Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иса Мәсіхтің Ізгі хабарын уағыздау
Preaching the Gospel of Jesus Christ
Христиан дінінде евангелизм немесе куәлік беру – Иса Мәсіхтің хабары мен үйретіктерін бөлісу ниетімен Ізгі хабарды уағыздау амалы болып табылады. Ол кейде христиандық миссионерлік қызметімен байланысты. Евангелизмге маманданған христиандар, олар өздерінің жергілікті қауымдастықтарында немесе миссионерлер ретінде өмір сүргеніне қарамастан, көбінесе евангелисттер деп аталады, бірақ кейбір христиан дәстүрлері мұндай адамдарды екі жағдайда да миссионерлер деп атайды. Кейбір христиан дәстүрлері евангелисттерді басшылық лауазымда деп есептейді; оларды үлкен жиналыстарда уағыздауға немесе басқарушылық қызметтерде кездестіруге болады. Сонымен қатар, евангелизмді қолдайтын христиандық топтар кейде евангелистік немесе евангелист деп аталады.
In Christianity, evangelism or witnessing is the act of preaching the gospel with the intention of sharing the message and teachings of Jesus Christ. It is sometimes associated with Christian missions. Christians who specialize in evangelism are often known as evangelists, whether they are in their home communities or living as missionaries in the field, although some Christian traditions refer to such people as missionaries in either case. Some Christian traditions consider evangelists to be in a leadership position; they may be found preaching to large meetings or in governance roles. In addition, Christian groups who encourage evangelism are sometimes known as evangelistic or evangelist.
Этимология
Евангелист сөзі Койне грек тіліндегі εὐαγγέλιον сөзінен шыққан, ол латын тіліндегі evangelium арқылы латыншаға аударылып, төрт Евангелияның (Маттай, Марқ, Лұқа және Жохан – Төрт Евангелист деп те аталады) канондық атауларында қолданылған. Грек тіліндегі εὐαγγέλιον сөзі бастапқыда жақсы жаңалықты жеткізген елшіге берілетін сыйлықты білдірген (εὔ = "жақсы", ἀνγέλλω = "хабарлаймын"; "періште" сөзі де осы түбірден шыққан), ал кейіннен өзі "жақсы жаңалық" деген мағынаны алған. Euangelion сөзінің этистік түрі ("евангелизм" деп аударылады) Жаңа өсиеттен тыс көне грек әдебиетінде сирек кездеседі, сондықтан оның мағынасын анықтау қиын. Лұқа мен Марқ Евангелияларының салыстырмалы мәтіндері euangelizo (εὑαγγελίζω) этистігі мен "жариялау" дегенді білдіретін грек этистігі kerusso (κηρύσσω) арасындағы синонимдік қатынасты көрсетеді.
The word evangelist comes from the Koine Greek word [[wiktionary:εὐανγέλιον (transliterated as euangelion) via Latinised evangelium as used in the canonical titles of the Four Gospels, authored by (or attributed to) Matthew, Mark, Luke, and John (also known as the Four Evangelists). The Greek word εὐαγγέλιον originally meant a reward given to the messenger for good news (εὔ = "good", ἀνγέλλω = "I bring a message"; the word "angel" comes from the same root) and later "good news" itself. The verb form of euangelion, (translated as "evangelism"), occurs rarely in older Greek literature outside the New Testament, making its meaning more difficult to ascertain. Parallel texts of the Gospels of Luke and Mark reveal a synonymous relationship between the verb euangelizo ([[wiktionary:εὑαγγελίζω) and a Greek verb kerusso ([[wiktionary:κηρύσσω), which means "to proclaim".
Әдістер
Евангелизмге бұқаралық ақпарат құралдары, көше евангелистері және т.б. арқылы Киелі кітаптар, трактаттар, газеттер мен/немесе журналдарды уағыздау немесе тарату кіреді. Киелі кітапта Исаның шәкірттерін екі-екіден үйлерге барып, ізгі хабарды уағыздау үшін жібергені жазылған ( ). Осы мәтінде Иса, ізгі хабарды тыңдайтын көп адам болғанымен, оны уағыздауға дайын адамдардың азы екенін айтқан. Балалар евангелизмі – 20-шы ғасырда пайда болған христиандық евангелизм қозғалысы. Ол 4-14 жастағы балаларды евангелизациялауға бағытталған 4/14 терезесіне назар аударады. 1970-ші жылдардан бастап, «Қуат командасы» деп белгілі христиан спортшылар тобы, күшті адамдардың көрсетілімдерін христиандық хабарламамен үйлестіріп, құтқарылу үшін дұға ету мүмкіндігімен бірге, христиандық ойын-сауықтың жаңа жанрын құрды. Соңғы онжылдықтарда, кеңейген саяхат мүмкіндіктері мен интернет арқылы жылдам байланыс евангелизм үшін жаңа мүмкіндіктер ұсынды. Оқу кезінде жылдам сурет салу (ақ тақтада жарқын түсті бормен), қуыршақтармен сөйлеу және юмор да мектептерде, шіркеулерде, жағажайларда және өзен жағалауларында қолданылды. 1990-шы жылдары (және қазір 2000-шы жылдары) австралиялық Джеффри Моран осы «ескі мектеп» әдістерін балалар мен ересектер үшін қайта жаңарғандай қолданады. Қуыршақтармен сөйлеу Эдгар Берген мен Чарли Маккарти стилінде радиоға да оралуда.
