Кіріспе

Американдық ұшқыш (1899–1956)

Джеймс "Джимми" Кроуфорд Ангел (1 тамыз 1899 – 8 желтоқсан 1956) – американдық ұшқыш, оның құрметіне әлемдегі ең биік сарқырама, Венесуэладағы Ангел сарқырамасы аталған.

Ерте өмір

Джеймс Кроуфорд Ангел 1899 жылдың 1 тамызында Миссури штатының Седар-Вэлли деген жеріне жақын, Гленн Дэвис Ангел мен Маргарет Белл (Маршалл) Ангелдің ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесінің әкесі, Джеймс Эдвард Ангел тірі болғандықтан, шатасуды болдырмау үшін жас кезінде оны Кроуфорд деп атады. Оның Бірінші дүниежүзілік соғыста болғаны туралы әңгімелер бар, бірақ нақтысы – ол 1918 жылдың 12 қыркүйегінде әскерге тіркелді. Жас шағында ол "Джимми" деген лақап есімді қабылдады және өмірінің соңына дейін осы атпен танылды.

Аңгел құламасы

Венесуэланың шалқары орналасқан Гран-Сабана аймағындағы Ауянтепуи тауынан құлап жатқан сарқырамалар 1933 жылғы 16 қарашада Джимми Ангел бағалы кен жатағын іздеп ұшып өткенге дейін сыртқы әлемге белгісіз болды. 1937 жылғы 9 қазанда ол сарқырамаға қону ниетімен қайта келді. Оның "Фламинго" монопланында екінші әйелі Мари, Густаво Хени және Хенидің бағбаны Мигель Дельгадо болды. Ол қонуға тырысты, бірақ сәтті қонғанмен, ұшағы El Rio Caroní қону жолының соңындағы жұмсақ топыраққа тигенде мұртымен суға түсті. Дөңгелектері лайға батып, ұшып кету мүмкін болмады. Жолаушылар зардап шекпеді, бірақ тепуиден қиын жерлермен 11 күн бойы аз азықпен жүріп, ең жақын Камарата елді мекеніне жетті. Олардың оқиғасы тарағаннан кейін Гран-Сабана аймағына халықаралық қызығушылық артып, келесі жылдары терең ғылыми зерттеулер жүргізілді. Ұшағы 1970 жылға дейін Ауянтепуи тауының үстінде қалды, содан кейін Венесуэла әскери тікұшақтарымен бөлшектелді. Бүгінде El Rio Caroní Сиудад-Боливар әуежай терминалының сыртында көрініс тапқан. Ұшақ Маракай қаласының авиация мұражайында қайта құрастырылды.

Өлім

1956 жылғы 17 сәуірде Ангел Панаманың Чирики провинциясындағы Дэвидке ұшағымен қонғанда басына жарақат алды. Содан аз уақыт өткен соң, ол жүрек талмасына ұшырады, кейін сегіз ай бойы түрлі аурулармен ауырды. Осыдан кейін пневмонияға шалдығып, Панама қаласындағы Горгас ауруханасына түсті, онда 1956 жылғы 8 желтоқсанда қайтыс болды. Оның күлі алғаш рет Калифорния штатының Бербанк қаласындағы Авиациялық киелі орынның «Қанатқа жиналған қанаттар» есігіне жерленді, бірақ оның өсиетімен, әйелі, екі ұлы және екі досы оның күлін 1960 жылғы 2 шілдеде Ангел сарқырамасына шашыратып жіберді.