Кіріспе
Пастицио (παστίτσιο, pastítsio) – грек ұнталған ет және бешамель соусы қосылған пісірілген макарон тағамы. Бұл тағамның түрлері Жерорта теңізінің басқа елдерінде де кездеседі.
Pastitsio (παστίτσιο, pastítsio) is a Greek baked pasta dish with ground meat and béchamel sauce, with variations of the dish found in other countries of the Mediterranean Sea.
Атауы мен шығу тегі
Паститсио атауы итальяндық пастиччиодан шыққан, ол ет, балық немесе макарон негізінде жасалған, көптеген пісірілген дәмді пирогтардың үлкен тобын қамтиды. 16 ғасырдың басынан бері оның көптеген рецептері құжатталған және қазіргі заманға дейін сақталған. Итальяндық нұсқаларында қамырдан жасалған қабық бар, кейбіреулерінде бешамель соусы да бар. Пастиччио сөзі 16 ғасырда "кән пісірме немесе пирогтың кез келген түрі" деп белгіленген, ол пастадан шыққан латын сөзінен туындаған және "пирог" деген мағынаны білдіреді. Сонымен қатар, бұл сөз "жағдайдың қиындығы", "жаман жағдай" немесе пастиш сияқты бейнелі мағыналарды да дамытқан. Мысырда оны макарона бешамель ( ) деп атайды. Балқан аймағындағы албан тілінде сөйлейтін жерлерде бұл тағам пастиччио сөзінен шыққан "pastiçe" деп аталады. Дегенмен, көбінесе ет қосылмайды және бешамельдің орнына жұмыртқа мен ірімшік қоспасымен дайындалады. Паститсио Кипр аралында да таба аласыз, онда грек кипрліктері оны макарония ту фурну (грекше: μακαρόνια του φούρνου) деп, ал түрік кипрліктері – fırında makarna деп атайды. Екі атаудың да мағынасы "пештегі макарон" дегенді білдіреді.
Мальта
Малтада тимпана (атауы, мүмкін, тимбалодан шыққан) дайындау үшін алдын ала қайнатылған макаронды, аздаған ұсақталған сиыр еті немесе тұздалған сиыр еті қосылған томат соусына салып, шикі жұмыртқа мен үккіштелген ірімшік қоспасымен байланыстырады. Кейде қайнатылған жұмыртқа да қосылады. Содан кейін макаронды пісіру алдында қамырдан жасалған қақпақпен немесе қаптамамен жабады. Осыған ұқсас, бірақ қамырсыз дайындалған тағам – имқаррун.