Evangelism can include preaching or distributing bibles, tracts, newspapers and/or magazines, by the media, street evangelists, etc. The Bible records that Jesus sent out his disciples to evangelize by visiting peoples homes in pairs of two believers (cf. ). In the same text, Jesus mentioned that few people were willing to evangelize, despite there being many people who would be receptive to his Gospel message. The child evangelism movement is a Christian evangelism movement that originated in the 20th century. It focuses on the 4/14 Window which centers on evangelizing children between the ages of 4 and 14 years old. Beginning in the 1970s, a group of Christian athletes known as The Power Team spawned an entire genre of Christian entertainment based on strong man exploits mixed with a Christian message and usually accompanied by an opportunity to respond with a prayer for salvation. New opportunities for evangelism have been provided in recent decades by increased travel opportunities and by instant communications over the internet. Instant chalk board drawings (while storytelling), using bright poster chalk on large boards, along with ventriloquism and humor, have also been used in schools and churches and at beaches and river banks. In the 90's (and now in the 2000's) Geoffrey Moran of Australia uses these "old school" methods as they are now new again for both children and adults. Ventriloquism is also returning to radio in the Edgar Bergen and Charlie McCarthy style.
Протестантизм
1831 жылы Америка Құрама Штаттарындағы Пресвитериан шіркеуі Пресвитериандық миссия агенттігін құрды.
In 1831, the Presbyterian Mission Agency was founded by the Presbyterian Church in the United States of America.
Евангелизм
Тарих бойы әртүрлі евангелистік миссионерлік ұйымдар жақындыру (эвангелизм) саласында маманданған. 1792 жылы Уильям Кэри Англияның Кеттеринг қаласында BMS World Mission ұйымын құрды. 1814 жылы АҚШ-тағы Америка баптистік шіркеулері Америка баптистік халықаралық миссионерлік қызметін құрды. 1865 жылы Хадсон Тейлор Англияда OMF International ұйымын құрды. 1893 жылы Нигерияның Лагос қаласында Уолтер Гованс, Роуланд Бингем және Томас Кент SIM ұйымын құрды. Сэмюэл Хилл, Джон Х. Николсон және Уильям Дж. Найтс 1899 жылы АҚШ-тың Висконсин штатындағы Жэйнсвилл қаласында «Гидеон Интернешнл» атты ұйымды құрды, ол қонақүйлерге, мотельдерге, ауруханаларға, әскери базаларға, түрмелерге, мектептерге және университеттерге тегін Киелі кітаптарды таратады. 1922 жылы канадалық евангелист Айми Сэмпл Макферсон, «Төртбұрышты шіркеудің» негізін қалаушы, АҚШ-та кең аудиторияға жету үшін радиоды қолданған алғашқы әйел болды. 1951 жылы продюсер Дик Росс пен баптист евангелист Билли Грэм «World Wide Pictures» кино өндіріс компаниясын құрды, ол оның уағыздарын және христиандық фильмдерін түсіретін. 1960 жылы американдық протестант миссионерлерінің жартысынан астамы евангелистік болды. Америка және Еуропалық Пятидесятник миссионерлер де көп, Пятидесятник әлемнің әртүрлі аймақтарында, әсіресе Африка, Оңтүстік Америка және Азияда шетелдік емес тұрғындармен тәуелсіз дамуы мүмкін. 1960 жылы Лорен Каннингэм және оның әйелі Дарлин АҚШ-та «Миссиясы бар жастар» ұйымын құрды. Баптист пасторы Пат Робертсон 1961 жылы АҚШ-тың Вирджиния Бич қаласында «Christian Broadcasting Network» телеарнасын құрды. 1974 жылы Билли Грэм және Лозаннаның дүниежүзілік жақындыру жөніндегі комитеті Лозаннада дүниежүзілік жақындыру жөніндегі бірінші халықаралық конгресс ұйымдастырды. 2004 жылы Оңтүстік Корея АҚШ-тан кейін миссионерлер саны бойынша екінші орынға, ал Англиядан жоғары орынға ие болды. 1999 жылдың шілдесінде Франциядағы Құдайдың Ассамблеясының пасторы Эрик Селерье және Эстель Мартин «TopChrétien» евангелистік христиандық веб-порталын және әлеуметтік желісін іске қосты. 2007 жылдың қаңтар айында Кристофер Уайт, АҚШ-тың Техас штатындағы Плано қаласының тұрғыны және сол кезде Даллас теологиялық семинариясының студенті, христиандыққа, әсіресе евангелистікке қатысты бейнелерді бөлісуге арналған «GodTube» сайтының негізін қалады. 2007 жылы баптисттердің 10 000-нан астам миссионерлері шетелде миссионерлік қызмет атқарды.
