Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Трастевередегі Санта-Мария базиликасы – Римдегі Трастевере ауданындағы титулярлық кіші базилика және Римнің ең көне шіркеулерінің бірі. Шіркеудің негізгі жоспары мен қабырға құрылысы 340 жылдарға дейін, ал көп бөлігі 1140–43 жылдарға дейін салынған. Алғашқы киелі орын 221 және 227 жылдары Папа Каликст I салған, кейін Папа Юлий I аяқтаған. Шіркеуде Пьетро Каваллинидің 13 ғасырдың соңында салған маңызды мозаикаларының үлкен бөліктері сақталған.
The Basilica of Santa Maria in Trastevere ; ) is a titular minor basilica in the Trastevere district of Rome, and one of the oldest churches of Rome. The basic floor plan and wall structure of the church date back to the 340s, and much of the structure to 1140–43. The first sanctuary was built in 221 and 227 by Pope Callixtus I and later completed by Pope Julius I. The church has large areas of important mosaics from the late 13th century by Pietro Cavallini.
Тарих
Епископ тағындағы жазуда бұл Римдегі Мария, Иисус шешесіне арналған алғашқы шіркеу деп көрсетілген, бірақ кейбір деректер бұл құрметті Санта-Мария-Маджоре базиликасына жатқызады. Бұл қаладағы ең көне шіркеулердің бірі екені сөзсіз. Қазіргі шіркеудің алдындағысы, шамасы, төртінші ғасырдың басында салынған, ал ол шіркеу өз кезегінде ерте христиан базиликаларының бірі – титулдың, белгілі бір қамқоршыға тиесілі және, мүмкін, оның аты жазылған мұрагері болған. Римдегі Константин Ұлынан бұрынғы христиандық ғимараттардың қай жерде орналасқандығы туралы нақты мәліметтер жоқ, бірақ бұл жердегі базилика Liber Pontificalis-тегі аңызға сүйене отырып, Titulus Callisti деп аталды, ондағы ең алғашқы шіркеуді Папа Калликст I (222 жылы қайтыс болған) салғандығы айтылады. Оның денесі жаңа құрылысқа көшіріліп, алтастың астында сақталған. Калликст 220 жылы зейнеткер жауынгерлерге арналған Taberna meritoria деген баспана орнында үй шіркеуін салған. Бұл жерді император Александр Север христиандар мен мейрамхана иелері арасындағы дауды шешкен кезде христиандардың пайдалануына берген, Liber Pontificalis бойынша, ол: "Мен бұл жерді Құдайға құрмет көрсетушілерге тиесілі деп санаймын, олардың ғибадат ету тәсіліне қарамастан" деген. 340 жылы Папа Юлий I оны үлкенірек көлемде қайта салған. Шіркеу бесінші және сегізінші ғасырларда екі рет қалпына келтірілді, ал 1140-43 жылдары Папа Иннокентий II кезінде бұрынғы негізінде қайта тұрғызылды. Базилика тарихын көрсететін құнды деректерді қамтитын Санта-Мария-ин-Трастевередегі жазуларды Винченцо Форчелла жинап, жариялаған.
The inscription on the episcopal throne states that this is the first church in Rome dedicated to Mary, mother of Jesus, although some claim that privilege belongs to the Basilica di Santa Maria Maggiore. It is certainly one of the oldest churches in the city. The predecessor of the present church was probably built in the early fourth century and that church was itself the successor to one of the tituli, early Christian basilicas ascribed to a patron and perhaps literally inscribed with his name. Although nothing remains to establish with certainty where any of the public Christian edifices of Rome before the time of Constantine the Great were situated, the basilica on this site was known as Titulus Callisti, based on a legend in the Liber Pontificalis, which ascribed the earliest church here to a foundation by Pope Callixtus I (died 222), whose remains, translated to the new structure, are preserved under the altar. Callixtus founded a house church here about 220 on the site of the Taberna meritoria, a refuge for retired soldiers. The area was made available for Christian use by Emperor Alexander Severus when he settled a dispute between the Christians and tavern keepers, saying, according to the Liber Pontificalis "I prefer that it should belong to those who honor God, whatever be their form of worship." In 340, it was rebuilt on a larger scale by Pope Julius I. The church underwent two restorations in the fifth and eighth centuries and in 1140 43 it was re erected on its old foundations under Pope Innocent II. The inscriptions found in Santa Maria in Trastevere, a valuable resource illustrating the history of the Basilica, were collected and published by Vincenzo Forcella.
