Немец мистигі және діни қайраткері Йохан Георг Гихтель

Кіріспе

Неміс мистикасы Иоганн Георг Гихтель (14 наурыз 1638 – 21 қаңтар 1710) – неміс мистикасы және лютерандық дінді сынаған діни қайраткер. Оның жақтастары соңында осы сенімнен айырылды.

Өмірбаян

Гихтель Регенсбургте дүниеге келді, оның әкесі сенат мүшесі болды. Мектепте грек, еврей, сирия және тіпті араб тілдерін үйренген ол теологияны оқу үшін Страсбургке барыңызды, бірақ Ж. С. Шмидт пен П. Ж. Спенердің теологиялық дәрістері ұнамай, заң факультетіне түсті. Ол алдымен Шпейерде, содан кейін Регенсбургте адвокаттыққа қабылданды; бірақ христиандық әлемді қайта біріктіру және әлемді өзгерту жоспарларымен айналысқан венгр дворяны барон Юстиниан фон Велцпен (1621–1668) танысқаннан кейін, сондай-ақ өзі түстер мен көріністерде басқа бір әлемді көргеннен кейін, ол кәсібіне деген қызығушылығын толығымен жойып, Christerbauliche Jesusgesellschaft (Исаның христиандық құрылыс қоғамы) ісін белсенді түрде ілгерілетуге кірісті. Қозғалыс басында ешқандай қарсылық тудырмады; бірақ Гихтель лютеран дін қызметкерлерінің және шіркеуінің іліміне, әсіресе иман арқылы ақталудың негізгі доктринасына шабуыл жасағанда, ол қудалауға ұшырады, нәтижесінде мүлігі тәркіленіп, елден қуылды (1665). Көп айлар саяхаттап, кейде романтикалық оқиғаларға қатысқаннан кейін, ол 1667 жылдың қаңтарында Нидерландыға жетіп, Цволледе қоныстанды, онда Фридрих Бреклингемен (1629–1711) бірлесіп жұмыс істеді, ол оның көзқарастарымен және ұмтылыстарымен бөлісті. Досының қиындықтарына араласып, Гихтель түрмеде біршама уақыт өткізгеннен кейін Цволледен бірнеше жылға қуылды, бірақ ақыры 1668 жылы Амстердамда баспана тапты, онда ол Антуанетта Бурнионмен танысты және кедейлікте (бірақ ешқашан тіршілікке қатысты қиындыққа тап болмады) өмірін көріністер мен армандармен, болжамдармен және дұғамен өткізді. Ол «Періштелік өмірдің бауырластары» қауымын құрды. Ол Якоб Бёмедің жақтасы болды және оның еңбектерін 1682 жылы жариялады (Амстердам, 2 том); бірақ өмірінің соңына дейін «Gichtelians» немесе «Періштелердің бауырластары» деп аталатын шағын топты өзіне тартты, олар Бёмеден тәуелсіз дамыған белгілі бір идеяларды таратумен айналысты. Олар өз ішінде Құдайдың анық даусын естіп, «көктегі періштелер сияқты» денелік құштарлықтан толығымен арылып, Мәліксадек орденімен дін қызметкері болуға, Құдайдың қаһарын басуға және Мәсіхтің үлгісімен азап шегу арқылы жоғалған жандарды құтқаруға тырысты. Алайда, Бёме «Шіркеудің адал ұлы болып қалуды қалады», ал гихтелиандар сепаратистерге айналды.

Gichtel was born at Regensburg, where his father was a member of senate. Having acquired at school an acquaintance with Greek, Hebrew, Syriac and even Arabic, he proceeded to Strasbourg to study theology; but finding the theological prelections of J. S. Schmidt and P. J. Spener distasteful, he entered the faculty of law. He was admitted an advocate, first at Speyer, and then at Regensburg; but having become acquainted with the baron Justinianus von Weltz (1621–1668), a Hungarian nobleman who cherished schemes for the reunion of Christendom and the conversion of the world, and having himself become acquainted with another world in dreams and visions, he abandoned all interest in his profession, and became an energetic promoter of the Christerbauliche Jesusgesellschaft (Christian Edification Society of Jesus). The movement in its beginnings provoked at least no active hostility; but when Gichtel began to attack the teaching of the Lutheran clergy and church, especially upon the fundamental doctrine of justification by faith, he exposed himself to a prosecution which resulted in sentence of banishment and confiscation (1665). After many months of wandering and occasionally romantic adventure, he reached the Netherlands in January 1667, and settled at Zwolle, where he co operated with Friedrich Breckling (1629–1711), who shared his views and aspirations. Having become involved in the troubles of this friend, Gichtel, after a period of imprisonment, was banished for a term of years from Zwolle, but finally in 1668 found a home in Amsterdam, where he made the acquaintance of Antoinette Bourignon, and in a state of poverty (which, however, never became destitution) lived out his life of visions and day dreams, of prophecy and prayer. He gathered a community of the "Brethren of the Angelic Life". He became an ardent disciple of Jakob Böhme, whose works he published in 1682 (Amsterdam, 2 vols); but before the time of his death, he had attracted to himself a small band of followers known as "Gichtelians" or "Brethren of the Angels," who propagated certain views at which he had arrived independently of Böhme. Seeking ever to hear the authoritative voice of God within them, and endeavouring to attain to a life altogether free from carnal desires, like that of "the angels in heaven, who neither marry nor are given in marriage," they claimed to exercise a priesthood "after the order of Melchizedek," appeasing the wrath of God, and ransoming the souls of the lost by sufferings endured vicariously after the example of Christ. While, however, Böhme "desired to remain a faithful son of the Church," the Gichtelians became separatists.

Шығармалары

Гихтельдің хат алмасуы 1701 жылы оның шәкірті Готфрид Арнольдтың білімінсіз жарияланды (2 томдық). ), ал 1708 жылы қайтадан жарық көрді (3 томдық). Ол "Theosophia practica" деген атаумен көп рет қайта басылды. Берлин басылымының жетінші томында (1768) Гихтельдің өмірі туралы мәлімет бар.