас

Эмиль Брунер (1889–1966) неоортодоксияның басты жақтаушыларының бірі болды. Ол былай деп жазды: «Христиан шіркеуі Киелі кітапты Құдайдың Сөзі деп сендіреді», және «Христиандық сенім – Киелі кітапқа сенім». Ол сондай-ақ: «Иә, Құдай Өзінің құпия ниетін Пайғамбарлар мен Апостолдар арқылы Киелі кітаптарда жариялады», – деп жазды. Бруннер риторикалық сұрақ қойды: «Демек, Киелі кітаптың бәрі Құдайдың Сөзі ме?» Бруннер жауап берді: «Иә, оның ішінде Мәсіх туралы айтылған нәрселерге қатысты». Бруннер «His Master's Voice» таңбасының атына сүйене отырып, мысал келтірді: «Егер сіз граммофон дискісін сатып алсаңыз, сіз Мастер Карузоның даусын естисіз деп айтылады. Бұл рас па? Әрине! Бірақ шынымен оның дауысы ма? Әрине! Дегенмен, машина жасаған, Мастердің дауысы емес, кейбір шулар да бар». Бруннер қосты: «Киелі кітап нағыз Қожайынның даусын естіртеді, оның даусын, сөздерін, айтқысы келгендерін». Бруннер соңында былай деп қорытындылады: «Тек ақымақ ғана Қожайынның даусын естімей, машинаның шуына құлақ естіреді!»

Басқа көзқарастар

2011 жылы Гэллап сауалнамасының нәтижесінде, "Америкалықтардың 49 пайызы Киелі кітапты Құдайдан берілген деп біледі, бірақ оны әдеби түрде түсіну керек дейді. Бұл Гэллаптың соңғы 40 жылдағы осы сауалға берген жауаптардың арасында ең көп кездесетін пікір".