Кіріспе

Неміс-американдық суретші (1880–1966) ХХ ғасырдың суретшісі

Ханс Хофманн (21 наурыз 1880 – 17 ақпан 1966) – неміс текті американдық суретші, өнерші және педагог ретінде танымал. Оның мансабы екі буынды және екі континентті қамтыды, ал оны абстрактты экспрессионизмнің алтыншысы және оған ықпал еткен суретші деп есептейді. Мюнхеннің жанында туып, білім алған ол ХХ ғасырдың басындағы еуропалық авангардта белсенді болды және 1932 жылы Америка Құрама Штаттарына көшіп келгенде Символизм, Неоимпрессионизм, Фаувизм және Кубизмді терең түсіну мен синтезді әкелді. Хофманның суреттері суреттік құрылым мен біртүтастыққа, кеңістіктік иллюзияға және экспрессивті мақсаттар үшін батыл түстерді қолдануға қатысты қатаң көңіл бөлуімен ерекшеленеді. Әсерлі сыншы Клемент Гринберг Хофманның 1944 жылы Пегги Гуггенхаймнің «Бұл ғасырдың өнері» галереясында өткен Нью-Йорктегі алғашқы жеке көрмесін (1943 жылдың соңында Джексон Поллокпен бірге) абстракциялық экспрессионизмді жариялаған кескіндемелік және геометриялық абстракциядағы жаңа үрдіс деп санады. Одан кейінгі он жылдық ішінде Хофманның танымалдығы көптеген көрмелер арқылы өсті, әсіресе Кутц галереясында, сондай-ақ 1957 жылы Уитни американдық өнер мұражайында және 1963 жылы қазіргі заманғы өнер мұражайында өткен ірі ретроспективтерде. Оның туындылары әлемнің ірі музейлерінің тұрақты коллекцияларында сақталады, оның ішінде Метрополитен өнер мұражайы, Tate Modern, Germanisches Nationalmuseum, Ұлттық өнер галереясы және Чикаго өнер институты бар. Хелен Франкенталер, Нелл Блейн, Ли Краснер, Джоан Митчелл, Луиза Невелсон және Ларри Риверс сияқты көптеген суретшілер, сондай-ақ Гринбергтің орта, сурет жазықтығы және туындының біртүтастығына баса назар аудару тұрғысынан оның теорияларына да ықпал етті. Хофман 1966 жылдың 17 ақпанында Нью-Йоркте жүрек талмасынан қайтыс болды.

Өмірбаян

Ханс Хофманн 1880 жылғы 21 наурызда Баварияның Вайсенбург қаласында Теодор Фридрих Хофманнның (1855–1903) және Франциска Мангер Хофманнның (1849–1921) отбасында дүниеге келді. 1886 жылы оның отбасы Мюнхенге көшті, онда әкесі үкіметте жұмыс істеді. Хофманн өте ерте жасынан ғылым мен математикаға бейімділік танытты. Он алты жасында ол әкесінің қадамын басып, Бавария үкіметінде Қоғамдық жұмыстар директорының көмекшісі болып жұмыс істеді. Ол математика білімін жетілдіріп, электромагниттік есептегіш, теңіздегі кемелерге арналған радар құрылғысы, жарық сезімталдығын арттырылған шам мен әскери қолданысқа арналған портативті тоңазытқыш сияқты құрылғыларды жасап, патенттеді. Осы кезеңде Хофманн шығармашылықпен айналысуға қызығушылық танытып, 1898 және 1899 жылдары неміс суретшісі Мориц Хейманнан өнер сабақтарын алды. Ол сондай-ақ Париждің авангардтық өнер ортасына еніп, Матисспен бірге жұмыс істеді және Пикассо, Жорж Брак, Роберт және Соня Делонелермен дос болды. Хофманнның 1940 жылдардағы туындыларын Пегги Гуггенхайм, Бетти Парсонс және Сэмюэл М. Куц сияқты өнер сатушылар мен галереялардың ықпалын күшейтудің жаңа дәуірін бастаған бірнеше маңызды тұлғалар қолдады. 1944 жылы Гуггенхаймның «Бұл ғасырдың өнері» галереясында Нью-Йоркте өткен алғашқы жеке көрмесі «New York Times», «ARTnews» және «Arts Digest» басылымдарында жағымды бағаланды. Кейінгі кезеңінде Хофманн көбінесе аз ғана жесттермен жұмыс істеді, мысалы, «Қақпа» (1959–60), «Помпей» (1959) немесе оның қайтысынан кейін 1964 жылы жазылған «Миз Пакс Вобискум» (еске алу туындысы) сияқты архитектуралық көлемдерге арналған және кейде оның «тақта картиналары» деп аталатын туындыларды жасады. Бұл жұмыстарда ол өзінің тұрақты мольберт форматының пішінін күшейтетін сезімтал түстің тіктөртбұрыштарын қолданды және кейде модулдік логиканы ұсынды, бірақ бояудың өңделуі мен дұрыс емес пішіндер арқасында нақты түсіндіруден қашып шықты. 1957 жылы Уитни мұражайы Хофманнның кең ауқымды ретроспективасын ұйымдастырды, ол келесі жылы АҚШ-тағы жеті басқа мұражайға саяхаттады. Ретроспективаны қарап шыққан сыншы Харольд Розенберг: «Ханс Хофманнан артық американдық суретші мұндай үйлесімді әртүрлілікті көрсете алмайды» деді. 1963 жылы Заманауи өнер мұражайы Уильям Зайц ұйымдастырған толық масштабты ретроспектива ұсынды, оған Хофманнның жазбаларынан үзінділер енген каталог қоса берілді.