Сыртқы
Романдық стилдегі қоңырау мұнарасы 12 ғасырда салынған.
The Romanesque campanile is from the 12th century.
Интерьер
Қазіргі кеме өзінің бастапқы (12 ғасырға дейінгі) базилика жоспарын сақтайды және бұрынғы негіздерде тұр. Кеменің қанаттарынан бөліп тұратын иониялық және коринфтік капителдері бар 22 гранитті бағана, сондай-ақ кіреберіс есігінің жолағы Каракалла ванналарының қираған қалдықтарынан алынған. 19 ғасырдағы зерттеулер капителдердің ою-өрнектеріндегі бейнелерді Изида, Серапис және Харпократ деп анықтағаннан кейін, 1870 жылы Пий IX басқаруымен жасалған қалпына келтіру кезінде осы бейнелер бұзылды. Доменичиноның сегізбұрышты төбе суреті «Көкке көтерілген Құдай ана» (1617) оның өзі салған күмбезді төбеге үйлесімді. Төменде Пьетро Каваллинидің (1291) «Құдай ананың өмірі» тақырыбындағы мозаикалары орналасқан. Альтемпс капелласында 6-9 ғасырлар аралығында жасалған, византиялық текті болуы мүмкін, «Мәриямның мейірімділігі» («Мадонна делла Клеменца») иконасы – тақтайшаға салынған энкаустикалық сурет. «Мадонна делла Клеменца» орта ғасырлық кезеңде сақталған бес ең көне Мәриям иконасының бірі. Оның христиан дінінің дамуымен байланысы, оның құдайлық бейне екеніне сенуге себеп болды. Сол жақтағы бесінші капелла – Антонио Герарди салған Авила капелласы. Бұл және оның Сан-Карло-ай-Катинаридегі Санта-Чечилия капелласы – Римдегі 17 ғасырдың соңындағы ең өзгеше сәулеттік шештімдерге ие капеллалардың екеуі. Капелланың төменгі бөлігі қараңғы және Бороминиге тән формаларды қолданады. Күмбезде төрт путтидің орталық темпиеттоны көтеріп алып жүретін тесік немесе окулус бар, бұл төменнен көрінбейтін терезелер арқылы жарықтандырылған кеңістікті қоршайды. Күрделі түрде, төрт түрлі тікелей және жанама жарық «ортағасырлық шіркеудің сол қанатында оңтүстікке қарай орналасқан» шағын кеңістіктің шекарасына орналастырылған, бұл барокко сәулетіндегі жарықтың ерекше көркемдік қолданылуының мысалы. Оң қанаттың бірінші капелласында Жакопо Зоболидің «Санта Франческа Романа» суреті ілулі тұр. Шіркеуде Әулие Аполлонияның реликвиясы – оның басы, сондай-ақ Киелі сүңгірдің бір бөлігі сақталған. Шіркеуде Папа Каликст I, Папа Иннокентий II, Антипапа Анаклет II, Аленсон кардиналы Филипп және Кардинал Лоренцо Кампеджио жерленген.