Various evangelical mission organizations have specialized in evangelism throughout history. In 1792, BMS World Mission was founded in Kettering, England by William Carey. In 1814, the American Baptist International Ministries was founded by the American Baptist Churches USA in United States. In 1865, OMF International was founded by Hudson Taylor in England. In 1893, in Lagos in Nigeria, SIM was founded by Walter Gowans, Rowland Bingham, and Thomas Kent. Samuel E. Hill, John H. Nicholson, and William J. Knights founded Gideons International, an organization which distributes free Bibles to hotels, motels, hospitals, military bases, prisons, schools, and universities, in Janesville in Wisconsin, United States, in 1899. In 1922, Canadian evangelical evangelist Aimee Semple McPherson, founder of the Foursquare Church, was the first woman to use radio to reach a wider audience in the United States. In 1951, producer Dick Ross and Baptist evangelist Billy Graham founded the film production company World Wide Pictures, which would make videos of his preaching and Christian films. In 1960, more than half of the Protestant American missionaries were evangelical. American and European Pentecostal missionaries are also numerous, Pentecostalism can develop independently by non foreign residents in various regions of the world, notably in Africa, South America, and Asia. Youth with a Mission was founded in 1960 in United States by Loren Cunningham and his wife Darlene. The Christian Broadcasting Network was founded in 1961 in Virginia Beach, United States, by Baptist minister Pat Robertson. In 1974, Billy Graham and the Lausanne Committee for World Evangelization organized the First International Congress on World Evangelization in Lausanne. In 2004, South Korea became the second largest source of missionaries in the world, after the United States and ahead of England. In July 1999, TopChrétien, an evangelical Christian web portal and social network, was launched by Éric Célérier, pastor of the Assemblies of God of France and Estelle Martin. In January 2007, GodTube, a site for sharing videos related to Christianity, especially evangelical, was founded by Christopher Wyatt of Plano, Texas in the United States, then a student at Dallas Theological Seminary. In 2007, there were over 10,000 Baptist missionaries in overseas missions around the world.
Даулар
Кейбіреулер евангелизмді дін аударушылық деп санайды, ал басқалары оны сөз бостандығы деп санайды. Евангелистердің өз діні туралы көпшілік алдында айтуы көбінесе ақпарат құралдары тарапынан сынға ұшырайды және жиі дін аударушылықпен байланыстырылады. АҚШ-тың Кино және Христиандық Теледидар Комиссиясында сценарий жазу бойынша оқытушы Сара Джейн Мюррейдің пікірінше, христиандық фильмдер – бұл өнер туындылары, дін аударушылық емес. SAJE Distribution компаниясының байланыс басқарушысы Хьюберт де Керангаттың айтуынша, егер христиандық фильмдер дін аударушылық деп есептелсе, онда барлық фильмдердің өзі дін аударушылықтың бір түрі болып табылады, себебі кез келген жанрдағы фильмдердің әрқайсысы белгілі бір ойды жеткізе алады.
Some consider evangelism to be proselytising, while others argue it is free speech. The fact that evangelicals speak about their faith in public is often criticized by the media and it is often associated with proselytism. According to Sarah Jane Murray, screenwriting teacher at the US Film and Christian Television Commission United, Christian films are works of art, not proselytism. For Hubert de Kerangat, communications manager at SAJE Distribution, a distributor of these American Christian films in France, if Christian films are considered proselytism, all films are a form of proselytism, since films of all genres could each be said to carry a message.