Оқыту

Хофманн суретші ғана емес, сонымен қатар Германияда, туған жерінде, және кейіннен АҚШ-та өнер мұғалімі ретінде де танымал болды. Оның мұғалімдік құндылығы көркемдік стандарттарының тұрақтылығы мен келісімсіз қатаңдығында, сондай-ақ студенттердің алуан тобына соғыстан кейінгі абстракцияның негізгі принциптерін үйрету қабілетінде жатты. және Бистра Винарова. Өнер тарихшысы Гершель Чипп бұл мектеп заманауи өнердің алғашқы мектебі болған деп санайды. Нью-Йоркке көшкеннен кейін, ол 1933 жылы Нью-Йорк өнер студенттері лигасынан сабақ беруді бастады. 1934 жылға қарай Хофманн Нью-Йоркте және Массачусетс штатының Провинстаун қаласында өз мектептерін ашты. Ли Краснер, Хелен Фрэнкенталер, Рей Эймс, Ларри Риверс, Аллан Капроу, Ред Грумс, Нелл Блейн, Айрин Райс Перейра, Гером Камровски, Уорд Джексон, Фриц Бултман, Израиль Левитан, Роберт Де Ниро, аға, Джейн Фрейличер, Вольф Кан, Марисол Эскобар, Бургойн Диллер, Джеймс Гагаган, Ричард Станкиевич, Линда Линдеберг, Лилиан Орловски, Луиза Маттиасдоттир және Нина Триггвадоттир сияқты көптеген белгілі суретшілер оның шәкірттері болды. Бруклин мұражайының ұзақ жылғы кураторы Беула Стивенсон да оның оқушыларының қатарында болды. 1958 жылы Хофманн өзінің шығармашылық жұмысына толыққанды берілу үшін мектептерін жапты. 1963 жылы Қазіргі заманғы өнер мұражайы «Ганс Хофманн және оның студенттері» атты көшпелі көрмені ұйымдастырды, онда 51 суретшінің 58 туындысы қойылды. Ол осы кезеңнің ең дарынды әйел суретшілерін оқытқанымен, олар сол кезде сирек кездесетін болғандықтан, Хофманн кейде «түздікке ұмтылған еркек шовинистік көзқарасқа» ие деп сипатталды. Ли Краснер, оның адал ізбасары болған, оның кейбір сын-пікірлерін ертедегі әйел суретшілер жиі кездесетін мақтауға теңеді (мысалы, «Осылай жақсы, оны әйел салғанын ешқашан білмейсіз!»).