The present nave preserves its original (pre 12th century) basilica plan and stands on the earlier foundations. The 22 granite columns with Ionic and Corinthian capitals that separate the nave from the aisles came from the ruins of the Baths of Caracalla, as did the lintel of the entrance door. When scholarship during the 19th century identified the faces in the carved decoration of the capitals as Isis, Serapis and Harpocrates, a restoration under Pius IX in 1870 hammered off the offending faces. Domenichino's octagonal ceiling painting, Assumption of the Virgin (1617) fits in the coffered ceiling that he designed. Below are mosaics on the subject of the "Life of the Virgin" by Pietro Cavallini (1291). In the Capella Altemps there is a unique icon of the enthroned Virgin and Child "The Madonna della Clemenza", a panel painting in encaustic, dated between the 6th and 9th century CE, probably of the Byzantine origins. The Madonna della Clemenza is one of the five oldest existing Marian Icons from the medieval period. Its proximity to the rise of Christianity is one of the reasons it was believed to be a divine image. The fifth chapel to the left is the Avila Chapel designed by Antonio Gherardi. This, and his Chapel of S. Cecilia in San Carlo ai Catinari are two of the most architecturally inventive chapels of the late 17th century in Rome. The lower order of the chapel is fairly dark and employs Borromini like forms. In the dome, there is an opening or oculus from which four putti emerge to carry a central tempietto, all of which frames a light filled chamber above, illuminated by windows not visible from below. Complexively, four different types of direct and indirect lighting are placed into the borders of a small space of a "pre built side chapel facing south along the left side aisle of the medieval church", producing a unique "instance of the scenic use of light in baroque architecture." In the first chapel of the right nave there is Santa Francesca Romana by Jacopo Zoboli. The church keeps a relic of Saint Apollonia, her head, as well as a portion of the Holy Sponge. Among those buried in the church are Pope Callixtus I, Pope Innocent II, Antipope Anacletus II, Cardinal Philippe of Alençon and Cardinal Lorenzo Campeggio.
Елеулі оқиғалар
38 жылы жер астынан мұнайдың ағыны болды, Дио Кассиус пен Киелі Жером айтқандай. Бұл құпия оқиға латын тілінде fons olei деп аталды. Трастевереде шоғырланған еврей халқы осыны Мәсіхтің келуінің хабарламасы деп түсіндірді. Бұл аңызды оқиға Каваллинидің Мәсіх туған күнін бейнелейтін мозаикасында көрсетілген. 1634 жылы Жаникулум төбесінің етегіне қойылған Мадонна ди Страда Купа иконасы каноникалық түрде тәжді болды. Бұл каноникалық тәжді киген үшінші бейне болды. 1659 жылы Мадонна делла Клеменца иконасы каноникалық түрде тәжді болды. Бұл шіркеу ішінде тәжді киген екінші бейне еді. 1887 жылдың 25 наурызында кардинал Джеймс Гиббонс осы титулды шіркеуді қабылдап, "американдық конституциялық үлгідегі дін мен мемлекет қарым-қатынасын қорғайтын қуатты уағыз айтты". 2014 жылдың шілдесінде Бельгияның ханзадасы Амедео, Австрия-Эсте архигерцогы және Элизабетта Росбох фон Волькенштейннің неке тойы базиликада өтті. 2018 жылдың 11 наурызында Папа Франциск базиликада Сант-Эгидио қауымының құрылғанына 50 жыл толуын еске алу үшін әлеуметтік қызмет өткізді.
In 38BC a gush of oil from underground occurred, as mentioned by Dio Cassius and St. Jerome. This mysterious event was given the Latin name fons olei. It was interpreted by Jewish people who lived concentrated in Trastevere as the announcement of the Messiah. This legendary event is depicted in the Cavallini mosaic of Christ's birth. In 1634, the icon of the Madonna di Strada Cupa which was then placed at the foot of the Janiculum Hill was canonically crowned. It was the third image to receive a canonical coronation. In 1659, the icon of Madonna della Clemenza was canonically crowned. It was the second image inside the church to be crowned. On March 25, 1887, Cardinal James Gibbons took possession of this titular church and "delivered a powerful sermon defending the American constitutional model of church state relations." In July 2014, the wedding of Prince Amedeo of Belgium, Archduke of Austria Este, and Elisabetta Rosboch von Wolkenstein was held at the basilica. On March 11, 2018, Pope Francis celebrated mass at the basilica to commemorate the 50th anniversary of the foundation of the Community of Sant'Egidio.