Жазу

Хофманның қазіргі заманғы өнерге қатысты ықпалды жазбалары "Search for the Real and Other Essays" (1948) кітабында жинақталған, онда оның итеру/тарту кеңістіктік теориялары, өнердің көзі ретінде табиғатқа деген құрметі, өнердің рухани құндылығы бар деген сенімі және жалпы өнер философиясы туралы талқылаулары бар. Формальды тұрғыдан алғанда, ол "әрбір өрнек құралының өзіндік болмысы бар" деген ортаның теоретигі ретінде ерекше көзге түседі, "түс – аралықтарды жасаудың пластикалық құралы" және оның суреттің шекарына (рамасына) деген сезімі, оның сөзімен айтқанда, "кенепке салынған әрбір сызық – бұл бесінші сызық" деп көрсетеді. Хофман кенептің жазықтығына адал болуға және суретте тереңдік пен қозғалысты көрсету үшін суретші суретте "итеру және тарту" деп атаған нәрсені – түс, форма және текстураның контрастарын жасауы керек деп сенді. Хофман өнердің рухани және әлеуметтік құндылығына берік сенді. 1932 жылы ол былай деп жазды: "Оқытушылардың басшылығын қамтамасыз ету және жас суретшілерді қолдау – ұлттық міндет, рухани ынтымақтастықтың кепілі. Өнер үшін жасаған әрбір ісіміз – өзіміз үшін, балаларымыз үшін және болашақ үшін жасалған іс".

Жинақтар мен өнер нарығы

Хофманнның туындылары АҚШ-тағы және бүкіл әлемдегі көптеген ірі мұражайлардың тұрақты коллекцияларында сақталады, оның ішінде: UC Беркли өнер мұражайы, Метрополитен өнер мұражайы, Соломон Р. Гуггенхайм мұражайы, Уитни мұражайы, Заманауи өнер мұражайы, Сан-Франциско заманауи өнер мұражайы, Бостон көркем өнер мұражайы, Чикаго өнер институты, Сиэтл өнер мұражайы, Балтимор өнер мұражайы, Хьюстон көркем өнер мұражайы, Кливленд өнер мұражайы, Филадельфия өнер мұражайы, Провинштаун өнер қауымдастығы және мұражайы, Städtische Galerie im Lenbachhaus (Мюнхен), Museu d'Art Contemporani (Барселона), Tate галереясы, Батыс Вирджиния университетінің өнер мұражайы және Онтарио өнер галереясы (Торонто). Хофман сонымен қатар Манхэттеннің Hell's Kitchen ауданындағы Графикалық коммуникация өнері орта мектебінің кіреберісінің сыртында орналасқан түрлі-түсті монументалды суреттің авторы. 2015 жылы Нью-Йорктегі Christie's аукционында Хофманның «Auxerre» (1960) туындысы, Франциядағы Сент-Этьен соборының кең аумақты әйнек терезелерінен шабыттандырылып, суретші үшін $6,325,000-ға әлемдік аукциондық рекордты көрсетті.

Хофманн мұражайлары

1966 жылғы 17 ақпанда Хофман қайтыс болғаннан кейін оның жесірі Ренате Хофман оның мүлкін басқарды. Ренате 1992 жылы қайтыс болғаннан кейін «Нью-Йорк Дейлі Ньюс» газеті Хофманның жесірінің «қасіретті және қиын тарихын» егжей-тегжейлі баяндаған «Кавиардан мысық тағамына дейін» деген мақала жариялады. Мақалада Ренатеге сот тағайындаған қамқоршылар «он жылдан астам бойы мүлікті тонап» алғандығы және психикалық тұрақсыз Ренатеге «мысықтары мен ішімдігімен бірге қоқысқа толы теңіз жағажайындағы үйде» өмір сүруге рұқсат бергені айтылды. Құқық қорғау органдарының қысымымен Хофман мүлкінің бастапқы орындаушысы Роберт Варшоу, немқұрайлы қамқоршылардан мүлікке «шектен тыс азап пен қайғы» үшін 8,7 миллион доллар төлеуге қол жеткізді, сондай-ақ Хофманның суреттерінің толық каталогын алуға мүмкіндік алды. Ренате, Ханс және Мария Хофман қорының АҚШ-тағы авторлық құқық өкілі – Суретшілер құқықтары қоғамы.